Om Det hev ei rose sprunge

Julerosa – Helleborus niger

Illustration_Helleborus_niger0

(bilde: Wikimedia commons)

Sølvi Irene Vinnes fortel om rosemotivet i salmen Det hev ei rose sprunge i Vårt Land i dag, i ein artikkel om julerosa (som eigentleg er ei soleie).

Sølvi kan mykje om julesalmane. Både i år og i fjor har eg i adventstida hatt gleda av å høyra henne fortelja om eit utval julesongtekstar. Det var fint å få noko av dette i skriftleg form i avisa i dag.

Her er det aktuelle utdraget av artikkelen:

Det hev ei rose sprunge

(…) En av de mest berømte legendene knyttet til julerosen her i Norge, er historien om hvordan blomsten skal ha inspirert forfatteren av salmen Det hev ei rose sprunge:

En stille julenatt i middelalderens Tyskland gikk en munk gjennom skogen. Desemberfrosten snek seg inn under klærne. Da, midt i det mørke og kalde, får han øye på små hvite blomster, juleroser. Forsiktig plukket han dem, tok dem med tilbake til klosteret og satte dem i en vase på alteret, foran bildet av jomfru Maria. Synet av de hvite blomstene skal ha inspirert en annen i klosteret til å skrive salmen.

– Det er en legende, vi vet ikke sikkert når den første versjonen av Det hev ei rose sprunge ble skrevet, eller av hvem. Men salmen har nå uansett fått denne historien om munken og man kan finne noen tegn på at julerosen kan ha vært inspirasjonskilden. Blant annet at julerosen blomstrer midtvinters, sier Sølvi Irene Vinnes.

Hun er sogneprest i Hillevåg kirke i Stavanger, og en av få i Norge som har forsket på julesanger. Hun mener denne salmen er spesiell, fordi det brukes mye sanselig beskrivelse. Som for eksempel i tredje vers: «Guds rose ljuvleg angar og skin i jordlivsnatt».

– Men her glir nok metaforbeskrivelsen mer over mot en vanlig rose igjen. For julerosene har ikke så mye duft, sier Vinnes.

Om det var julerosen som var inspirasjonen til salmen, betyr lite for metaforbruken, mener Vinnes. For rosen var et flittig brukt bilde i middelalderens kristne lyrikk, gjerne som symbol på jomfru Maria. Rosen i denne salmen handlet også opprinnelig om henne.

– Teksten ble skrevet om etter protestantismen, da man fjernet seg fra fokuset på Maria. Rosen ble gjort til et symbol på Jesus. Det er en typisk protestantisk omskrivning, forteller Vinnes.

(Les meir)

Ny salmebok

salmebok_2013_menighetsutg3Eg har nå kjøpt Norsk salmebok 2013. Dette har eg sett fram til. Ei ny salmebok er ei viktig hending, både i kyrkjeleg og litterært perspektiv. Boka har undertittel For kyrkje og heim. Eg kjem garantert til å bruka den både i kyrkja og i heimen, – og her på bloggen.

Salmeboka er eit smykkeskrin, skriv Åge Haavik i Kyrkjerådet (her). Det er ei fin formulering.

I salmane møter vi Evangeliet i heile sin rikdom, lagt til rette i kunstnarleg form. Den bibelske bodskapen i alle sine fasettar er samla i ein einskap av to kunstverk; eit dikt og ein komposisjon.

Salmane har vorte til der bodskapen og livserfaringane møtest. Gjennom tre tusenår med salmesong har det skifta kva ein har festa seg ved og vektlagt av det rike innhaldet i Bibelen – nett som ein vakker og verdfull stein kan verta slipt og forma i ei mengd av fasettar. Dei litterære formene og den musikalske stilen har òg utvikla seg gjennom hundreåra. Salmane ber difor med seg eit avtrykk av tida og staden som skapte dei.

Dei mange namna og årstala i salmeboka ber vitnemål om menneske i ulike tider og med ulike lagnader. Det mest verdfulle frå alle tidsaldrar er gjeve vidare til oss. Salmeboka er difor den rikaste kjelda vi har til teologi og trushistorie frå ulike tider. Samstundes er ho ei makelaus kulturhistorie i konsentrert form. Salmeboka er eit smykkeskrin.

Eg har såvidt begynt å gjera meg kjent med boka. Den  inneheld ca 1000 nummererte salmar. Av desse er visstnok 240 nye. I tillegg inneheld normalutgåva bønebok, katekisme, liturgiar og ulike register.

Eg vil i kveld peika på éin av dei nye salmane: Som toner i en evig sang (nr 395). Dette er faktisk ein tekst som er gjendikta frå Dødehavsrullane. Kvart vers sluttar med orda Mine lepper spiller fløyte, Gud, etter dine noteblad.

Tidlegare i haust stod eg og song denne salmen i Qumran, staden der Dødehavsrullane blei funne.

Her er litt bakgrunnsstoff:

Funnet av de såkalla Dødehavsrullane (1947) var ei epokegjerande historisk hending. Desse tekstane er under utforsking av ei utvald gruppe forskarar frå fleire land. Ein av desse er den norske teologen Torleif Elgvin. I boka Mine lepper spiller fløyte (2003) har han presentert norsk omsetjing av eit utval av tekstar frå Qumran, tekstar som har ein særleg poetisk kvalitet.

Prost Tore Kopperud, som var leiar av Salmebokutvalet, fekk då den ideen at noko av dette skulle lyda i vår salmesong òg. Nokre av salmediktarane våre vart utfordra til å freista å gje tekstane syngjeleg form. Sven Aasmundtveit valde teksten som har gjeve boka tittel, og ga han ei form som gjer at ein kan syngja han til ein irsk folkemelodi.

Som toner i en evig sang er truleg den første «Qumran-songen» i ei offisiell kyrkjeleg salmebok.

Tekst med noter (pdf)

(frå kirken.no: Smaksprøver fra N13)

Sinte vaksne og glade barn

Første søndag i adventstida

Bibeltekst: Matt 21,10-17

Adventstida og det nye kyrkjeåret begynner dette året med sinte vaksne og glade barn. Bibelteksten fortel at barna syng jubelsongar om Jesus. Dei vaksne religiøse leiarane er sinte fordi Jesus helbreda nokre blinde og lamme. Men jammen er visst også Jesus sint i denne teksten. Han veltar bord og kjem med relativt skarpe ord til dei som dreiv handel på tempelplassen. Desse siste, altså handelsmennene og pengevekslarane, er sikkert også sinte. Men det seier ikkje teksten noko om. Teksten sluttar med Jesu legitimering av barna sin jubelsong og deretter med ein kvardagsleg notis om kor han budde då han var i Jerusalem.

Dette er altså ein av dei bibeltekstane som viser at Jesus viste følelser. Han kom i affekt over handelsverksemda på tempelplassen. Han likte barna sine hosiannarop. Og han har sikkert ingenting i mot at barn og vaksne i dag kan vera både sinte og glade!

Kven er Jesus? Matteus fortel at folk i Jerusalem stilte dette spørsmålet då han kom til byen palmesøndag. Jesus svarte blant anna med å utføra ei dramatisk handling på sjølvaste tempelplassen i byen. Men kva betydde det han gjorde? Var han først og fremst ein opprørar? Eller var han ein profet som ved sine ord og handlingar brakte Guds rike nær? Eg trur det siste er nærast sanninga. Men eg trur han er meir enn ein profet.

Ordet advent handlar eigentleg om det å komma, ikkje om å venta. Sjølv om bibelteksten handlar om palmesøndags-inntoget i Jerusalem, har kyrkja sidan også brukt denne historia i forkynninga i adventstida.

I adventstida er eg opptatt av ulike sider ved det at Jesus kjem til oss. Han kom ein gong som barnet i Betlehem. Han kjem til oss i dag og er nær i kvardag og fest. Og han skal ein gong koma igjen i herlegdom, for å bruka eit typisk bibelsk ord. I tillegg vil eg ganske sikkert dei neste vekene vera opptatt av juleførebuing, julehandel, julereingjering, julegudstenester, juleavslutningar, julesongar osv. Så får eg bruka adventstida til å få alt dette til å henga saman i mitt liv.

Her er søndagens tekst frå Evangeliet etter Matteus:

10 Då han drog inn i Jerusalem, vart det uro i heile byen, og dei spurde: «Kven er dette?» 11 Og folkehopen svara: «Det er profeten Jesus frå Nasaret i Galilea.» 12 Så gjekk Jesus inn på tempelplassen og dreiv ut alle som selde og kjøpte der. Han velte borda til pengevekslarane og benkene til dei som selde duer 13 og sa til dei: «Det står skrive: Mitt hus skal kallast eit bønehus. Men de gjer det til ei røvarhòle.»
14 På tempelplassen kom nokre blinde og lamme til han, og han lækte dei. 15 Men då overprestane og dei skriftlærde såg undera han gjorde og høyrde borna som ropa i heilagdomen: «Hosianna, Davids son!» vart dei arge 16 og sa til han: «Høyrer du kva dei seier?» «Ja», svara Jesus. «Har de aldri lese dette ordet:
Frå munnen på småborn og spedborn
har du late lovsong lyda!»
17 Så gjekk han frå dei og ut av byen, til Betania. Der var han om natta.

Eg vil slutta dette notatet med nokre vers frå adventssalmen Veni, redemptor gentium, her i Norge kjent som Folkefrelsar, til oss kom. Dette er den eldste salmeteksten som står i Norsk Salmebok (utanom dei salmane som er reine bibeltekstar). Den er skriven av biskop Ambrosius på 300-talet. Sjølv om eg først og fremst er glad i moderne nynorsk, lar eg meg også fascinera av den gamle omsetjinga frå 1905. Men innhaldet er det viktigaste. Orda held meg fast i undring og tru i adventstida.

Folkefrelsar, til oss kom,
fødd av møy i armodsdom!
Heile verdi undrast på
kvi du soleîs koma må.
Herrens under her me ser,
ved Guds Ande dette skjer.
Livsens ord frå himmerik
vert i kjøt og blod oss lik.
Utan synd han boren er
Som all synd for verdi ber.
Han er både Gud og mann,
alle folk han frelsa kann.

Lyset skin i mørkret

Den norske kyrkja har møtt dagen i dag (22. juli 2012) med denne setninga frå evangeliet: Lyset skin i mørkret, og mørkret har ikkje overvunne det (Joh 1,5). Det er verkeleg ein god bodskap til oss i dag!

Eg vil markera dagen ved å trekkja fram Heidi sin salme som ho skreiv i etterkant av terroren i fjor. Salmen har fått melodi av Carl Petter Opsahl.

Med redde tankar

Tekst: Heidi Strand Harboe

Med redde tankar står me i det vonde,
me strekkjer tome hender ut mot deg.
Ver hos oss, Herre,
gøym oss ved ditt hjarte.
Forny vårt mot, så me kan finna veg.

Lat våre våte tårer vatna jorda
og opna oss, så kjærleiken kan gro.
Ver hos oss Herre,
varm oss ved ditt hjarte,
så alt som skrik i oss kan finna ro.

Gud, ver vår trøyst, vår tilflukt og vår styrke
så me kan reisa oss i håp og tru.
Ver hos oss, Herre,
gjev oss varme hjarte,
så me kan tenna håp og byggja bru.

Ja, send oss ut i kampen for det gode,
i kamp for liv og kjærleik skal me stå.
For du er Herre
over lengt og liding,
kom gjev oss mot, kom vis kor me skal gå.

Sjølv har eg hatt fri i dag og kunne derfor delta i minnegudstenesta i Stavanger domkyrkje og på kommunen si minnemarkering ved Breiavatnet. Det var godt å vera til stades begge stadane, sjølv om det blei både vått og kaldt i Byparken.

Oppdatering søndag kveld: Eg har nettopp sett minnekonserten frå Oslo. Det var sterkt at den gode, gamle We shall overcome blei tatt fram i denne samanhengen. Overraskinga var vel ikkje at Bruce Springsteen dukka opp, men at han gjorde det med denne songen.

Oh, deep in my heart, I do believe
We shall overcome some day.

Meir enn ein engleflokk!

Eg ønskjer lesarane av bloggen god pinse, og helsar med originalversjonen av salmen Apostlene satt i Jerusalem. Dette  er Grundtvig si gjendikting av forteljinga om då Den heilage ande kom på pinsedagen.

Det som ikkje kjem fram i den norske salmeutgåva, er Grundtvig sitt spenstige grep der han i forkant av pinseunderet lar det vera ein himmelsk dialog mellom Faderen og Sonen om sendinga av Anden. Gud Fader meiner først at det må halda å senda ein engleflokk, men blir i løpet av dialogen overbevist om å senda Den heilage anden til kyrkja!

Her er den danske originalversjonen frå 1843:

Apostlerne sad i Jerusalem
Og bied paa Herrens Time,
For Øren da brat det ringed dem,
Som tusinde Klokker kime.

Det rørde dem alle saa underlig,
Det var ikke før oplevet,
Der taldes om dem i Himmerig,
Der blev deres Navne skrevet.

Der taldes om dem, som Livets Ord
Nu skulde med Kraft forkynde,
Om Himmel-Glæden ved Herrens Bord,
Som skulde paa Jord begynde.

Gud-Fader, Han sagde: er det ei Nok
Til Fred og Fryd dernede,
Jeg sender din Kirke en Engleflok
At synge med Folk og bede!

Vor Frelser, Han svared: Du veed det bedst,
Hvorfor jeg paa Korset døde,
Det var for en glædelig Pindsefest,
Saa Hjerter og Tunger gløde!

Gud-Fader, Han sagde: velan, min Søn!
Skal Hjertet for Himlen brænde,
Livsaanden, som luer hos os iløn,
Maa Ilden paa Jord optænde;

Den Aand, som nu kun er min og din,
Vi maae da med Smaafolk dele,
Ug skiænke dem lidt at den søde Vin,
Som fryder os i det Hele!

Da hørdes paa Sion der Sus og Brus,
Det bølgede som et Lagen,
Med Kraft fra det Høie det lave Huus
Opfyldtes paa Pindsedagen!

Da saaes der Tunger som Ild og Glød,
Guds Venner de fløi i Munden,
Paa alle Folks Tunger Guds Ord gienlød,
Mangfoldig, men eens i Grunden.

Saa tændtes paa Jorden det Lys fra Gud,
Der haver som Solen straalet,
Hvor levende Røster Guds Julebud
Forkyndte paa Modersmaalet.

Og har vi til nu paa det store Ord
Som Børnene smaa kun stammet,
Af Himmelens Ild, som kom til Jord,
Vi har dog en Gnist annammet.

Den Gnist, den ulmer hos os endnu,
Opblusser og i Guds Time,
Saa gladelig rinder det os ihu,
At Himmerigs Klokker kime!

Det var Leif Haugen’s sang- og salmeblogg som sette meg på sporet av det som var gått tapt av Grundtvigs opphavlege dikt i vår norske salmebok.

Du finn salmen i Norsk salmebok (2013) nr 231 og bibelteksten i Apostelgjerningane kap 2.

Oppdatert 02.06.2020


	

Garborg: Gud signe Noregs land

Norsk Fedralandssong

IMG_5473.jpg

Teksten er skriven av Arne Garborg til 17. mai 1878. Han var då 27 år gamal, og salmen markerer hans lyriske gjennombrot. Den er også blant dei første tekstane hans på nynorsk, etter at han i 1877 hadde starta bladet Fedraheimen og skrive Den ny-norske Sprog- og Nationalitetsbevægelse.

Bildet viser salmen i Norsk salmebok, der den står med fem vers på nr 756 i modernisert språkdrakt.

Her er den opprinnelege teksten (trur eg):

Gud signe Noregs Land,
kvar Heim, kvar Dal og Strand,
kvar Lund og Lid.
Han lat» det aldri døy,
han verje Bygd og Øy,
han verje Mann og Møy,
til evig Tid.
Me fekk det høgt og fritt,
me fekk det vænt og vidt
med Hav og Fjell.
Det stend so tryggt og godt,
det stend so reint og blaatt,
rett som eit Gudeslott
med Solskinstjeld.
Det er vaar Elsk paa Jord,
det er vaart beste Ord,
vaar Trivd og Trygd.
Storfrægdarmenn dei var,
som fram til oss det bar;
det er vaar Ættargard
til Fridom bygd.
Stort Arbeid ned er lagt
til Landsens Fred og Magt
fraa Tid til Tid.
Det kostad tusund Aar
i Kav fraa Vaar til Vaar,
i Strid so tung og saar
fyrr me vart fri’.
Her ligg dei, Grav i Grav,
fraa Heid og ned i Hav,
som stridde so.
Gud sign’ kvar ærleg Svein
som søv der under Stein,
Gud sign’ dei kvar og ein,
der dei er no.
Men Landet, dei hev rudt,
det vil me verja trutt
til sidste Stund.
Vaar Elsk og beste Agt,
vaart Liv og all vaar Magt
skal vera Noregs Vakt
til sidste Stund.
I Kjærleik varm og mild
me legg vaar Vilje til,
daa veks det fram.
Daa fær det bløma blidt,
daa fær det spyrjast vidt,
og altid standa fritt
fyr Naud og Skam.
Her stig det stort og blaatt
vaart fagre Heimlands Slott
med Tind og Taarn.
Og som det ervdest ned
alt fagrar’ Led fyr Led,
det byggjast skal i Fred
aat vaare Born.

Oppdatert 16. mai 2018

Påskemorgon

Kristus er oppstaden! Han er sanneleg oppstaden!

Eg ønskjer alle lesarar av bloggen god påske, og helsar med nokre vers frå Grundtvig sin flotte påskesalme:

Påskemorgen slukker sorgen,
slukker sorgen til evig tid;
den har oss givet lyset og livet,
lyset og livet i dagning blid.
Påskemorgen slukker sorgen,
slukker sorgen til evig tid.

Redningsmannen er oppstanden,
er oppstanden i morgengry!
Helvede greder, himlen seg gleder,
himlen seg gleder med lovsang ny.
Redningsmannen er oppstanden,
er oppstanden i morgengry!

Sangen toner. vår forsoner,
vår forsoner til evig pris;
han ville bløde for oss å møte,
for oss å møte i paradis.
Sangen toner, vår forsoner,
vår forsoner til evig pris.

Tekst: N. F. S. Grundtvig (1843)

Om Kingo

Palmesøndag var eg på ei gudsteneste der me song to salmar av Kingo. Neste søndag, påskedag, håper eg at kyrkjelyden vår skal synga Når den gylne sol frembryter, skriven av den same Kingo (Norsk Salmebok 172). Det er spesielt at ein diktar frå 1600-talet har skrive salmar som framleis er kjende og blir brukte.

Det dreier seg om den danske salmediktaren og biskopen Thomas Hansen Kingo (1634-1703). Liv Riiser har i dag skrive ei melding av ei ny bok om han. Bokmeldinga er interessant i seg sjølv. Boka er sikkert enda meir interessant.

Å synge med Kingo
Vi synger dem i den stille uke. Vi jubler med dem påskedag. Kingos salmer er en del av vår kristne arv.

Nå kan vi fordype oss i salmene gjennom avhandlingen Thomas Kingo. Barok, enevælde, kristendom. Den er skrevet av Erik A. Nielsen, professor i litteratur ved Universitetet i København. I en storstilt og gjennomgripende analyse presenterer han Kingos samlede forfatterskap, slik det utfolder seg innefor rammen av barokkens tenkemåte og eneveldets ideologi.

I en bok som kombinerer litterær analyse, idéhistorie og kristendomskunnskap, formidler Erik A. Nielsen barokkens idealer og Kingos salmedikning, i en form som er både faglig stringent og dypt inspirerende. Det er ikke ofte en fagbok stemmer hjertet til andakt, men det gjør denne.

Les meir

Men det er ikkje alt frå 1600-talet som fungerer i dag. Eg syns det var flott å synga Skriv deg, Jesus, på mitt hjerte sist søndag (Norsk Salmebok 597). Men eg opplevde salmen Se hvor nu Jesus treder (Norsk Salmebok 134) som utdatert. Det er behov for salmebokfornyinga som kjem om nokre år!

Oppdatering: Den nye utgåva av Norsk Salmebok kom i 2013!

Pilegrim i Jorsalaborg II

Kva tankar hadde ein norrøn pilegrim som var på veg mot Jerusalem? Eg skriv nå vidare på serien (sjå del I) om abbed Nikolas Bergssons reise til «Jorsalaborg» på 1150-talet og går inn i abbedens tekst i det han nærmar seg Jerusalem:

Så går det oppover til Jorsalaborg, som er den gildaste av alle byar i heile verda. Om den vert det sunge overalt i heile den kristne verda, for der kan ein enno sjå stormerkelege ting etter Kristi pinsle.

Det er kjent for alle som har vore i området, at Jerusalem ligg oppe i fjella, ca 800 m.o.h. Det er derfor heilt korrekt når Nikolas skriv at det går oppover når han nærmar seg byen.

Eg merkar meg at motivasjonen hans ligg i at han skal få sjå ting knytt til Jesu lidingshistorie. Hovudmålet var nok den nyrestaurerte Gravkyrkja (gjenvigsla i 1149 etter korsfararane si ombygging og utviding). Denne kyrkja kjem eg tilbake til i neste del av serien.

Det mest interessante i dette avsnittet, er likevel det abbeden skriv om koss han ser på Jerusalem.  Byen er «den gildaste av alle byar i heile verda». Dette er eit godt uttrykk for den posisjonen byen hadde fått i høgmellomalderen i Europa, i alle høve i kyrkjeleg samanheng. Han skriv at det blir sunge om byen «overalt i heile den kristne verda».

Det stemmer at byen Jerusalem har ein spesiell plass i den kristne salmetradisjonen, både i bokstavleg og ikkje minst i overført tyding. Slik er det også i vår tid. Og dette gjeld ulike kristne tradisjonar i ulike delar av verda. Bakgrunnen er den posisjonen byen har i Bibelen.

Salmen Se, vi går opp til Jerusalem er eit kjent eksempel frå Den norske kyrkja i dag. Salmediktaren Eyvind Skeie omsette den frå svensk i 1980. Salmen blir særleg brukt i fastetida, dei siste vekene før påske. Det siste verset er slik:

Se, vi går opp til Jerusalem,
til byen med glans og ære,
for Frelseren sa oss at der han er,
skal vi ved hans nåde få være.

(Norsk Salmebok nr 128, vers 4)

Salmen gir meining å synga, sjølv om ein ikkje fysisk er på veg til Jerusalem. Den handlar om å nærma seg «Frelserens kors og pine» (vers 3) som tema for fastetid og påskefeiring, meir enn å nærma seg byen i geografisk forstand. Likevel har eg fleire gonger opplevd det meiningsfullt å synga salmen når eg er på stadane «der det skjedde».

Hadde salmen vore skriven på 1100-talet, hadde kanskje abbed Nikolas nynna på den mens han sleit seg opp bakkane mot Jerusalem?

Sjå del 3.

Petter Dass-museet

Måndag var eg ein dagstur frå Vega til Petter Dass-museet på Alstahaug. Det nye hovudbygget, teikna av Snøhetta AS, er eit kvalitetsbygg som eg har sett fram til å besøkja. Sist eg var på staden, var det under bygging. Bygget svarte til forventningane!

Hovudutstillinga var også interessant, sjølv om den gjekk mindre i djupna på Petter Dass sitt forfattarskap enn eg hadde rekna med. Dette trekket var enda meir tydeleg i omvisninga me fekk i utstillinga. Me fekk heldigvis med oss ein bildeserie som var god. Deretter følgde me ein guide som var flink på å fortelja om bygget og om koss utstillinga var bygd opp, vidare også om Borgny Farstad Svalastog sin kunst som var stilt ut i museet. Veldig bra!  Men guiden hadde lite å seia om Petter Dass. Det verka som om ho var mest opptatt av at han som ung huslærar var «nøytt til» å gifta seg. Det er då sanneleg ikkje derfor han er huska og er verdt eit praktmuseum!

Les om Petter Dass» sine skrifter på museet sine nettsider her.

Heilage tre kongars dag

Det er Heilage tre kongars dag i dag. I store delar av den ortodokse verda, blant anna i Egypt, blir det feira jul nå i dag (6.-7. januar).

Vårt Land har i år skrive om musikk knytt til Heilage tre kongars dag:

Den mest kjente salmen som er skriven til temaet, er Grundvigs Deilig er den himmel blå frå 1810:

Dejlig er den himmel blå,
lyst det er at se derpå,
hvor de gyldne stjerner blinke,
hvor de smile, hvor de vinke
os fra jorden op til sig,
os fra jorden op til sig.

Det var midt i julenat,
hver en stjerne glimted mat,
men med et der blev at skue
en så klar på himlens bue
som en lille stjernesol,
som en lille stjernesol.

Når den stjerne lys og blid
sig lod se ved midnatstid,
var det sagn fra gamle dage,
at en konge uden mage
skulle fødes på vor jord,
skulle fødes på vor jord.

Vise mænd fra Østerland
drog i verden ud på stand
for den konge at oplede,
for den konge at tilbede,
som var født i samme stund,
som var født i samme stund.

De ham fandt i Davids hjem,
de ham fandt i Betlehem,
uden spir og kongetrone,
der kun sad en fattig kone,
vugged barnet i sit skød,
vugged barnet i sit skød.

Stjernen ledte vise mænd
til vor Herre Kristus hen;
vi har og en ledestjerne,
og når vi den følger gerne,
kommer vi til Jesus Krist,
kommer vi til Jesus Krist.

Denne stjerne lys og mild,
som kan aldrig lede vild,
er hans guddoms-ord det klare,
som han os lod åbenbare
til at lyse for vor fod,
til at lyse for vor fod.

Den norske utgåva finn du i Norsk Salmebok på nr 93. Er det nokon som har lenke til originalteksten på 19 vers?

Oppdatering: Harald Sætre svara på utfordringa og gav meg lenke til den fullstendige teksten med 19 dejlige danske vers; les salmen her. På denne nettsida får me også vita at det var Grundvig som i 1853, altså 43 år etter at han skreiv salmen, sjølv forkorta teksten til sju vers.

Heidi om salmar og liturgi

Snill, nysgjerrig, kreativ, rotete. Slik karakteriserer Heidi Strand Harboe seg sjølv i dagens portrettintervju i Stavanger Aftenblad. Resten av intervjuet handlar meir om salmar og liturgi enn om henne sjølv. Salmane hennar er relativt lågmælte, seier ho. Som ho sjølv kan vera (men slett ikkje alltid er!).

Heidi er aktuell både når det gjeld ny salmebok og ny liturgi for Den norske kyrkja. Eg tar med eit par smakebitar frå avisa, men anbefalar at du les heile intervjuet Ho som gir oss nye salmar:

– Kva er ei salme?

– Den skal kunna brukast på mange måtar og av ulike menneske. Den seier noko om mennesket sitt forhold til Gud, samstundes som innhaldet er allmenngyldig.

– Kva kjenneteiknar dine salmar?

– Ofte er dei relativt lågmælte. Eg skriv om det som kjennest viktig for meg. Utgangspunktet mitt er det nære. Men eg skriv også om krig og andre ting som fortvilar meg. Eg vonar at andre skal kjenna seg igjen.

Det same ønskjer ho for gudstenesta: – Eg er glad i gudstenesta, ønskjer at den skal vera tilgjengeleg for så mange som råd og at folk skal kjenna seg heime der. Eg trur det er svært mykje tru blant folk, men at mange ikkje trur det er plass til deira tru i kyrkja.

(…)

– Kva er spesielt (med det liturgiske språket)?

– Alt vert sagt så kort, og det er viktig at det er så godt som råd. Det må vera eit språk folk kjenner seg igjen i, som ikkje stengjer dører til kyrkja og Gud, men helst opnar dei. Det må tenkjast så vidt som råd, utan at innhaldet vert feil. Liturgien er kyrkja sitt bruksspråk og skal ikkje vera for pompøst, men slitesterkt. Det skal kunna brukast igjen og igjen tusenvis av gonger utan å bli oppbrukt. Då må det vera fritt for klisjear og utanomsnakk.

Heidi sin blogg, som ho skriv på den svenske sida Andedräkt, er også lesverdig!

Ein betre vår ein gong

Anders Aschim, som eg har mykje felles med (gamal speidar, prest og bloggar på BlixBlog), har nå fått ferdig Blixbiografien sin, Ein betre vår ein gong. Eg er litt seint ute med å gratulera, men gjer det likevel.

Gratulerer så mykje, Anders!

Det er flott at boka har fått strålande omtale, sjå f eks Bjørn Kvalsvik Nicolaysen si melding i Dag og Tid:

Meisterleg om salmemeisteren

God sakprosa, eller litteratur i det heile, får vi når den som skriv,
orkar å tenkje og skjønar at tenking er arbeid. Biografien om Elias
Blix (1836–1902) er resultatet av hardt arbeid, men framlagt på ein
leikande lett måte som gjer boka kjekk å lese, og svært opplysande,
både for næmingar og dei som kjenner perioden godt. Her er det ei mengd
nytt stoff, som vert sett inn i ei forklårande forteljing så det vert
greitt å forstå både kva inntrykk Blix tok av om­­veltingane i samtida,
og kva for påverknader han sjølv stod for. Det er meisterleg gjort,
ikkje mindre enn eit kunststykke, å få den store mengda av nye
opplysning­ar til å føye seg inn i eit stort heilskapsbilete, utan at
framstillinga løyser seg opp i fragment og digresjonar og utan at det
kjem trøyttande oppattakingar. (les meir)

Dagbladet har også melding av boka, sjå her.

Namnet Jesus

1. januar er Jesu namnedag. Det var ein engel som fortalde kva guten skulle heite:

"… du skal gje han namnet Jesus, for han skal frelsa folket sitt frå syndene deira." (Matt 1,20)

Namnet Jesus er ei gresk form av det hebraiske namnet Yeshua som betyr Herren frelser.

I Israel blir Jesus i dag omtalt som Yeshu, som er ei forbanning! Messianske jødar er derfor svært opptatt av å spreia informasjon om at han eigentleg heiter Yeshua, eit namn som set han i den rette samanhengen.

Ei av julegåvene som eg har gleda meg over denne jula, er salmeboka 316 salmer og sanger av Eyvind Skeie. Eg tar med hans salme til dagen i dag (nr 58). Sjå óg Eyvind Skeies blogg som har med denne salmen.

ÅRET HELLER, TIDER SKIFTER

Året heller, tider skifter,
kun hos Gud er evighet.
Gjennom alt som blir forandret,
fast er himlens kjærlighet.

Jesu navn er nyttårsgaven
som hans kirke får på jord,
navnet som en engel hvisket
til Maria, Jesu mor.

Jesu navn er frelsernavnet,
ett med nådens milde bud.
Jesu navn er guddomskraften,
den han brakte med fra Gud.

”Herren frelser!” Det er navnet
som han fikk fra englemunn.
Før oss, Frelser, gjennom tiden,
møt oss i vår siste stund.

4000 salmeforslag

Arbeidet med ny salmebok er godt i gang som ein del av den store gudstenestereforma i Den norske kyrkja. Like før jul kom salmeforslag nr 4000 inn til utvalet som arbeider med boka. Det må vera litt av ein jobb å vurdera alle desse skikkeleg!

– Arbeidet med ny salmebok i Den norske kirke har vist at salmen som
sjanger lever i beste velgående her i landet, sier liturgikonsulent Åge
Haavik i Kirkerådet. – Det er mye større interesse for salmer enn vi
kunne ane! (les meir)

Sarons yndigheder

Grundtvig skreiv i 1837 adventssalmen Blomstre som en rosengård, der han omtalar Sarons yndigheder. I den norske utgåva er dette omsett Sarons prakt og ynde (Norsk Salmebok nr 13).

Saron er eigentleg namnet på kystsletta i Israel. Her på Jæren er namnet mykje betre kjent som namnet på bedehuset på Bryne. Men det er ei anna historie.

Eg vil ikkje akkurat seia at salmeteksten har eit lett språk. Og eg er slett ikkje sikker på at denne salmen er blant dei som vil bli tatt vare på i norsk salmeboktradisjon ved revisjonen som nå er i gang. Dersom du ikkje har eit forhold til salmen frå før, må du nok rett og slett kjempa med språket for å forstå djupa i teksten. Men kanskje det er verdt det?

Oppdatering 02.01.2014: Nå er den nye Norsk salmebok 2013 komen, og salmen er fortsatt med! Den har fått nr 10 i den nye salmeboka.

Den gamle adventssalmen er ei gjendikting av bibelteksten i Jesaia 35. På den danske nettsida www.kristendom.dk fann eg litt stoff om samanhengen mellom Grundtvig-teksten og bibelteksten:

Saron er navnet på den frugtbare slette, der strækker sig langs Middelhavet fra det nuværende Tel Aviv op mod Haifa. På Bibelens tid var Saronsletten kendt for sine yndige liljer. Det er altså det, Grundtvig knytter til ved i salmen, som vi entydigt forbinder med adventstiden og dens tema: løfternes opfyldelse.

I Grundtvigs oprindelige version på 15 vers er det dog tydeligt, at hans digt er en bøn om og troen på den kristne kirkes genopblomstring efter den golde rationalisme.

De døve ører, der åbnes, de stumme læber, der igen synger og de mange øjne, der får et nyt syn, udtrykker forventningen om, at den kristne tro vil få en renæssance, blandt andet aktualiseret gennem salmesangen og Grundtvigs egen og andres salmedigtning. Derfor placerede Grundtvig sin salme blandt pinsesalmerne.

Sjølv om den danske originalversjonen hadde 15 vers, finn me bare 7 vers i dei nyare versjonane, både på dansk og norsk. Her er det første verset av den danske salmeteksten:

Blomstre som en rosengård
skal de øde vange,
blomstre i et gyldenår
under fuglesange!
Mødes skal i stråledans
Libanons og Karmels glans,
Sarons yndigheder. (les heile salmen)

Her er bibelteksten i Jesaia 35, som er utgangspunkt for salmeteksten:

Øydemark og turrlende skal gleda seg,
den aude hei skal jubla og bløma.
Ho skal bløma som lilja
og jubla, ja ropa av fryd.
Libanons herlegdom får ho i gåve,
Karmels og Sarons prydnad.
Herrens herlegdom skal folket få sjå,
stråleglansen frå vår Gud.

Hald fram med å lese «Sarons yndigheder»

Danmarks beste kyrkjelege heimeside

ReadcropthumbfileKristeligt Dagblad har kvart år ein konkurranse om Danmarks beste kyrkjelege heimeside. Årets vinnar er Den Danske Salmebog Online. Gratulerer!

Andre som gjorde det godt, var

Her er meir stoff om heimesidekonkurransen.

Kven har den beste norske nettsida?

316 salmer og sanger

Eg har tidlegare omtalt Eyvind Skeie si planlagte salmebok. I dag lanserer han boka. På bloggen sin skildrar han følelsene då han fekk sjå det ferdige produktet:

"Straks måtte jeg krafse meg gjennom plasten og hente frem et eksemplar, snuse på det, veie det i hånden, åpne det med litt skjelvende hender og konstatere at det var fint. Ikke bare fint, forresten, men aldeles strålende, et lite grafisk smykke i blått, gull og grønt. Jeg bladet i boken og tittet på de 316 salmer, som representerer 316 ulike skapelsesprosesser og minst like mange følelser. Det var et stort og spesielt øyeblikk, med tanke på at de første av disse versene ble skrevet for nesten 40 år siden, og de siste på den andre siden av vår svinnende sommer." (les meir)

Eyvind Skeie gir ut salmebok

Salmediktar, forfattar, prest og bloggar Eyvind Skeie er i gang med å gje ut si eiga salmebok: 316 salmer og sanger. Eg ser fram til å kunna skaffa meg den boka. Han har skrive mange flotte salmetekstar og det skal bli spennande å sjå samlinga han har sett saman.

Produksjonen av boka har kome langt, og han omtaler prosjektet sitt slik på bloggen:

Det er jo galskap å utgi sin egen salmebok i vår tid. Men i eldre tider var det ikke så uvanlig. Både Dass, Kingo, Brorson, Gundtvig og andre av de store salmehelter utga egne salmebøker, som de delvis bekostet selv. Også prost Hauge (sønn av legmannshøvdingen), Wexels og de nynorske salmedikterne med Blix i spissen publiserte egne salmesamlinger eller bøker. Cathinka Guldberg har også navnet sitt på en salmebok. Med andre ord: jeg er i meget godt selskap. Så godt at det er litt skremmende og skummelt. (les meir)

Konfirmasjonssalme

Heidi Strand Harboe har skrive ein flott konfirmasjonssalme. Her på Bryne har me den med som solosong kvar gong me har konfirmasjonsgudsteneste. Kanskje er det snart så mange som kan den, at me kan bruka den som salme i gudstenesta? Melodien er skriven av Johanne Ur Sæbø. Eg tillet meg å sitera salmen din, Heidi, på denne konfirmasjonssøndagen!

Glade samlast me i kyrkja for å vera i din nærleik
Her er våre konfirmantar, Herre signa dei med kjærleik
For dei unge vil me be
Signa dei med mot og fred
Herre gje dei kraft og tru
Signa dei du.

Stolte bar me dei til dåpen, og nå samlast me i glede
Nå er dåpsbarna blitt store, dei står her i kvite klede
Sjå til alle som er her
Signa oss og ver oss nær
Ver hos oss i tvil og tru.
Signa oss du.

Gje dei unge mot og vilje, vakne sinn, og sterke røter
Så dei vågar sjå og høyra, vera midt i alt dei møter
Kunna tola slit og strid
Halda fast og vera fri
Signa dei med mot og tru
Signa dei du.

Signa alle deira dagar, dei som gret og dei som smiler
Ver du nær dei alle timar, når dei trur og når dei tvilar
Herre signa deira liv
Gje dei håp og perspektiv
Signa dei med song og tru
Signa dei du.

Mysterium

Eg trur det er rett å seia at ordet mysterium har vore eit relativt ubrukt ord i norsk, kyrkjeleg språkbruk. Eigentleg ganske merkeleg, for eg syns ordet dekkjer noko som er viktig for meg i møte med det eg ikkje kan forstå. Kanskje har mange, inntil for få år sidan, vore redde for å bruka ordet i misforstått angst for alt som luktar "katolsk"?

Den forrige omsetjinga frå Bibelselskapet (NO 78/85) brukte bare ordet éin gong, i Ef 5,32. Den nye omsetjinga, NT05, har i større grad tatt ordet inn i bibelspråket, og les f eks Paulus sine ord i 1. kor 2,1 slik:

Då eg kom til dykk, sysken, var det ikkje med meisterskap i talekunst eller visdom eg forkynte Guds mysterium.

Ordforklaringane bak i NT05 knyter blant anna ordet til Guds frelsesplan:

Det greske ordet mystærion kan omsetjast med både "mysterium" og "løyndom". Omsetjinga "løyndom" legg mest vekt på at denne frelsesplanen har vore løynd, medan "mysterium" får sterkare fram det uutgrunnelege ved det. Det kristne mysteriet er ikkje ei løyndomsfull innsikt for særskilt innvigde, men ein offentleg, open løyndom. Dei kristne legg mysteriet ope fram og forkynner det med vanlege ord, ikkje med eit hemmeleg språk.

Eivind Skeie har nå i jula lagt ut julesalmen Mysterium på bloggen sin. Eit av versa begynner slik:

Mysterium! Jeg bøyer meg
for menneske og Gud,
og tilber gåten som er skjult
bak barnets tynne hud.

Eg syns det er flott at han knyter ordet mysterium til julebodskapen. Les heile salmen her!

Ein biskop frå Time

Biskop Peter Hognestad (1866-1931) var her frå Time. I kveld (26.11.2006) arrangerte Time sokneråd ein kulturkveld der denne biskopen fekk vera i fokus, 75 år etter sin død. Kulturkvelden blei arrangert som ei første markering fram mot Time kyrkje sitt 150-års jubileum som skal feirast i 2009.

Peter Hognestad kom frå bygda Hognestad like ved Bryne, der denne bloggen blir skriven. Han er kjent som prest og biskop, forfattar og salmediktar. Spesielt har nokre av dei salmane han har omsett og gjendikta, blitt mykje brukt; Fager kveldssol smiler og Det hev ei rose sprunge er eksempel på det.

Peter Hognestad var aktiv målmann. Interessant nok blei han i 1903 tilsett som stiftskapellan i Oslo, med spesielt ansvar for å halda gudstenester på nynorsk! Og i 1906 var han blant innbydarane til stiftinga av Noregs Mållag. I 1916 blei han biskop i Bjørgvin. Han var den første biskopen som preika på nynorsk, og dette blei det visst mykje oppstyr omkring!

Han var også hovudredaktør for den første nynorske bibelutgåva (Studentmållagsbibelen), som kom i 1921.

Kunstnaren Herborg Kverneland heldt eit interessant kåseri om biskopen. Ho kjem frå den same Hognestad-familien og kunne derfor dela både av historiske fakta og av tradisjonsstoff frå eigen familie. Ho hadde også laga kalligrafi-trykk med Fager kveldssol smiler, som blei solgt til inntekt for kyrkejubileet. Ein flott julegåve-idé.

Kvelden blei avslutta med Aftansong frå Altarboka som kom i 1920 og som Peter Hognestad hadde deltatt i utforminga av. Me song Hognestad-salmar og prost Anne-Sofie Haarr las ei preike av Hognestad frå boka Kvila i Gud, ei preikesamling som kom ut i 1933, etter hans død.

Oppdatering 28.11.2006: Sjå også Wikipedia sin artikkel om Peter Hognestad. Her finn du m.a. oversikt over utgjevingane hans. Ivar Aasen-sambandet har også ein artikkel om Hognestad.

Siste søndag i kyrkjeåret

Oppdatering: Søndagen heiter frå 2011 Domssøndagen/Kristi kongedag. Svein Ellingsen sin salme er nr 510 i den nye Norsk Salmebok 2013.

Denne søndagen (26.11.2006) er Siste søndag i kyrkjeåret. Kyrkjeåret blir tematisk avslutta med tekstar som handlar om Jesu gjenkomst og om domen, og dagen blir derfor også kalla Domssøndagen. Preiketekst i dag var ein av dei mest markante eskatologiske bibeltekstane, Jesu likning om dei ti brudejentene i Matt 25,1-13.

Gudstenesta i Bryne kyrkje var ei temagudsteneste i den forstand at alle salmane som blei sunge, var salmar av Svein Ellingsen. Han er ein av dei største nålevande norske salmediktarane. Kanskje me heller skal seia den aller største? Eg tar med ein salme som han har skrive spesielt til denne søndagen (Norsk Salmebok nr 259):

Herre, når din time kommer,
åpenbarer du ditt rike,
og i klarhet får vi skue
alt det skapte, frigjort, fullendt!
Vi skal se deg som du er!

Riket, som er skjult i verden,
stiger frem i lys og lovsang!
Jordens smerte er beseiret!
Dødens makt er overvunnet!
Vi skal se deg som du er!

Mens vi venter på din time,
tror vi på ditt rikes nærhet,
skjult som årer under jorden,
skjult som vind i treets krone,
til vi ser deg som du er!

Du var nær oss i vår dåpsstund.
Du er nær ved nattverdbordet.
Dine gaver gir oss forsmak
på ditt rikes store måltid
når vi ser deg som du er!

Gi oss nåde, mens vi venter,
til å leve midt i verden.
Gi oss nåde til å lide,
ved din Ånd som virker i oss,
han som ser deg slik du er!

Her hvor alt vårt eget knuses,
hører vi ditt ord og løfte.
Her hvor døden ennå hersker,
tenner Helligånden håpet
om å se deg som du er!

Og når Kristi dag er inne,
kaller du oss ut av døden.
Mørket finnes ikke lenger!
Evig skal din godhet råde!
Vi skal se deg som du er!

Herre, la ditt rike komme!
Din er makten! Din er æren!
Din er dommen! Din er nåden!
Halleluja! Alt er fullendt!
Vi skal se deg som du er!

Du er Guds barn nett no

Dåpssalmen Du er Guds barn nett no er kåra til vinnar av salmekonkurransen Nye feiringssalmar (2006).

Teksten er skriven av Emil Skartveit frå Stavanger. Melodien er skriven av Stein Skøyeneie. Dei to arbeider saman i Sagene kyrkje i Oslo.

Du er Guds barn nett no.
Eit glimt av skaparverket
så underfullt å skode.
Du er eit barn av Gud nett no.

Du er Guds barn nett no.
Med vatnet på ditt hovud
og krossen på di panne.
Du er eit barn av Gud nett no.

Du er Guds barn nett no.
Me lyftar deg mot himlen
og ber din engel vakte.
Du er eit barn av Gud nett no.

Kanskje dette er ein salme som me skal ta i bruk i kyrkja her på Bryne?

Hald fram med å lese «Du er Guds barn nett no»

Å hjelp meg du

Notat 29.09.2008:

Denne helga står Arne Garborg i fokus her i heimen. Kantaten Å hjelp meg du skal framførast i Bryne kyrkje av Jærklang saman med fleire musikarar, resitatør og eit anna kor som kjem på besøk, Evje og Hornnes menighetskor. Komponisten Sigvald Tveit kjem for å dirigera det heile. Grunnen til at dette arrangementet er i fokus for oss nå i helga, er at Inger er sterkt involvert (og eg er ein interessert og imponert ektefelle på sidelinja).

Jærbladet skriv i dag:

– Me gler oss veldig til å få synga, ikkje minst skal det bli spanande med Sigvald Tveit som dirigent, seier Inger Bakke Berge, leiar i Jærklang. Dei står som arrangør for Spor-arrangementet saman med Time Mållag.
– Komponisten sjølv synest det er veldig spesielt å koma til Arne Garborg sin heimkommune å få dirigera kantaten, legg Inger Bakke Berge til.

(…)

«Å hjelp meg du» er eit sitat frå Haugtussa, og er eit bilete på Garborg sitt kompliserte forhold til kristendommen. Sigvald Tveit har sett melodiar til utvalde dikt som handlar om diktaren sin kamp i høve til tvil og tru, naturlyrikken er også representert. Musikken ynskjer å avspegla stemningane i tekstane, og fleire kjende dikt har fått nye melodiar.

(…)

– Det er eit veldig bra initiativ Jærklang har teke, seier Tarald Oma, leiar i Time Mållag. Han er og fornøgd med at mållaget vart invitert til å vera med på samarbeidet. – For oss som arbeider med å få til eit Garborg-senter er dette noko av det beste som kunne skje. Hensikta med senteret er å få eit meir moderne fokus på det Garborg har skrive. Det gjer Sigvald Tveit med å setta nye melodiar til Garborg-tekstane. Skal me halda oppe interessa for klassikarane, må me gjera fornyingar.
Leiaren i Time Mållag meiner det er viktig å utvikla samarbeid med andre organisasjonar – som ledd i å skapa eit Garborg-senter. Folk må koma fram med sine idear.
– Di fleire personar som tykkjer at Garborg er viktig for dei, di sterkare står Garborgsenteret, meiner Tarald Oma.

Les heile artikkelen her.

Eg gleder meg spesielt over at Sigvald Tveit kjem til arrangementet, først og fremst fordi eg trur det blir flott å oppleva han som dirigent. Men også fordi me var saman på Solgården i fjor sommar og det skal bli kjekt å treffa han igjen.

Tittelen på kantaten er henta frå Bøn, eit av dei flotte dikta i Haugtussa. Det finst ei utgåve med lett modernisert språk i Norsk Salmebok nr 448, men her tar eg med diktet i Garborg si eiga språkdrakt:

Aa hjelp meg du som hjelpe kann!
Du ser kor saart eg strider.
Mitt Hjarta trøytt i tunge Band
forutan Von seg vrider.
Mi Naud eg kann kje ut faa sagt;
det vonde fekk so stor ei Magt;
som Brand i Barm det svider.

Ja hjelp meg du som hjelpe kann!
Til deg mi Bøn eg sender.
Du stridde sjølv og yvi vann;
du Myrkje-Magti kjenner.
Mi Naud er stor, min Strid er fæl;
ver hjaa meg du som vil meg vel!
Daa veit eg alt seg vender.

Oppdatering 02.10. Jærbladet skriv i dag:

Garborg-kantaten i Bryne kyrkje lørdag kveld trakk 250 publikummere.
– Vi synes det var veldig bra. Også komponist og dirigent Sigvald Tveit var fornøyd, så det var en veldig flott opplevelse. Vi fikk mange positive tilbakemeldinger etterpå også, både på selve verket og framføringen, sier Inger Bakke Berge fra koret Jærklang, som sto som arrangør sammen med Time mållag.

Kleive og Reiersrud

To musikalske trollmenn var på besøk i Bryne kyrkje i går kveld. Det var inntrykket eg sat igjen med etter konserten med Iver Kleive (kyrkjeorgel) og Knut Reiersrud (diverse gitarar). Konserten var ein del av Jærnåttå (tidlegare Jæren Musikkfestival), og forventningane var på topp. Det tyder det også på at dei var i festivalleiinga. Eg saksar litt frå omtalen i Jærnåttå sitt program:

"Kirkekonserten under årets festival blir en høytidsstund av de sjeldne. Da inviterer Iver Kleive og Knut Reiersrud på en reise i deres musikalske univers. Kleive/Reiersrud har stått frem med et særdeles spesielt musikalsk uttrykk som ikke lett kan plasseres i musikalske båser. Klassisk orgel, blues, folkemusikk, verdensmusikk veves sammen i nye høyere enheter av to fremragende musikere …."

Det blei ei oppleving av dei sjeldne. Kleive og Reiersrud er svært dyktige musikarar på sine instrument. Reiersrud er dessutan ein meister til å få underlege lydar ut av gitaren. Eg lurer litt på om han har eit stort forbruk av gitarar eller om instrumenta faktisk toler behandlinga han gir dei.

Eg er spesielt svak for deira tolking av gamle salmetonar. Dei gav for nokre år sidan ut to CD-ar med slik musikk: Blå Koral og Himmelskip, og me fekk heldigvis høyra ein del av dette stoffet. Trur eg syns Overmåte full av nåde var den aller beste! Elles spelte Reiersrud ein del spennande folkemusikk på sin spesielle måte og Kleive hadde blant anna ein flott (sjølvskriven) Toccata.

Som de forstår, var konserten ei stor musikalsk oppleving. Det einaste svake punktet var då Reiersrud i ei avdeling med musikk frå Statane, sette i gang å syngja She’s got the whole world in her hand. For meg er det misforstått modernisme å tru at me i iver etter å vera in, kan eller bør gjera Gud, vår himmelske Far, til ei kvinne (eller ei gudinne?).

Salmekonkurranse

Nynorsk kultursentrum ønskjer nå å få fram nyskrivne salmar til dåp, konfirmasjon og bryllup, og dei inviterer derfor til ein stor salmekonkurranse. Eit interessant initiativ, syns eg.

"Vi håpar at ein slik konkurranse kan vere med på å få fram fleire nye gode nynorske salmar og salmediktarar", seier informasjonsleiar Gaute Øvereng.

Eg veit at fleire av dei som les bloggen min, er gode skribentar. Eg håper dei som har evner, overskot og ikkje minst nådegåve til dette, blir med i konkurransen! Kanskje blir du representert i neste utgåve av salmeboka? Les meir om konkurransen her.

Elles vil eg òg nemna at Den norske kyrkja, etter initiativ frå Ungdommens kirkemøte, har sett igang ein omfattande prosess med gudstenestefornying. Les meir på nettsida Møtestedet.