Magdalasteinen på utstilling

Magdalasteinen blir nå vist fram på ei utstilling i Roma. Temaet for utstillinga, som opna i går, er menorahen (den sjuarma lysestaken). Scholars and archaeologists contend it is the oldest carved image of the Second Temple’s seven-branched menorah ever found, and the first menorah image to be discovered in a Jewish religious context. Magdalasteinen bleiLes meir «Magdalasteinen på utstilling»

Nytt om Dødehavsrullane 2016

Dødehavsrullane er ikkje ferdig utforska. Dei berømte pergamenta med gamle tekstar blei funne for snart 70 år sidan i holer i ørkenen ved Dødehavet, i og rundt Qumran. Men dei er «fortsatt en tekstsamling som utfordrer gammeltestamentlere, nytestamentlere, arkeologer og historikere» (sitat Torleif Elgvin). Bildet av hole 4, der mange av tekstane blei funne, tokLes meir «Nytt om Dødehavsrullane 2016»

Religionsboka er unik!

Den er unik! Det seier forstandar Ervin Kohn om den norsk-jødiske religionsboka som eg kom over og som nå er gitt til Det Mosaiske Trossamfund. Dagen har i dag ein stor reportasje om saka: Prest fant unik jødisk bok. Et tilfeldig funn i et antikvariat i Rogaland førte til et spennende møte i Oslo hvor enLes meir «Religionsboka er unik!»

Norsk-jødisk religionsbok frå 1941

Eg har kome over ein skatt; ei norsk-jødisk religionsbok frå 1941. Eg fekk tak i boka i eit antikvariat. Den såg ikkje særleg verdifull ut ved første augekast. Men då eg bladde i den, blei eg veldig fascinert. Og då eg seinare fann ut at verken Jødisk Museum i Oslo eller Det Mosaiske Trossamfund (DMT)Les meir «Norsk-jødisk religionsbok frå 1941»

Sabbatsår i Israel

Etter jødisk kalender er me nå inne i eit sabbatsår. Då skal jorda få kvila. Times Colonist fortel historia om koss ein praktiserer dette i dagens Israel. Det finst smutthol for det meste. Mykje av jordbruksjorda er seld midlertidig til ein 25 år gamal ikkje-jødisk innvandrar. Dermed kan bøndene dyrka jorda dette året også. DenLes meir «Sabbatsår i Israel»

Online tidsskrift: JJMJS

Frå i dag er Journal of the Jesus Movement in its Jewish Setting fritt tilgjengeleg på nettet. Tidsskriftet skal innehalda faglege artiklar om Christian Origins, New Testament studies, Early Jewish Studies (including Philo and Josephus), the Dead Sea Scrolls, Apocrypha and Pseudepigrapha, Rabbinic Studies, Patristics, History of Ancient Christianity, Reception History, and Archaeology. Eg reknar medLes meir «Online tidsskrift: JJMJS»

Caspari Center 3/2014

Caspari Center i Jerusalem har lagt ut den norske utgåva av sitt nyheitsbrev for mars 2014. Hovudoppslaget er om den jødiske purimfesten som i år kjem søndag 16. mars (feiringen startar laurdag kveld): Purim – Den skjulte Gud? Elles er det ein artikkel om at fleire kristne arabarar enn tidlegare går inn i det israelskeLes meir «Caspari Center 3/2014»

Om rabbinsk jødedom

Rabbinsk jødedom er den jødedomen som vaks fram etter tempelets fall i år 70. Frå kristen synsvinkel kan me seia den «etter-nytestamentlege» jødedomen. Denne skulle eg gjerne hatt meir kunnskap om. Som kristen teolog kjenner eg best den mangfaldige jødedomen i nytestamentleg tid, – og den gamaltestamentlege trua. Nå kjem det ein internasjonal kapasitet påLes meir «Om rabbinsk jødedom»

Morgenbladet om haggadah

Haggadahen er den sentrale fortellinga i jødisk påskefeiring. «Heller enn å være en distansert og stiv tekst er den en pågående forklaring, diskusjon og verdsettelse av frihetens betydning, eksilets smerte og Guds inngripen.» Slik skriv Bernhard Ellefsen i Morgenbladet denne veka, i artikkelen Neste år i Jerusalem. Artikkelen handlar om amerikanske forfattarar som bringer denLes meir «Morgenbladet om haggadah»

Afghansk geniza?

Oppdatering 03.05.2012: Les meir om funnet på The Talmud Blog. Det er visstnok funne ei samling gamle jødiske skrifter i ei hole i Afghanistan. Det blir sagt at det dreier seg om ein såkalla geniza, ein «gravstad» for jødiske heilage skrifter. Samlinga skal blant anna innehalda 1000 år gamle bibelske tekstar (avsnitt frå Jesaia). JerusalemLes meir «Afghansk geniza?»

Chanukka, jødisk lysfest

Feiringa av den jødiske lysfesten Chanukka starta i går kveld (20.12.2011). I år fell altså denne feiringa i tid meir eller mindre saman med den kristne julefeiringa. Les om Chanukka-feiringa her. På Jesu tid var denne feiringa relativt ny. Den er ikkje nemnt i GT. Men festen er nemnt i Johannesevangeliet: Så kom den festenLes meir «Chanukka, jødisk lysfest»

NT med jødiske kommentarar

The Jewish Annotated New Testament er eit NT gjeve ut av amerikanske jødiske forskarar som ønskjer at NT skal bli betre kjent blant jødar, men då med kommentarar ut frå jødisk tenkning. Boka er, i følgje forlaget (Oxford University Press), også av interesse for slike som meg, som ut frå kristen teologi er opptatt avLes meir «NT med jødiske kommentarar»

Yom Kippur i Jerusalem

Det er Yom Kippur i dag (07.10.2011), den store forsoningsdagen i jødisk tradisjon. Eg er i Jerusalem og syns det er interessant å oppleva denne viktige jødiske heilagdagen her i byen. Yom Kippur varer frå fredag kveld til laurdag kveld. Nå fredag kveld har eg vore ute og gått i gatene og opplevd den spesielleLes meir «Yom Kippur i Jerusalem»

Arabisk jøde

Den som er opptatt av jødisk historie og kultur, veit at spørsmålet om kven som eigentleg er jøde, kan vera eit vanskeleg tema. Eg abonnerer på eit nyheitsbrev med daglege gamle bilete frå Israel, og i sendinga eg fekk for nokre dagar sidan, var det ei interessant samling med portrett og gruppebilete av jødar fråLes meir «Arabisk jøde»

Shofar, eit jødisk ikon

Bible Lands Museum i Jerusalem har for tida (september 2011) ei utstilling om det jødiske bukkehornet Shofar. Museet skriv at utstillinga «traces the shofar from animal horn to icon»: Behold an everlasting symbol of Jewish history, faith and tradition as the shofar shares its stories of the tumultuous history of the Jewish people in theLes meir «Shofar, eit jødisk ikon»

Éin million til Israel Museum

Israel Museum i Jerusalem blei gjenopna for eit drøyt år sidan. Nå blir det fortalt at det har vore ein million besøkjande på dette året! Sjå museet si nettside her. artdaily.org skriv: In an unprecedented achievement for an Israeli cultural institution, the Israel Museum is proud to announce that it has welcomed one million people to itsLes meir «Éin million til Israel Museum»

Funn av sabbats-grensestein

Denne veka blei det gjort eit interessant funn i Galilea av ein stein med ein gamal inskripsjon av det hebraiske ordet SHABBAT. Steinen skal vera ein grensestein som i romersk eller bysantinsk tid har markert kor langt ein kunne reisa på sabbaten. Det er visstnok første gong ein finn ein slik stein med hebraisk innskrift.Les meir «Funn av sabbats-grensestein»

Det jødiske Krakow

Eg var i Krakow nokre dagar sist veke (mai 2011). Den polske byen blir nokre stadar omtalt som ein av dei vakraste i Europa. Eg har ikkje føresetnad til å vera domar i den konkurransen, men det er ingen tvil om at det er mykje flott å sjå i den gamle byen. Eg reiser gjerneLes meir «Det jødiske Krakow»

Hebraisk språk på frimerke

Det moderne hebraiske språket ivrit har lange røter tilbake til bibelsk hebraisk. Nå har staten Israel gjeve ut eit frimerke som feirar dette språket og peiker på denne språkhistoria. Kunstnaren David Ben-Hador har framstilt språket som ein plante med djupe røter. The Academy of the Hebrew Language skriv: The Israeli Philatelic Society and the AcademyLes meir «Hebraisk språk på frimerke»

Om Septuaginta

Dei første kristne brukte Septuaginta, den greske omsetjinga av GT, som si heilage skrift. Her gjev ein forskar med jødisk bakgrunn ei vurdering av Septuaginta si tyding i oldkyrkja: «The translation of the Hebrew Bible into Greek between the 3rd and 1st centuries BCE is said to be one of the most lasting achievements of the Jewish civilizationLes meir «Om Septuaginta»

Området framfor Vestmuren

Eit jødisk kvinneperspektiv Det er store planar for fornying av plassen framfor Vestmuren (Klagemuren). Denne store plassen fungerer i dag som ein stor friluftssynagoge med mange besøkjande. Kvinner får bare koma fram til muren på eit avgrensa område. Jerusalem Post skriv om fornyingsprosjektet og fortel også om den forventa motstanden mot å gjera noko grunnleggjandeLes meir «Området framfor Vestmuren»

Synagogen på Jesu tid

It is no accident that in the last ten years a number of new potential synagogue buildings have been proposed, as the wider role of the ‘synagogue’ and the lack of identifying features in this period have been recognised. The problem then becomes, by what criteria do we identify these as synagogue buildings? Dette erLes meir «Synagogen på Jesu tid»

Jødisk kultur i dagens Egypt

Det er ikkje ofte eg høyrer noko om jødar og jødisk kulturhistorie i dagens Egypt. Det er derfor interessant å lesa koss leiaren for arbeidet med å ta vare på historiske skattar i landet, denne veka har svara på anklagar om manglande oppfølging av viktige jødiske synagogar og kulturminne. Han har, ikkje uventa, eit behovLes meir «Jødisk kultur i dagens Egypt»

Tempelmodell i Jerusalem

Det er nyleg laga ein stor modell av «Det andre templet» i Jerusalem, det vil i denne samanhengen seia kong Herodes sitt tempel som stod i Jerusalem på Jesu tid. Modellen er plassert på taket av ein yeshiva (jødisk «bibelskule») i Gamlebyen, nær tempelhøgda og med god utsikt til denne staden der templet stod framLes meir «Tempelmodell i Jerusalem»

Norske jødar og staten Israel

Den norske historikaren Vibeke Kieding Banik har undersøkt kva opprettinga av staten Israel i 1948 fekk å seia for dei norske jødane. Forskning.no skriv: Opprettelsen av Israel ga etterkrigstidens norske jøder en ny verdighet og lot dem føle seg enda mer norske, ifølge ny doktorgrad. (…) Vibeke Kieding Banik disputerte 15. mai for ph.d.-graden medLes meir «Norske jødar og staten Israel»

Jødisk og kristen påske

Etter jødisk kalender er det 14. Nisan i dag (08.04.2009), og frå solnedgang i kveld er det 15. Nisan. Det betyr at denne kvelden er påskeaftan i jødisk samanheng og at påskemåltidet (her) blir feira i jødiske heimar i kveld. Pesach, den jødiske påsken, er først og fremst ei feiring av Exodus, utgangen av Egypt,Les meir «Jødisk og kristen påske»

Shavuot, jødisk pinsefest

I kveld (08.06.2008) begynner den jødiske pinsefesten Shavuot. Festen varer i eitt døgn i Israel og i to døgn i resten av verda. Jødane feirar pinse til minne om lovgjevinga på Sinai. I gamal tid var det dessutan ein innhaustingsfest. I vår tid fungerer den som ein vårfest og synagogane blir pynta med blomster og grønt.Les meir «Shavuot, jødisk pinsefest»

Israelske bokbål

Det har denne veka vore avisoppslag om det som kan tyda på ein aukande motstand mot messianske jødar i Israel. Det er enkelte ortodokse miljø som går hardt ut mot dei Jesustruande jødane, og dei er villige til å bruka sterke verkemiddel. Vårt Land skriv: Politiet i Israel etterforsker nå hvorfor flere hundre nytestamenter bleLes meir «Israelske bokbål»