Bibelen på 100 minutter

28/05/2007

Nå i pinsen har eg lese det litle heftet Bibelen på 100 minutter. Ja, det tok ikkje meir enn ca 100 minutt, så eg har sjølvsagt også lese andre ting i pinsen. Men det er ei anna historie.

Eg er til vanleg skeptisk til forkorta og populariserte utgåver av bøker. Derfor vil eg gjerne seia at eg i dette tilfellet er imponert! Eg syns Bibelen på 100 minutter er eit vellukka prosjekt. Teksten er kraftig bearbeidd og forkorta. Likevel har den utruleg mykje med!

Den norske omsetjinga er ved Gerd og Eivind Skeie, og dei er viktige i denne samanhengen. Dei har gjort ein god jobb. Språket er lettlese og samtidig seriøst. Nokre gonger brukar dei tradisjonelle bibelske uttrykk og forklarer om nødvendig heilt kort. Andre gonger brukar dei nye ord og uttrykk. I nokre få tilfelle opplever eg dette siste litt unødvendig, for eksempel når fangevaktaren i Filippi (Apg 16) har blitt til fengselsdirektør (s 101).

Sidan det er pinse når eg skriv dette, tar eg med avsnittet som gjengir dei første fem kapitla i Apostelgjerningane:

I førti dager åpenbarte den oppstandne Jesus seg for vennene sine. På Oljeberget nær Jerusalem lovet han dem kraft ved Den Hellige Ånd og befalte dem å være hans vitner like til jordens ende. Så ble Jesus tatt opp til himmelen.

Kort etter, under den jødiske pinsefesten, falt Den hellige ånd over dem i kraftig vind og ild, og de begynte å tale i tunger. Mange jøder fra landene rundt Middelhavet var i Jerusalem under høytiden. De undret seg over disiplene. Peter forkynte at profeten Joel hadde forutsagt Den hellige ånds komme, og at Jesus, den korsfestede, var stått opp fra de døde som Herre og Messias.

Mange av dem som hørte Peter, ble med i den unge kristne kirken. Snart ble de flere tusen. De delte alt og dyrket Gud både i templet og hjemme. Ganske snart ble de lagt merke til, men de nektet å la være å forkynne om Jesus. Advarsler ble fulgt av trusler og pisking, men kirken fortsatte å vokse.

Bibelen på 100 minutter er ei norsk utgåve av ei engelsk bok. Det at den er gitt ut på Egmont Serieforlaget AS og har forord av Einar Gelius, gjorde meg i utgangspunktet ikkje mindre skeptisk. Men eg tok feil. Boka erstattar sjølvsagt ikkje den fullstendige Bibelen, men den kan sikkert vera ei god inspirasjonskjelde som gjer at nye menneske finn fram den gamle boka (helst i nyaste omsetjing!) frå bokhyller og nattbordskuffar. Bibelen på 100 minutter er på ein måte ein velskriven Barnebibel for ungdom og vaksne.


Den heilage ande

26/05/2007

Due Det er pinse denne helga. Dette er ei kristen høgtid som blir feira til minne om at Gud sendte sin Ande til Jesu disiplar. Dette skjedde fem veker etter Jesu død og oppstode i Jerusalem, og det markerte startpunktet for den kristne kyrkja sin misjon i verda.

På same måte som jul og påske blir feira til minne om historiske hendingar som var heilt grunnleggjande og som ikkje blir gjentatt, var også pinsehendinga i Jerusalem ei historisk hending som skjedde éin gong og som var heilt grunnleggjande. Dette gir grunnlaget for kristne si tru på Den heilage ande.

Før sin død og oppstode lova Jesus disiplane at dei ein gong skulle bli fylt av Guds Ande:

Siste dagen i høgtida, den store festdagen, stod Jesus fram og ropa: «Den som tørstar, skal koma til meg og drikka. Den som trur på meg, frå hans indre skal det, som Skrifta seier, renna elvar med levande vatn.» Dette sa han om Anden dei skulle få, dei som trudde på han. For endå var ikkje Anden komen, for Jesus var endå ikkje herleggjord. (Joh 7,37-39)

Eg har i kveld på pinseaftan funne fram meir av det Bibelen seier om Den heilage ande. Tekstutvalet har eg henta frå Bibelvegvisaren bak i Konfirmantbibelen, ei bibelutgåve som inneheld mykje bra oppslagsstoff og bakgrunnsinformasjon. Illustrasjonen av dua med den korsforma glorien har eg også henta frå denne bibelutgåva. Dua er eit symbol for Den heilage ande.

Kven er eigentleg Den heilage ande?

Guds Ande og Kristi Ande:

Men det er ikkje kjøtet som har makta over dykk, det er Anden – så sant Guds Ande bur i dykk. Den som ikkje har Kristi Ande, høyrer ikkje Kristus til. (Rom 8,9)

Gud i våre hjarte:

Og håpet gjer ikkje til skamme, for Guds kjærleik er aust ut i hjarta våre ved Den heilage ande som han har gjeve oss.  (Rom 5,5)

Jesus hos oss:

Elskar de meg, så held de boda mine. Då vil eg be Far, og han skal gje dykk ein annan talsmann, og han skal vera hos dykk alltid: Sanningsanden, som verda ikkje kan ta imot. For verda ser han ikkje og kjenner han ikkje. Men de kjenner han, for han bur hos dykk og skal vera i dykk. Eg vil ikkje la dykk vera att som foreldrelause born. Eg kjem til dykk. (Joh 14,15-18)

Kva gjer Den heilage ande?

Skaper og held i live:

Det er Guds Ande som har skapt meg, anden frå Den Allmektige held meg i live.  (Job 33,4)

Talar gjennom profetane:

«Brør,» sa han, «det måtte oppfyllast, det skriftordet som Den heilage ande lét David seia om Judas, han som vart vegvisar for dei som greip Jesus. (Apg 1,16)

Dei freista å finna ut kva tid Kristi Ande, som var i dei, viste fram til, og korleis den tida skulle vera. For Anden vitna om Kristi lidingar og den herlegdomen som sidan skulle koma. (1. Pet 1,11)

Vitnar om Jesus:

Når Talsmannen kjem, han som eg skal senda dykk frå Far, Sanningsanden som går ut frå Far, då skal han vitna om meg. (Joh 15,26)

Bur i dei som trur:

Sanningsanden, som verda ikkje kan ta imot. For verda ser han ikkje og kjenner han ikkje. Men de kjenner han, for han bur hos dykk og skal vera i dykk. (Joh 14,17)

Lærer og påminner:

Men Talsmannen, Den heilage ande, som Far skal senda i mitt namn, han skal læra dykk alt og minna dykk på alt det eg har sagt dykk. (Joh 14,26)

Kallar og sender ut:

Ein gong medan dei heldt gudsteneste og fasta, sa Den heilage ande: «Ta no ut Barnabas og Saulus for meg til den gjerning eg har kalla dei til!» (Apg 13,2)

Ta vare på dykk sjølve og på heile den flokken som Den heilage ande har sett dykk til å vera tilsynsmenn for! Ver hyrdingar for Guds forsamling, som han vann med sitt eige blod. (Apg 20,28)

Gjev Andens gåver:

Alt dette er eit verk av den eine og same Anden, som deler ut sine gåver til kvar einskild som han vil. (1. kor 12,11)

Gjev Andens frukter:

Men Andens frukt er kjærleik, glede, fred, tolmod, mildskap, godleik, truskap, audmjukskap og sjølvdisiplin. Slike ting er ikkje lova imot! (Gal 5,22-23)


Bibelprisen 2007

23/05/2007

Bibelprisen 2007 blei i dag tildelt Svein Harry Schöttker Hauge ved Rogaland Teater. Eg var heldig og fekk med meg utdelinga, ei flott samling i Kjellerteateret med mykje heider til ein spennande mann!

Bibelselskapet skriv i dag på nettsida si:

Det Norske Bibelselskap har besluttet å gi Bibelprisen 2007 til Svein Harry Schöttker Hauge for rollen som Josef i teaterstykket "Jesus, gutten min" ved Rogaland Teater. Tildelingen er en anerkjennelse for teaterkunst med Bibelen som inspirasjonskilde, der skuespilleren sår frø til ettertanke hos publikum og presenterer stoffet med respekt og innlevelse.

Dette er slett ikkje nokon overdriving; eg ville bare lagt til at han også presenterer stoffet med ein god porsjon humor!

Det var fleire helsingar til skodespelaren, og sjølv gav han oss eit utdrag av Jesus, gutten min. Det var kjekt å sjå igjen litt av dette herlege teaterstykket. Dette er teater som på ein flott måte utvider perspektivet på bibelhistoria. Stykket er faktisk spelt over 170 gonger med til saman over 15.000 tilskodarar. Nå arbeider han forresten med førebuinga til Pasjon 2008, der han både er manusforfattar og regissør. Eg gleder meg!

Les meir om skuespelaren, grunngjevinga for prisutdelinga og om tidlegare prisvinnarar her.


Shavuot – den jødiske pinsen

22/05/2007

Den jødiske pinsehøgtida (Shavuot) begynner i kveld ved solnedgang. Jødane feirar pinse til minne om lovgjevinga på Sinai. I gamal tid var det dessutan ein innhaustingsfest. I vår tid fungerer den som ein vårfest og synagogane blir pynta med blomster og grønt.

Shavuot blir feira sju veker (50 dagar) etter påske, og er kalla vekefesten. Ordet pinse kjem frå det greske ordet pentekosté som betyr den femtiande.

Les meir om den jødiske bakgrunnen for kristen pinsefeiring her.


Kristne sin situasjon i Tyrkia

21/05/2007

For eit par år sidan var eg to turar i Tyrkia for å besøka stadar knytt til Bibelen og kyrkjehistoria. Det var verkeleg interessant. Både fordi det var mykje flott å sjå og læra om det historiske stoffet, og fordi eg gjennom forskjellige kontaktar fekk eit visst innblikk i dei kristne sin situasjon i landet i dag.

Dette siste har eg vore opptatt av frå eg for nokre år sidan las William Dalrymple si bok I skyggen av Bysants (anbefales!).

Både gresk-ortodokse og armenske kristne er i ein pressa situasjon i Tyrkia. Men dei ortodokse har framleis det viktige økumeniske patriarkatet i Konstantinopel (Istanbul). Elles er det nokre få katolikkar og ein svært liten protestantisk minoritet. I juni 2005 sat eg i Tyrkia og skreiv dette her på bloggen:

“Men biletet er ikkje bare mørkt, sett frå ein kristen synsstad. Eg har denne veka møtt evangeliske kristne som er her fordi Gud har sagt at dei skal vera her! Dei arbeider i det stille med kyrkjeplantings-prosjekt, og dei håper og trur at dette arbeidet skal gje vekst i framtida gjennom huskyrkjer i tyrkiske heimar. Det er godt å vita om desse, og det er viktig at me som er kristne i vesten er med og ber for dei som slik har ei viktig og spesiell misjonsteneste.” (les meir)

I dag (22.05.2007) har Erling Rimehaug ein større artikkel frå Tyrkia i Vårt Land under vignetten Tro, etikk, eksistens. Hovudperspektivet hans er spørsmålet om eit sekulært islam er mogleg. Men mykje av artikkelen handlar direkte om dei kristne sin situasjon i landet i vår tid.

Les resten av dette innlegget »


Gratulerer!

21/05/2007

Medium_time_kulturskule_uten_tekst_ Time kulturskule er i dag blitt utnemnd til demonstrasjons-kulturskule.

Eg vil gjerne vera med blant gratulantane!

Jærbladet skriv under overskrifta Heider til Time kulturskule:

Time kulturskole er utnevnt til demonstrasjonskulturskule i perioden 2007-2009.

I alt var det nominert 11 kulturskular frå ni fylke. Utanom Time var det bare kulturskulen i Tolga kommune som vart utnemnd til demonstrasjonskulturskule under ei samling for alle demonstrasjonsverksemder i Trondheim mandag.

Dei to skulane får ein million kvar i tilskot.

Skulane er valde på grunn av arbeidet med å stimulera og utvikla kreativiteten til barn og unge, og det sterke søkelyset som er gjort på integrering av alle barn og unge.

Juryen har mellom anna lagt vekt på at skulane si allsidige satsing på å gje brukarane tilbod i alt frå judo, afrikansk dans, billedkunst til animasjon.

Det vert også systematisk satsa på inkludering av barn og unge fra ulike kulturar og med psykiske og fysiske funksjonshemninger.


Kristent ungdomsarbeid for 80 år sidan

20/05/2007

6a00d8341cb87053ef00e54f27bcbd8834-640wi

Dette biletet fortel ei historie som eg syns fortener å koma fram. Me ser her “Gabriel Olsens bibelklasse” på Storhaug i Stavanger ca 1927. Gabriel Olsen, som sit midt i biletet på fremste rad, samla denne ungdomsgruppa i heimen sin kvar laurdag kveld!

Faren min, Trygve Berge (1912-2001), gjekk i bibelklassen. Han står lengst til venstre i den midterste rekka. Han fortalde meg fleire gonger om at han hadde gått i bibelklassen då han var ungdom, og han omtalte alltid Gabriel Olsen med stor respekt.

Biletet har kome fram fordi eg denne våren har vore med og rydda i papir, bilete og mykje anna etter at mor døydde i vinter (2007).


%d bloggarar likar dette: