Sarons yndigheder

Grundtvig skreiv i 1837 adventssalmen Blomstre som en rosengård, der han omtalar Sarons yndigheder. I den norske utgåva er dette omsett Sarons prakt og ynde (Norsk Salmebok nr 13).

Saron er eigentleg namnet på kystsletta i Israel. Her på Jæren er namnet mykje betre kjent som namnet på bedehuset på Bryne. Men det er ei anna historie.

Eg vil ikkje akkurat seia at salmeteksten har eit lett språk. Og eg er slett ikkje sikker på at denne salmen er blant dei som vil bli tatt vare på i norsk salmeboktradisjon ved revisjonen som nå er i gang. Dersom du ikkje har eit forhold til salmen frå før, må du nok rett og slett kjempa med språket for å forstå djupa i teksten. Men kanskje det er verdt det?

Oppdatering 02.01.2014: Nå er den nye Norsk salmebok 2013 komen, og salmen er fortsatt med! Den har fått nr 10 i den nye salmeboka.

Den gamle adventssalmen er ei gjendikting av bibelteksten i Jesaia 35. På den danske nettsida www.kristendom.dk fann eg litt stoff om samanhengen mellom Grundtvig-teksten og bibelteksten:

Saron er navnet på den frugtbare slette, der strækker sig langs Middelhavet fra det nuværende Tel Aviv op mod Haifa. På Bibelens tid var Saronsletten kendt for sine yndige liljer. Det er altså det, Grundtvig knytter til ved i salmen, som vi entydigt forbinder med adventstiden og dens tema: løfternes opfyldelse.

I Grundtvigs oprindelige version på 15 vers er det dog tydeligt, at hans digt er en bøn om og troen på den kristne kirkes genopblomstring efter den golde rationalisme.

De døve ører, der åbnes, de stumme læber, der igen synger og de mange øjne, der får et nyt syn, udtrykker forventningen om, at den kristne tro vil få en renæssance, blandt andet aktualiseret gennem salmesangen og Grundtvigs egen og andres salmedigtning. Derfor placerede Grundtvig sin salme blandt pinsesalmerne.

Sjølv om den danske originalversjonen hadde 15 vers, finn me bare 7 vers i dei nyare versjonane, både på dansk og norsk. Her er det første verset av den danske salmeteksten:

Blomstre som en rosengård
skal de øde vange,
blomstre i et gyldenår
under fuglesange!
Mødes skal i stråledans
Libanons og Karmels glans,
Sarons yndigheder. (les heile salmen)

Her er bibelteksten i Jesaia 35, som er utgangspunkt for salmeteksten:

Øydemark og turrlende skal gleda seg,
den aude hei skal jubla og bløma.
Ho skal bløma som lilja
og jubla, ja ropa av fryd.
Libanons herlegdom får ho i gåve,
Karmels og Sarons prydnad.
Herrens herlegdom skal folket få sjå,
stråleglansen frå vår Gud.

Og her er resten av Jesaia 35:

Styrk dei kraftlause hender,
gjer dei skjelvande kne sterke!
Sei til dei urolege hjarto:
Ver frimodige, ver ikkje redde!
Sjå, der er dykkar Gud!
Han kjem med straff.
Gud vil gjera attergjeld.
Sjølv kjem han og frelser dykk.
Då skal blinde augo opnast
og dauve øyro latast opp.
Då skal den lame springa som ein hjort
og tunga åt den mållause jubla.
For kjelder bryt fram i øydemarka
og bekker på dei turre vidder.
Den gloande sand vert til sevkransa sjø,
det tyrste land til vassrike kjelder.
Sjakalars mark vert ein kvilestad,
der graset gror mellom røyr og sev.
Og der skal det vera ein kongsveg,
Den heilage vegen skal han kallast.
På den skal ingen urein ferdast,
det skal vera ein pilegrimsveg for Guds folk;
ikkje eingong dårar skal fara vilt.
Der skal inga løve ferdast
og inkje rovdyr setja sin fot;
dei skal ikkje finnast meir.
Men dei utløyste skal ferdast der.
Herrens utløyste skal venda heim att.
Dei skal koma til Sion med fagnadrop,
med evig glede om si panne.
Fryd og glede skal møta dei,
sorg og sukk må røma.

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s

%d bloggarar likar dette: