Feriebesøk i Fjellerup kirke

02/07/2017

IMG_0061.jpgDet er utruleg mange gamle kyrkjer i Danmark. Eg har nyleg kome heim frå ein god familieferie i Fjellerup. Dermed blei det litt tilfeldig Fjellerup kirke eg fann fram til og fekk gjort meg kjent med. Men den er nok ein god representant for dei mange bygdekyrkjene på Jylland.

Fjellerup ligg på nordsida av Djursland, halvøya eg som barn lærte å kalla nasen på Jylland. Det viser seg at danskene sjølv framleis brukar dette uttrykket. Eit anna uttrykk eg såg i ein turistbrosjyre, var Det vildeste Danmark. Djursland er eit vakkert landskap, men vilt er nok ikkje eit ord eg som nordmann hadde kome på å bruka!

Det var dessverre ikkje gudsteneste i kyrkja den veka eg var i Fjellerup. Men eg var på kyrkjebesøk og det var fint å koma åleine inn i stilla i den gamle kyrkja. Allereie i våpenhuset forstod eg at det var godt lagt til rette for bruk av det heilage rommet. Der blei eg møtt av denne inviterande teksten:

Fjellerup kirke er ei historisk kyrkje frå mellomalderen:

Det meste af kirken, kor og en del af den østlige fløj, er bygget omkring år 1200, den store kirkebyggingstid i Danmark, et kvaderarbejde (en kvader er en tilhugget, firkantet blok som regel i granit anvendt til ydermure) udført med spidshammer og håndkraft af egnens bønder. (…) Kirken er senere udvidet mod vest med groft murværk. I det sydvestlige hjørne ses kæmpestore kampesten, nogle af grundstenene rager nogle steder langt ind i kirkerummet. Endnu senere er våbenhus og tårn bygget til af munkesten og rå granit (frå brosjyren Fjellerup 2017. Byen ved skov og strand).

Kyrkja er lang og låg. Dei neste bilda viser kyrkjeskipet, altarpartiet og døypefonten. Altartavla er eit nyare maleri frå kyrkja si restaurering i 1959, med tema frå Luk 24,30-31 om då Jesus synte seg for Emmaus-vandrarane.

IMG_0060

Fjellerup kirke. Foto: Arne Berge 2017

IMG_4337.jpg

IMG_4338.jpg

Eit særtrekk ved dansk kyrkjeliv er at det heilt sidan 1868 har vore høve til å danna «valgmenigheder» innanfor folkekyrkja. Så vidt eg veit har så ulike grupperingar som grundtvigianarar, indremisjonsfolk og karismatikarar, nytta seg av denne retten. Det viste seg at dette var tilfellet her i Fjellerup; både sognemenigheden og ein valgmenighed med tilknyting til Indre Mission har gudstenester i kyrkja.

Eg blei glad då eg oppdaga at den flotte kyrkja står open på dagtid. Det er imponerande at eit så lite sokn (ca 700 fastbuande) maktar å halda kyrkja open slik at det heilage rommet kan brukast både av fastbuande og ferierande. Eg håper den blir mykje brukt!


Turutstyr på Jesus trail

20/02/2017

Bilde #7 frå vandringa på Jesus trail

Galilea 2012 301

Kva slags turutstyr brukar me viss me skal gå fottur i Galilea? Det spørsmålet har eg fått frå folk som syns det ville vera fint å vera med på pilegrimsvandring på Jesus trail. Og koss er terrenget?

Terrenget på Jesus trail er stort sett veldig lett; mykje grusvegar og elles gode stiar. Dessverre også noko asfalt. Det er lett å finna fram; løypa er godt merka. Dette bildet er frå dag 2 på Jesus trail, mellom Kana og Kibbutz Lavi. Den fire dagar lange turen går gjennom landbruksområde og småbyar, skog, hei og fjell. Dei brattaste motbakkene er faktisk i gamlebyen i Nasaret, der me går oppover i trappar mellom gamal bebyggelse. Når me går oppom Arbelfjellet, er det ein bratt sti ned i Duedalen med fantastisk utsikt over Gennesaretsjøen.

Eg har gått mykje på fjellstøvlene mine, som på bildet her. Men etter at dette bildet blei tatt i 2012, har eg gått over til lettare midi-tursko. Det er også fullt mogleg å gå i gode joggesko, for terrenget er normalt heilt tørt bortsett frå om vinteren.

Eg likar å gå med stavar når eg går lengre turar. Men det er det jo dei færraste som gjer. Og om ein ikkje har gått med stavar på turar i Norge, er det neppe nokon grunn til å gjera det på Jesus trail.

Sjølv om det er varmt, bør ein ha med seg klær som dekker skuldrane og knea. Dette fordi me er innom heilage stadar for ulike religionar. Elles er dagstursekk, vatn, solbriller og noko å ha på hovudet viktig turutstyr. Altså ikkje noko spesielt i forhold til andre turar.

Sjå oversikt over heile bildeserien her.


Punting på elva Cam

09/08/2016

IMG_3424

Det var sommar i Cambridge då eg nyleg var der på ei bibelfagleg studieveke. I tillegg til studiet fekk eg heldigvis også tid til å oppleva byen på andre måtar, blant anna gjennom ein herleg tur med elvebåt på Cam. Desse båtane blir kalla puntsDei blir drivne av ein punter som brukar kraft med ein lang stav mot elvebotnen.

Det første bildet viser ein passerande båt (tilsvarande type som den eg var ombord på) med flotte college-bygningar i bakgrunnen; frå venstre Clare College, King´s Collage Chapel og King´s College.

Det neste bildet viser klargjeringa av båtane før me skulle ut på tur. Her er det Magdalene College som dannar bakgrunnen.

IMG_3418

Elveturen gjekk langs det flotte parkområde The Backs. Ein annan dag eg var i parken, tok eg dette bildet som (såvidt) viser elva. Bygningane i bakgrunnen er ein del av St. John´s College.

IMG_3499.jpg

Punter´en eg følgde, var til vanleg student. Han imponerte med å ha full kontroll over båten samtidig som han guida og fortalde om elva, båtane, byen og universitetet.

IMG_3430.jpg

Det gjekk også an å leiga båt og driva den fram sjølv. Eg såg fleire mindre vellukka forsøk på dette og var glad eg hadde valt ei avslappande rolle som passasjer!

IMG_3426


Bibelfagleg studieveke

07/08/2016

Summer Biblical Study in Cambridge 2016  

Westminster College, Cambridge. Foto: Arne Berge 2016

Westminster College, Cambridge. Foto: Arne Berge 2016

Gresktime etter frukost. Deretter forelesningar i GT og NT. Og ikkje nok med det: om kvelden lesing av hebraiske og greske bibeltekstar saman med dei som hadde hatt forelesningar tidlegare på dagen. Eg har nyleg kome heim frå ei studieveke på Summer Biblical Study in Cambridge.

Det var heldigvis også nokre ettermiddagstimar utan program. Éin dag nytta eg den tida til punting på elva Cam, ein annan dag gjekk eg bare rundt og såg på alle dei flotte college-bygningane. Éin dag var eg på utstillinga Lines of thought på universitetsbiblioteket. Og enda ein annan dag fekk me tilbod om omvising på det historiske Parker Library. Eg trur eg vil skriva meir om desse ettermiddagane seinare.

Studieveka blei arrangert av Vacation Term for Biblical Study (VTBS). Dei leigde dette året lokale på Westminster College (bildet). VTBS arrangerer to studieveker etter kvarandre, og ein kan delta på éi eller på begge. Dei presenterer kurset slik:

… an annual summer school for all who wish to develop their understanding of the Bible through academic study. It is known for the academic quality of its courses, and has been addressed by many biblical scholars of national and international repute. From its earliest days, VTBS has enabled teachers, students, ministers and laity to deepen their understanding of the biblical literature and to keep abreast of current scholarship.

Eg hadde lese om kurset på Larry Hurtado´s Blog, men visste eigentleg ikkje mykje om det då eg reiste. Det viste seg å vera ei tradisjonsrik samling der mange av deltakarane kjem igjen år etter år (og dermed heller ikkje var «heilt unge»). Me var ca 30 deltakarar, og det var bare tre utlendingar; ein amerikanar, ein kinesar og meg. Resten var engelske. Men det var slett ikkje første gong det var nordmenn der, – og eg kjente meg svært velkomen.

Det var kjekt å vera saman med mange andre med interesse for bibelfag ei slik veke. Så vidt eg veit finst det ikkje eit tilsvarande tilbod i Norge. Sjølv hadde eg mest glede av forelesningane over Johannes-evangeliet ved dr. Wendy Sproston North (jfr boka hennar om Joh) og av språkgruppa med nytestamentleg gresk. Men også dr. Johanna Stiebert sine forelesningar om fedre og døtre i GT, var svært interessante (jfr boka hennar om temet).

Og Cambridge var jo ein flott by for ei sommarveke! Men det kjem eg altså tilbake til.


Eitt av mange vakre kapell

16/06/2016

IMG_2978.jpg

Kapellet Sainte Germaine de Baradieu er eitt av dei mange flotte kapella me var innom på pilegrimsvandringa i Frankrike. Kapellet ligg ca 10 km før Condom. Sjå oversikt over turen her.

Dette kapellet ligg inne i ein skuggefull hage. Det er ein god pauseplass, anten ein er ute etter sol eller skugge. Me hadde fint ver denne dagen, men det var ikkje varmare enn at me syns det var godt å sitja i sola i grasbakken utanfor hagemuren.

Kapellet er visstnok frå 12.-13. hundreår og det er bygd over restar av eit tidlegare kloster som blei øydelagt av normannarane. Det er fint restaurert med mange vakre detaljar både innandørs og utandørs.

IMG_2975.jpg

IMG_2980.jpg

Saman med eit oppslag med ein historisk tekst knytt til staden (dessverre bare på fransk), fann eg denne skissa over kapellet med hage og kyrkjegard.

IMG_2977.jpg

IMG_2979.jpgMe har lært oss at det normalt er vatn å finna på ein kyrkjegard, og her var det som vanleg (heldigvis) merka med Eau Potable – drikkbart vatn.

IMG_2984.jpg

Eg tar med enda eit par av bilda våre frå denne staden. Utanfor hagemuren var det flott med fargerike blomar. Og då me la ut på vandringa vidare, stod eit kors i vegkanten og forkynte lågmælt om Han som er kyrkja sin herre.

IMG_2985.jpg

IMG_2986.jpg


Historisk sus i Auvillar

22/05/2016
La Halle, Auvillar. Foto: Arne Berge 2016

La Halle, Auvillar. Foto: Arne Berge 2016

Eg blei veldig begeistra for den historiske småbyen Auvillar som ligg på ei høgde over Garonne-elva. Staden presenterer seg som ein gamal oksitansk handelsby. I dag har den ca 1000 innbyggjarar, tidlegare har den vore større.

Her var det mykje å sjå. Heldigvis kom me fram tidleg på ettermiddagen etter ein relativt kort dagsetappe på pilegrimsvandringa vår.

Den historiske juvelen i byen er utan tvil den sirkulære torghallen frå første halvdel av 1800-talet. Hallen står sentralt på eit torg som er forma som eit triangel, Place de la Halle. Dei gamle bygningane har fine arkadar ut mot plassen. Sjølve torghallen er omkransa av 20 søyler som skal vera i toscansk stil. Eg syns det er vakkert!

Hallen har vore ein stad for kornhandel. Den inneheld framleis gamle mengdemål for denne handelen; mål i stein frå mellomalderen og i metall frå tida då hallen blei bygd. Guideboka seier at sjølve bygningen er frå mellomalderen. Det er ikkje korrekt. Men det skal tidlegare ha stått ein eldre rektangulær torghall på staden, og den kan eventuelt ha vore så gamal.

IMG_2881

Me budde på vertshuset Le Baladin på Place de la Halle. Den gamle bygningen var heilt overgrodd av eføy. Innreiinga hadde mange spesielle og stilfulle detaljar. Det mest originale var nok spisesalen, som var utsmykka med gamle gjenstandar, mange av dei montert opp-ned på veggar og i taket. I eit hjørne hang det for eksempel eit piano ned frå taket. Den gamle gardintrappa som blei brukt som skostativ for skitne tursko i entreen, var ikkje dum, den heller.

Studer bilda under og bli i godt humør!

IMG_2888

IMG_2883

Det gamle huset på det neste bildet, ligg i bakken opp til torget frå hamna nede ved Garonne-elva. Eg syns slike hus er flotte å sjå på og blir imponert over koss mange hus er tatt vare på.

IMG_2860

Slik kunne eg ha halde fram med fleire bilde, for eksempel av kyrkja, klokketårnet og utsiktspunktet i byen. Det får halda med dette. Men eg kan jo til sist nemna at byen er stolt av å vera heimstad for trubaduren Marcabru (ca 1110-1150). Han er blant anna kjent for å ha forfatta nokre av dei eldste pastoralar som finst. Det er  mykje og interessant kulturhistorie å finna langs pilegrimsvegen!

Auvillar er med i organisasjonen Les Plus Beaux Villages de France (dei vakraste landsbyane i Frankrike). Me har på tidlegare etappar på pilegrimsvegen også vore innom nokre andre av dei 153 landsbyane i organisasjonen.


Ein smakebit av Nahal Amud

16/07/2015

IMG_4208

Naturreservatet i dalen Nahal Amud i fjellområda i Galilea var eitt av måla for ferien i Israel i sommar. Eigentleg hadde Inger og eg planlagt å gå frå Safed ned dalen til Gennesaretsjøen. Det er ein tur på ca 20 km og med over 1000 meter nedstigning. Varmen gjorde at me endra desse planane. Det førte til at me i denne omgangen bare fekk ein smakebit av naturreservatet. Men det me fekk med oss, gav meirsmak. Me kjem nok tilbake, og då på ei tid av året då det er forsvarleg å ta heile turen.

Me drog til den øvre delen av dalen der Israel Nature and Parks Authority har parkeringsplass og eit enkelt informasjonssenter med kiosk (inn ein stikkveg frå veg 866). Her fekk me brosjyre med informasjon og kart over den nordre delen av Nahal Amud, dessverre bare på hebraisk. Dumt dei ikkje hadde engelskspråkleg utgåve av brosjyren, slik dei pleier ha desse stadane. Då eg pakka sekken heime i Norge, prioriterte eg nemleg ikkje å ta med guideboka Israel National Parks & Nature Reserves. Utgåva eg har, veg over 500 gram, og eg var restriktiv med kor mykje vekt eg ville ha på ryggen.

Me fekk beskjed om at ein anbefalt rundtur ville ta 3 timar, men at turen kunne kortast ned til 1 1/2 eller 2 1/2 time. Dette viste seg å vera romsleg tid, inklusiv pauser. På grunn av varmen valde me likevel å forkorta turen, det vil seia at me tok varianten som var berekna til 2 1/2 time.

Då me var heime i Norge igjen, forstod me at me hadde gått glipp av den finaste staden i dalen ved ikkje å gå heile rundturen; me burde gått heilt ned til Sekhvi Pools, som blir omtalt slik i guideboka:

These pools are formed from the convergence of Nahal Sekhvi og Nahal Amud. Beside the pools stand large Oriental Plane trees (Platanus orientalis). Here, one can immerse oneself in the cool water and rest in the shade of the trees.

Sjølv om me ikkje kom til desse dammane, fann me ein god pauseplass ved Ein Yakim. Det er ikkje kvardagskost å finna rennande vatn og skuggefulle stadar ein varm sommardag i Israel. Men i denne tronge og bratte dalen fann me nettopp dette.

Guideboka siterer ei setning eller eit uttrykk frå Bibelen i samband med omtalen av kvar stad. Nahal Amud blir kommentert med følgjande uttrykk frå Femte Mosebok:

… eit land med rennande bekker, med kjelder og vassårer som spring fram i dalane og på fjellet … (5. Mos 8,7)


%d bloggarar likar dette: