Han kjem med eit nådens år

30/11/2014

Preike på Lys våken – gudsteneste i Hinna

1. søndag i adventstida 2014

Det står skrevet i evangeliet etter Lukas, kapittel 4:

 Jesus kom også til Nasaret, hvor han var vokst opp, og på sabbaten gikk han inn i synagogen, slik han pleide. Da han reiste seg for å lese, rakte de ham profeten Jesajas bok. Han åpnet bokrullen og fant stedet der det står skrevet:

Herrens Ånd er over meg,
for han har salvet meg
til å forkynne et godt budskap for fattige.
Han har sendt meg for å rope ut
at fanger skal få frihet
og blinde få synet igjen,
for å sette undertrykte fri

og rope ut et nådens år fra Herren.

Så rullet han bokrullen sammen, rakte den til synagogetjeneren og satte seg. Alle i synagogen stirret spent på ham. Han begynte da med å si: «I dag er dette skriftordet blitt oppfylt mens dere hørte på.» Alle roste ham og undret seg over nådeordene som kom fra hans munn. «Er ikke dette Josefs sønn?» spurte de.

Slik lyder det hellige evangelium.

Jesus og bogrullen

Det må ha vore merkelig å ver i Nasaret den gangen di hørrte Jesus tala i synagogen! Folk visste jo kem han va. Trudde di.

Di va vant med å sjå Jesus i verkstedet te faren hans, Josef. Og når han va rundt omkring med forskjellig byggearbeid. Kanskje kom ongane så va 11 år springande mod han og ropte: ”Hei! Me kjenne deg! Du har jo bygd huset vårt!”

Nå hadde tømmermannen Jesus vore borte frå byen ei stund. Og det gjekk rykte om alt det merkelige han hadde sagt og gjort på andre steder.

Det va mange så lurte på dette med Jesus. Folk spurte kverandre: Kem e han egentlig?

Og nå va altså Jesus på gudsteneste. Han va tekstlesar og leste frå ein bogrull. Han fekk te og med ha preikå den dagen.

Her har eg med meg ein bogrull. Di hadde ikkje bøger den gong. Her ser me koss bogrullen ser ud. Det e eit tøystykke rundt som beskyttelse. Nå tar eg av beskyttelsen. Her ser me rullen med bibelteksten.

Di ga han bogrullen te profeten Jesaia. Då leste Jesus den profetteksten så me har hørrt i kjerkå nå i dag (Jes 61,1-3). Dette va ein gammal tekst så fortelle om Messias – ein konge så sko komma og hjelpa alle så trang hjelp. Då han hadde lest, satte han seg, for det va vanlig på den tidå. Alle såg på han. Di va så spente på ka han sko sei.

Han begynte med å sei: «I dag e dette skriftordet blitt oppfylt mens dokker hørrte på.»

Eg lure på koss det hadde vore å ver der. Hadde det vore lettare å tru på Jesus viss me va der?

Kanskje hadde det vore lettare å tru då …? Kanskje det e lettare nå …?

Di såg tømmermannen så di kjente, han di kalte Josefs sønn. Men di såg kanskje ikkje den store sammenhengen.

Me har større mulighed te å sjå sammenhengen, for me har Det nye testamentet så fortelle oss om heile livet te Jesus.

Kanskje hadde det vore lettare å tru då …? Kanskje det e lettare nå …?

Nådens år

«I dag e dette skriftordet blitt oppfylt mens dokker hørrte på.» Det e Jesus så tolke bibelteksten sånn. Nå! Ventetidå e slutt. Messias e her, seie han.

Folket hadde venta på Messias, ein konge. Di fleste tenkte at Messias var ein krigskonge så sko få møje makt og befri folket frå romerne som hadde tatt landet.

Men her seie Jesus at han er ein aen slags Messiaskonge.

Gud har sendt meg, seie Jesus, for å forkynna eit godt budskap for fattige, for at fangar ska få frihed, for at blinde ska få synet igjen og for å setta undertrykte fri.

Men – gjelde dette oss her på Hinna? Det e vel ikkje så mange fattige eller fangar eller blinde eller undertrykte her?

På mange måder kan me sei at dette gjelde oss! Bare for å ta eit eksempel: Her på Hinna og i resten av Norge e me rige i forhold te di fleste menneske i verdå. Ligavel kan me ver fattige! Me kjøbe stadig nye ting – men me blir aldri fornøydde.

Dokker så er voksne, huske sikkert pop-kongen Elvis. Eg har hørrt at han va så rig at han kunne bruga privatflyet sitt for å reisa te ein aen by og kjøpa akkurat den hamburgaren han likte så godt, te kvelds. Ligavel hadde han ikkje eit godt liv. Han va veldig rige, men ligavel veldig fattige.

Jesus ropte ud eit nådens år te alle menneske; fattige, fangar, blinde og undertrykte. Dette gjelde oss! «I dag e dette skriftordet blitt oppfylt mens dokker hørrte på.»

Eg syns dette blei veldig tydelig i dåpen i dag. Gud ga nytt liv, eit evigt liv, te …. (namn på dei tre dåpsbarna). Det skjedde i dag. Her i Hinnakjerkå.

Og når me feire nattverd samen seinare i gudstenesten, komme Jesus te oss å seie: Her komme eg. Eg gir meg sjøl for deg. Du får fellesskap og nytt liv. Det skjer i dag. Her i Hinnakjerkå.

Jesus kutta ut ei setning

Men det va spesielt ein ting så skapte oppstandelse i synogogen. Og når eg seie oppstandelse i denne sammenhengen, meine eg modstand. Folk va begeistra først, men itte kvert blei di sinte på Jesus. Det kan ha vore mange grunnar te det. Men eg trur ein av grunnane va at di la merke te at Jesus kutta ud ei setning i profetien frå Jesaia. Di kunne tekstane frå Det gamle testamentet godt.

Jesus leste at han va sendt for å ropa ut eit nådens år frå Herren. Så slutta han der.

I bogrullen fortsatte teksten med ord om hevnens dag frå Gud. Det tok ikkje Jesus med.

Gjett om det blei lagt merke te! Folkå levde eit hardt liv og landet va okkupert. Mange ønskte sikkert hevn over romerne. Men Jesus ropte ud eit nådens år for alle som trang hjelp, uden hevn.

Sånn e Jesus. Han komme med nåde. Han komme te alle så trenge hjelp. Uansett kem me e. Uansett koss me har det. Uansett ka me har gjort og tenkt og sagt. Han komme ikkje med hevn. Han komme te oss med nåde. I dag.

Meditasjon (tekst: Mari og Paul Erik Wirgenes)

Du var dristig, Jesus.
Da du leste teksten i din hjemlige synagoge,
talte du ikke om håp for en fjern fremtid eller for neste år.
Du sa i dag.
I dag skjer det.
Her. Mens vi hører på.
La det skje hver dag, Jesus,
at du stille leser ordene for oss:
Om nådens år
og ditt nærvær,
om oppreisning og fred,
at det er nå det skjer.
Alltid.


Jesus med bokrull i handa

28/11/2014

Notat til søndagens tekst: Luk 4,16-22a

Søndagens tekst er den eldste kjende skildring av ei jødisk synagoge-gudsteneste. Jesus var tekstlesar og forkynnar.

Les om dette i det tidlegare notatet til teksten: Synagogen i Nasaret.

Oppdatering: Og her er preika over teksten 1. søndag i adventstida 2014.


Sabbatsår i Israel

17/11/2014

Etter jødisk kalender er me nå inne i eit sabbatsår. Då skal jorda få kvila.

Times Colonist fortel historia om koss ein praktiserer dette i dagens Israel. Det finst smutthol for det meste. Mykje av jordbruksjorda er seld midlertidig til ein 25 år gamal ikkje-jødisk innvandrar. Dermed kan bøndene dyrka jorda dette året også. Den er ikkje deira.

Men avisa fortel også at «the most devout Jews» ikkje aksepterer praksisen og heller kjøper varer frå utlandet eller frå palestinske bønder.

Moselova sine forskrifter for dette finn me i 3. Mos 25,1-7. Her er eit utdrag:

Seks år skal du så til åkeren din, og seks år skal du skjera vinstokkane og samla inn grøda i landet. Men i det sjuande året skal det vera sabbat, eit kvileår for landet, ein sabbat for Herren. Då skal du korkje så åkeren din eller skjera vinstokkane dine.

Les her: Israeli farmers observe biblical sabbatical – with a wink and a nudge

(via PaleoJudaica)


Regnbogeutsikt

13/11/2014
Foto: Arne Berge 2014

Foto: Arne Berge 2014

Det var ein flott regnboge over Jæren i dag. Bildet viser utsikta frå kjøkkenet i den nye heimen vår på Bryne.

Første Mosebok fortel at regnbogen er eit teikn på Guds pakt med Noah.

I dag var eg heldig og fekk sjå denne flotte regnbogen. Men bibelteksten legg faktisk meir vekt på at Gud skal sjå teiknet og bli minna om pakta!


%d bloggarar likar dette: