Jesus og sabbaten

Notat til søndagens tekst: Markus 2,23-28 Kva betyr det å halda kviledagen heilag? I vår kristne tradisjon brukar me det tredje bodet slik at det handlar om søndagen. Ein gong Jesus blei kritisert for brot på sabbatsbodet, sa han: Sabbaten vart til for mennesket og ikkje mennesket for sabbaten. Difor er Menneskesonen herre over sabbatenLes meir «Jesus og sabbaten»

Shalom = helse!

I bibelsk forstand betyr helse helhet og velvære, og at alle gode relasjoner er intakte. Det er dette som ligger i ordet shalom som i vår bibel gjerne er oversatt til «fred». Det ser vi for eksempel i fortellingen om Josef. Da han spør brødrene om hvordan det står til med faren (1 Mos 43,26),Les meir «Shalom = helse!»

Charlesworth om Jesu påske

Det finst mykje interessant bakgrunnsstoff for påsken i Bibelen. Vår kristne påskefeiring handlar om Jesu liding, død og oppstode. Men bak dette ligg den jødiske påsken, fridomsfesten som Jesus og disiplane feira. Dette er ikkje to påskefeiringar som bør haldast frå kvarandre. Tvert imot, nettopp når me ser etter samanhengar og kryssreferansar mellom GT ogLes meir «Charlesworth om Jesu påske»

Jervell om det jødiske folk

Det var ikke snakk om at jødene ble forkastet som Guds folk; de jødiske Kristus-troende var forankringspunktet for all senere misjon, så å si kjernegruppene i de kristne menighetene. (…) Paulus var en misjonær som ikke brøt med jødedommen, men som forkynte at hedningene kunne bli «lagt til» det jødiske folk. Dette skriv professorane Halvor MoxnesLes meir «Jervell om det jødiske folk»

Matt 17 og lauvhyttefesten

Notat til søndagens tekst: Matt 17,1-9 / Mark 9,2-13 / Luk 9,28-36 Teksten om då tre disiplar fekk sjå Jesu herlegdom på fjellet, bør tolkast i lys av lauvhyttefesten. Pave Benedikt XVI / Joseph Ratzinger poengterer dette sterkt i si bok Jesus fra Nasaret (s 193 ff). Han skriv ein interessant kommentar til teksten og knyterLes meir «Matt 17 og lauvhyttefesten»

Å bli tatt inn i Guds folk

Notat til søndagens tekst: Matt 8,5-13 Bibelteksten fortel om Jesu møte med ein «heidning» (i Bibelen betyr det ein som ikkje er jøde) som har ei enkel og tillitsfull tru. Jesus gir den utanlandske offiseren i Kapernaum denne attesten: Ikkje hos nokon i Israel har eg funne slik ei tru. Eg vil her ta medLes meir «Å bli tatt inn i Guds folk»

NT med jødiske kommentarar

The Jewish Annotated New Testament er eit NT gjeve ut av amerikanske jødiske forskarar som ønskjer at NT skal bli betre kjent blant jødar, men då med kommentarar ut frå jødisk tenkning. Boka er, i følgje forlaget (Oxford University Press), også av interesse for slike som meg, som ut frå kristen teologi er opptatt avLes meir «NT med jødiske kommentarar»

Nikodemus

Notat til søndagens tekst: Joh 3,1-13 Nikodemus er kjent som mannen som kom til Jesus om natta for å snakka med han om kven Jesus var. Dette førte til ein viktig samtale om Guds rike. Nikodemus var ikkje nokon kven som helst. Han var medlem av Det høge rådet, jødane sitt høgste styringsorgan på JesuLes meir «Nikodemus»

Svensk sjuarma lysestake?

Vårt Land har i dag (papirutgåva 27.11.2010) eit stort oppslag om dei elektriske sjuarma lysestakene som me har i vindua i adventstida. Journalisten har vore på jakt etter opphavet til denne skikken og har spurt ei rekkje fagfolk innan teologi, kunsthistorie, jødedom, folkeminnegransking mm. Han finn relativt raskt ut at den sjuarma lysestaken kan knytast tilLes meir «Svensk sjuarma lysestake?»

Om å læra moderne hebraisk

I Israel blir det hevda at det dei siste åra har kome fleire og fleire katolske teologistudentar til landet for å læra moderne hebraisk. Frå eit jødisk synspunkt ser ein nok på dette litt blanda følelser, kanskje med ei blanding av uro og interesse? Caspari Center Media Review gjengir denne veka innhaldet i eit oppslagLes meir «Om å læra moderne hebraisk»

Jødisk bakgrunn for pinsen

I kveld (18.05.2010) begynner den jødiske pinsefesten shavuot. Den komande helga blir pinsehøgtida markert i dei kristne kyrkjene. Men kva er samanhengen mellom den jødiske og den kristne pinsen? Den enkle samanhengen kan forklarast slik: Den kristne kyrkja feirar pinse på grunn av ei konkret hending som skjedde under feiringa av den jødiske pinsen iLes meir «Jødisk bakgrunn for pinsen»

Påskemåltid med djupe røter

I kveld skal eg vera med og feira eit kristent påskemåltid i bibelsk-jødisk tradisjon. Måltidet inneheld mange symbolske rettar i tillegg til eit godt og sosialt middagsmåltid. Me les tekstar, høyrer historier, syng salmar og feirar nattverd saman. Eg har vore med og feira dette måltidet tidlegare og ser fram til kvelden som ein viktigLes meir «Påskemåltid med djupe røter»

Torleif Elgvin kjem til Bryne

Torleif Elgvin kjem til Bryne kyrkje 23.-24. januar 2010. Eg ser fram til ei helg med interessant forkynning og undervisning, og vil gjerne invitera lokale lesarar til kyrkja denne helga. Han er nok mest kjent som forskar på Dødehavsrullane, men har også ei fortid som misjonær i Jerusalem for Israelsmisjonen. Sjølv skal eg vera medLes meir «Torleif Elgvin kjem til Bryne»

Martin Hengel (1927-2009)

Den kjende bibelforskaren Martin Hengel døydde 2. juli 2009. Her er eit utdrag frå ein nekrolog (The Telegraph 12.07.09) som seier noko om hans tankegang omkring jødedom, hellenisme og den tidlege kristne kyrkja: Professor Martin Hengel, who died on July 2 aged 82, was professor of New Testament studies at the German university of TübingenLes meir «Martin Hengel (1927-2009)»

Jødisk og kristen påske

Etter jødisk kalender er det 14. Nisan i dag (08.04.2009), og frå solnedgang i kveld er det 15. Nisan. Det betyr at denne kvelden er påskeaftan i jødisk samanheng og at påskemåltidet (her) blir feira i jødiske heimar i kveld. Pesach, den jødiske påsken, er først og fremst ei feiring av Exodus, utgangen av Egypt,Les meir «Jødisk og kristen påske»

Om tidebøn

Efrem forlag sin omtale av ei bok med tidebøner: Tidebønn har sin opprinnelse i den jødiske tradisjons bønnetider og ble videreført av den tidlige kirke. Både Jesus og disiplene ba de gammeltestamentlige bønnene fra Salmenes bok. Apostlenes gjerninger, skriftet i Det nye testamentet som omhandler den første menighet, vitner om hvordan de første kristne, iLes meir «Om tidebøn»

Apostelen Mattias

Notat til dagens tekst: Apgj 1,15-26 I første kapittel av Apostelgjerningane står historia om då Mattias blei valt til apostel som erstatning for Judas Iskariot. I dag (24. februar) er det Mattismesse etter gamal kalender og namnedag for dei som heiter Mattias og Mathias. Dette veit me ut frå bibelteksten om apostelen Mattias: Han varLes meir «Apostelen Mattias»

Israelsmisjonen

Dette notatet er skrive i januar 2009. Eg møter mange slags spørsmål frå folk som høyrer at eg er engasjert i Israelsmisjonen. Kva driv me eigentleg med? Kva haldningar står me for i konflikten mellom Israel og Palestina? Kva slags organisasjon er dette? I helga var eg på Gran på Hadeland, på Rådsmøte i Israelsmisjonen.Les meir «Israelsmisjonen»

Den sjuarma lysestaken

Det er mange som har lysestake med sju lys i vinduet nå i adventstida. Eg syns det er ein flott tradisjon. Heime hos meg står den elektriske lysestaken i kjøkkenvinduet. Der viser den best frå vegen utanfor. Inne i stua har me i tillegg ei sjuarma lysestake for levande lys (biletet). Dette er ein jødiskLes meir «Den sjuarma lysestaken»

Apostelen Barnabas

Kalenderen fortel at det er apostelen Barnabas sin dag i dag. Barnabas var ein av grunnleggjarane av urkyrkja i Jerusalem. Apostelgjerningane fortel oss indirekte at Barnabas hadde ein viktig posisjon i denne første Jesustruande forsamlinga, – det ser me blant anna av at han var den som hjelpte Paulus til å bli akseptert blant deiLes meir «Apostelen Barnabas»

Jesus og romarane

Den israelske avisa The Jerusalem Post har i dag ein kronikk om Jesus! Det dreier seg om skribenten Shmuley Boteach som skriv om Jesu forhold til den romerske okkupasjonsmakta, inspirert av den britisk-jødiske forskaren Hyam Maccoby. Eg kjenner verken Boteach eller Maccoby frå før. Det er tydeleg at skribenten meiner han har grunnlag for eiLes meir «Jesus og romarane»

Jom Kippur

Jødane feirar i dag Jom Kippur, den store forsoningsdagen. Dette er kanskje den aller viktigaste heilagdagen deira. Bakgrunnen finn me blant anna i 3 Mosebok 16: Dette skal vera ei evig lov for dykk: Den tiande dagen i den sjuande månaden skal de fasta og ikkje gjera noko slag arbeid, korkje den som er fødd og fostraLes meir «Jom Kippur»