Mariakjelda i Nasaret

12/06/2017

Kjelder med vatn er viktige i Midt-Austen. Ein gamal tradisjon seier at Jomfru Maria var ved kjelda i Nasaret då ho mottok bodskapen om at ho skulle bli Jesu mor. Den gamle kjelda i Nasaret heiter derfor Mariakjelda.

Mariakjelda

Mariakjelda i Nasaret. Foto: Arne Berge

Denne bygningen markerer Mariakjelda. Den er ein moderne rekonstruksjon av ein eldre bygning på staden. Kjelda ligg på ein liten open plass like ved hovudvegen gjennom byen. Det er mange tre på plassen og bildet gir mest inntrykk av at kjelda ligg midt i ein park. I dag er det ikkje rennande vatn her.

Det neste bildet av staden er frå 1898.

06997vs

«The Virgin’s fountain» -Photo of the spring in 1898 – p/o American colony collection – Library of Congress

Den norske teologen Volrath Vogt var på staden i 1863 og skreiv etterpå om det han såg av «mærkverdigheder» i Nasaret:

Jomfru Marias Kilde, den eneste i Byen. Vi reiste vore Telte i Nærheden af Kilden om Eftermiddagen (23 April 1863), just som Byens Piger kom ud for at hente Vand i Krukker af gammel Form, som de bare paa Hovedet. (Volrath Vogt: Det hellige Land, side 572f.)

Tradisjonen om at Maria var ved kjelda då engelen kom, kjem frå Jakobs Protevangelium, eit apokryft skrift frå ca år 150. Dette er eit tidleg kristent skrift med legendestoff om Jesu oppvekst. Skriftet var svært populært i oldkyrkja og har prega den kristne tradisjonen om Jesu oppvekst både i ortodoks og katolsk samanheng.

Her er det aktuelle avsnittet:

Hun tok vannkrukken og gikk ut for å fylle den. Med ett var det en stemme som sa til henne: «Vær hilset, du begunstigede. Herren er med deg. Velsignet er du blant kvinner.» Maria så seg om til høyre og til venstre for å oppdage hvor stemmen kom fra. Hun ble engstelig og gikk hjem. Hun satte fra seg krukken, tok fram purpurtråden og satte seg på stolen sin og begynte å spinne på den.

Og med ett stod en engel foran henne og sa: «Vær ikke redd, Maria. For du har funnet nåde hos Allherskeren. Du skal bli med barn ved hans ord.»

(Jakobs Protevangelium 11, i Apokryfe evangelier. Verdens hellige skrifter. De norske bokklubbene 2001. Side 144)

Det er spesielt dei gresk-ortodokse kristne som er opptatt av tradisjonen med kjelda. I bakken like ovanfor kjelda ligg den gresk-ortodokse St. Gabriels kyrkje. Inne i kyrkja er det framleis rennande vatn frå kjelda. Kyrkja blei bygd i 1750 over restane av ei eldre kyrkje. Staden er første gong nemnt i skriftlege kjelder i korsfarartida, då den russiske pilegrimen Daniel i 1106 skreiv om ei kyrkje bygd over kjelda i Nasaret.

Volrath Vogt skreiv også om denne kyrkja som ein av «mærkverdighedene» i Nasaret:

Gabrielskirken, der hvælver sig over en Brønd i Nærheden af Jomfru Marias Kilde, er i Agt hos Grækerne, fordi de paastaa, at Jomfru Maria øste Vand af denne Brønd, da Gabriel aabenbarede sig for hende.

Dette bildet av St. Gabriels kyrkje tok eg på ein sein kveldstur i byen i 2012:

Galilea 2012 058 (1)

St. Gabriels kyrkje, Nasaret. Foto: Arne Berge

Eg var i Nasaret for eit par veker sidan. Me starta vandringa på Jesus trail med eit besøk i denne kyrkja. St. Gabriels kyrkje er ei typisk gresk-ortodoks kyrkje, rikt utsmykka med ikonar og ikonostasis. Kyrkja er liten og kvadratisk, bare 14 x 14 meter. Går me gjennom kyrkjerommet og ned nokre trappar, kjem me til brønnen med rennande vatn.

P1050652

Foto: Thor Kåre Kalvik

Her var det naturleg å lesa bibelteksten om bodskapen til Maria:

26 Men då Elisabet var i sjette månaden, vart engelen Gabriel send frå Gud til ein by i Galilea som heitte Nasaret, 27 til ei jomfru som var lova bort til Josef, ein mann av Davids ætt. Namnet hennar var Maria. 28 Engelen kom inn til henne og sa: «Ver helsa, du som har fått nåde! Herren er med deg!» 29 Ved desse orda vart ho forskrekka og undrast på kva denne helsinga skulle tyda. 30 Men engelen sa til henne:
«Ver ikkje redd, Maria! For du har funne nåde hos Gud.

31 Høyr! Du skal bli med barn og få ein son,
og du skal gje han namnet Jesus.

32 Han skal vera stor og kallast Son til Den høgste.
Herren Gud skal gje han kongsstolen til David, far hans.

33 Han skal vera konge over Jakobs hus til evig tid,
og det skal ikkje vera ende på kongedømet hans.»
34 Maria sa til engelen: «Korleis skal dette gå til når eg ikkje har vore saman med nokon mann?» 35 Engelen svara:
«Den heilage ande skal koma over deg,
og krafta frå Den høgste skal skyggja over deg.
Difor skal òg barnet som blir fødd,
vera heilagt og kallast Guds Son.
36 Og høyr: Elisabet, slektningen din, ventar ein son, ho òg, på sine gamle dagar. Ho som dei sa ikkje kunne få born, er alt i sjette månaden. 37 For ingen ting er umogleg for Gud.» 38 Då sa Maria: «Sjå, eg er Herrens tenestekvinne. Lat det gå meg som du har sagt.» Så forlét engelen henne. (Luk 1,26-37)

Advertisements

Kulturlandskap i Galilea

26/09/2016

Bilde #3 frå vandringa på Jesus trail

galilea-2012-182

Dette bildet viser kulturlandskapet nord for Nasaret. Her ser eg tilbake på byen der Jesus vaks opp. Det vil seia, på Jesu tid var Nasaret ein liten landsby på andre sida av den bebygde åskammen me ser i horisonten.

Etter å ha passert ein travel hovudveg i utkanten av Nasaret, går Jesus trail gjennom dette fredelege kulturlandskapet i retning Zippori national park. Denne delen av turen er ca 9 km. Her går me mest på grusvegar og stigar mellom dyrka mark og beiteområde.

Eg trur Jesus gjekk ofte i dette terrenget i oppveksten. Byen Sepphoris (det gamle greske namnet på Zippori) blei bygd på nytt av Herodes Antipas i desse åra. Her var det nok både arbeid å få og varer å få kjøpt. Seinare i livet heldt Jesus seg helst unna byane med gresk-romersk kultur, og han omtalte Antipas som «den reven» (Luk 13,32)!

Ei vandring på Jesus trail gir ein god kombinasjon av kulturhistorie, bibelhistorie og friluftsliv!

Sjå oversikt over heile bildeserien her.


Morgonlys over Nasaret

23/09/2016

Bilde #2 frå vandringa på Jesus trail

Morgonlys over Nasaret. Foto: Arne Berge 2012

Morgonlys over Nasaret. Foto: Arne Berge 2012

Jesus trail begynner i Nasaret. Den første delen av turen går opp gjennom gamle og bratte bydelar, på ein veg som eigentleg er ein lang trapp. Dei som har talt, seier det er 406 trappetrinn før me når toppen.

Men så får me belønning for strevet. På toppen av byen er det flott panoramautsikt nordover. Bildet er tatt i morgonlys mot nordvest.

Sjå oversikt over heile bildeserien her.


Jesus med bokrull i handa

28/11/2014

Notat til søndagens tekst: Luk 4,16-22a

Søndagens tekst er den eldste kjende skildring av ei jødisk synagoge-gudsteneste. Jesus var tekstlesar og forkynnar.

Les om dette i det tidlegare notatet til teksten: Synagogen i Nasaret.

Oppdatering: Og her er preika over teksten 1. søndag i adventstida 2014.


Berekraftig reiseliv, Nasaret

09/12/2013

Fauzi Azar Inn, NasaretEg har vore innom gjestehuset Fauzi Azar Inn fleire gonger dei siste to åra. Kvar gong blir eg slått av kor entusiastisk folka der fortel om betydninga som staden har fått i Nasaret.

Det spesielle gjestehuset blir drive i eit 200 år gamalt arabisk herskapshus.

Eg skreiv første gong om staden i notatet Nye opplevingar i Nasaret.

Nå har staden igjen fått positiv omtale, denne gong gjennom ein svensk/israelsk studie om kva betydning denne etableringa av har hatt i Nasaret.

How one business in Northern Israel becomes a global model for sustainable tourism

Sustainable tourism is a buzz-word being thrown around throughout the world when it comes to talking about new developments in the tourism industry. But far away from the images of eco-resorts being developed in the Amazon, in the city of Nazareth in northern Israel, famous as the hometown of Jesus, one Inn has had an impact on the local community which has now been named as a model case for community based sustainable tourism development in a joint research paper published by Israeli and Swedish academics.

The Fauzi Azar Inn, which was founded in 2005 by a Jewish tourism entrepreneur and a local Arab family, in Nazareth, Israel’s largest Arab city, was groundbreaking in the levels of cooperation between communities it created. However, the impact has gone far beyond just that. The Inn is set in the center of Nazareth’s Old City, an area which, at the time of opening had no tourist accommodation despite the city’s global reputation and its location just minutes from major Christian sites such as the Basilica of the Annunciation and Mary’s Well.

The opening of the Fauzi Azar Inn, in an Ottoman Mansion which was previously derelict and a breeding ground for drug dealers, first brought a trickle of tourists into the city. Over time, that trickle turned into a stream, and could now be described as a river. In fact, the flow of tourists into Nazareth’s Old City is so strong that alongside the FauziAzar are now five new guesthouses, fully owned and operated by local Nazarethites with the full support of the founder of the Fauzi Azar, Maoz Inon.

Les meir

Nå er Inger og eg sjølve eksempel på at det har skjedd noko med reiselivet i Nasaret. Fram til i fjor hadde me aldri sove i byen, bare vore innom på korte stopp for å sjå Bodskapskyrkja og Nazareth Village. I fjor sommar (2012) overnatta me to netter på Fauzi Azar Inn før vandringa på Jesus trail. Etter dette har eg kome tilbake til Nasaret fleire gonger, nå også for å overnatta. Det foreløpig siste opphaldet i byen var i haustferien, då Inger og eg var reiseleiarar for ei gruppe av venner og venners venner på pilegrimsvandring på Jesus trail.

Sjå gjestehuset si heimeside her.

Her er nokre fleire av bildene våre frå staden:

Fauzi Azar Inn, foto Berge 2012

Fauzi Azar Inn, foto Berge 2012

Den beskjedne inngangen til Fauzi Azar Inn, foto Berge 2012


Mariapilegrim i Nasaret

17/11/2013

Klokkespelet spelar og vinden svalar i den varme lufta i Nasaret. Det er kveld og den siste turistbussen har køyrt. Eg ruslar opp bakken til den store Bodskapskyrkja. Vakta forstår at eg kjem for å vera stille, så eg får sleppa inn. Offisielt er kyrkja stengt etter klokka seks.

Me er bare nokre få menneske i kyrkja. Lokale kristne og tilreisande pilegrimar. Me samlar oss rundt grotta under kyrkja. Her skjedde det. Her skal engelen Gabriel ha vist seg for Maria. Det stod over kyrkjedøra der eg gjekk inn: Verbum caro factum est et habitavit in nobis. Ordet blei menneske og tok bustad mellom oss.

Nokre les. Andre ber. Tankane mine flyr. Endeleg er eg her. Eg samlar tankane mine i takk og bøn.

Eg tenkjer også på alle bileta av Maria og Jesusbarnet i kyrkja over grotta. Her er det ei stor samling med slike bilete frå heile verda. Og det underlege er at Maria og Jesus blir teikna heilt forskjellig i ulike kulturar. Her er asiatiske, europeiske og afrikanske Maria’er og Jesusbarn. For ikkje å snakka om alle dei latinamerikanske. Sanneleg: Han blei ein av oss. Og Maria var mora hans.

Dette er éin av fem pilegrimstekstar som blei framført i Mariakonserten for eit år sidan, i november 2012. Eg skreiv desse tekstane om ein tenkt pilegrim som reiser i Marias fotspor. Dei er skrivne på bakgrunn av eigne reiser i bibelske landskap i Nasaret, Betlehem, Kairo, Kana og Jerusalem. 

Sjå tekstane om Mariapilegrimen her: NasaretBetlehemKairoKana og Jerusalem.


Morgonlys over Nasaret

24/08/2012

Notat frå Jesus trail II

Jesus trail begynner i Nasaret. Den første delen av turen går opp gjennom gamle og bratte bydelar. Me starta tidleg på morgonen og gjekk 406 trappetrinn og diverse motbakkar.

Så fekk me belønning for strevet. På toppen av byen fekk me flott utsikt nordover. Biletet er tatt mot nordvest.


%d bloggarar likar dette: