Illustrert Vitenskap uttaler seg om Jesus og disiplane

Kan me eigentleg vita at Jesus og disiplane er historiske personar som har levd? Dei fleste kristne tenkjer at dette er heilt opplagt. Mange kritikarar av kristendomen vil seia at det kan me ikkje vita noko om. Teologar og historikarar vil seia at me får undersøkja dei kjeldene me har tilgjengelege, med vanleg vitskapleg teori og metode.

I Illustrert Vitenskap nr 1/2006 uttaler redaksjonen seg om desse spørsmåla. Dette gjer dei med utgangspunkt i ein kommentar dei har fått på ein artikkel i eit tidlegare nummer. Eg syns det er interessant å sjå kva Illustrert Vitenskap meiner om dette, og tar med kommentaren og redaksjonen sitt svar her:

Jesus er en historisk person

I nr 15/2005 har dere en artikkel om paven. I den forbindelse kan det være verd å bemerke at verken Jesus eller apostlene hans, f. eks. Peter, er historisk verifiserte personer. De tilhører alle kategorien vedtatte sannheter, ikke reelle. Kent Backman.

Illustrert Vitenskap sitt svar:

Det stemmer at Peter og de andre apostlene ikke kan regnes som historiske personer, for det finnes ikke noen ikke-kristne kilder om dem. Men Jesus blir nevnt i flere antikke kilder, f. eks. hos Josefus, en jødisk historieskriver. I boken Antiquitates Judaicae (95 e.Kr.) omtaler han Jesus som en vis mann som ble korsfestet av Pilatus. Og Tacitus, romersk historieskriver, skriver i verket Annales om Jesu død under keiser Tiberius. Tacitus var ikke samtidig med Jesus, han døde omkring 120 e.Kr., men han regnes for en ganske pålitelig kilde. Red.

Vidare refleksjon

Det er sjølvsagt interessant at det populærvitskaplege tidsskriftet slår fast at Jesus er ein historisk person. Eg er likevel ikkje ferdig med svaret deira og eg har gått nokre dagar og fundert etter at eg fekk sist nummer ned i postkassa (ja, nr 1/2006 kom faktisk før årsskiftet, så her kan ingen klaga dei for ikkje å vera i forkant av utviklinga!). Og i dag har eg sendt eit oppfølgingsspørsmål til redaksjonen. Eg ser sjølvsagt fram til å få svar frå dei, anten direkte eller i eit komande nummer. Men eg tar også med spørsmålet her på bloggen, og opnar dermed for kommentarar til saka også her.

Spørsmål til Illustrert Vitenskap

I nr 1/2006 svarer red. på ein kommentar frå Kent Backman der han hevdar at verken Jesus eller apostlane er historisk verifiserte personar. Red svarar med å visa til historiske kjelder (utanom Det nye testamentet) som nemner Jesus og påviser med dette at Jesus er ein historisk person. Samtidig seier red. at me ikkje kan rekna apostlane som historiske personar fordi det ikkje finst nokon ikkje-kristne kjelder om dei.

Eg er einig i at det er viktig at det finst jødiske og romerske skrift som nemner Jesus, og det hadde sjølvsagt vore svært interessant om Jesu disiplar også hadde vore nemnt med namn i slike skrift. Svaret dykkar har likevel skapt ein del refleksjon hos meg omkring vurderinga av skriftene i Det nye testamentet som historiske skrifter.

Desse skriftene er, så langt forskinga i dag har oversikt over, skrivne i perioden 50-120 e.Kr av ein rekke ulike forfattarar. Nokre forskarar vil hevda at 2. Peters brev er det yngste av desse skriftene, og at det er skrive så seint som 150 e. Kr. Seinare er dei samla under namnet Det nye testamentet og har fått status som heilage skrifter av den kristne kyrkja. Det er vel urimeleg at dette faktum gjer dei mindre interessante som historiske skrifter enn om dei ikkje av ettertida blei rekna som heilage skrifter?

Det er så vidt eg har forstått, ikkje mange ”nøytrale” skrifter frå oldtida. Kor går då grensa for kva tid eit skrift kan vera med og dokumentera ein persons historisitet? Bør me f. eks. la vera å sjå på Platon som kjelde til kunnskap om Sokrates sidan han var ein disippel av Sokrates?

På denne bakgrunnen er mitt spørsmål til redaksjonen: Korleis vurderer Illustrert Vitenskap verdien av skriftene i Det nye testamentet som historiske skrifter?

10 tankar på “Illustrert Vitenskap uttaler seg om Jesus og disiplane”

  1. Gleder meg til du får svar tilbake. Håper de blir opplyst av spørsmålet ditt og kanskje får et nytt syn på skriftene og deres verdi som historiske bøker, ikke bare hellige skrifter!

  2. Likte veldig godt sammenligningen med Sokrates og Platon. Du fikk frem et veldig godt poeng!

  3. Jag spinner vidare lite här:

    Min åsikt är att det tidigaste tillkomstdatumet för evangelierna är från början på hundratalet och framåt. Detta p.g.a. av evangelierna förlitar sig i så hög grad på Josefus texter. Apg. ter sig bitvis som en lånad biografi från Josefus liv.

    De flesta som läser historia har även noterat att Nasaret som ort inte kan verifieras under nollhundratalet. Ortnamnet Nasaret är dessutom misstänkt likt Sarnath, från historien om Buddha.

    http://www.jesusneverexisted.com/nazareth.html

    Roger Viklunds bok «Den Jesus som aldrig funnits» http://www.vimi.se/ kommenteras så här av religionshistorikern Britt-Marie Näsström, professor i religionshistoria vid Göteborgs universitet: «Det han presenterar om Jesus fysiska existens har vi sagt i 100 år i prästutbildningen, så det är ingenting nytt han kommer med.»

    B-M Näsström igen: «Det är för länge sedan konstaterat, det finns inga historievetenskapliga bevis på Jesus existens.»

    Roger Viklund presenterar i sin bok argument för att Jesus aldrig existerat.

    Läs även Dan Barkers intressanta artikel:
    http://bbsnews.net/article.php/20060201000220916

  4. Nasaret eksisterte lenge før vår tidsregning begynte. Sjekk siden http://www.nazarethinfo.org der vil du kunne lese at nasaret eksisterte lenge før Jesu fødsel. Å komme med påstander om at Jesus aldri har eksistert, virker litt tåpelig, siden flere historikere på den tiden nevner ham.

  5. Alle kilder må tas med en klype salt. Det er det som er poenget. Sokrates sin lære kan heller ikke regnes som sannhet..Jesus har nok trolig levd, men hva han gjorde og ikke blir det vanskelig å konkludere med, siden kildene kun stammer fra hans egne tilhengere. Det har jo også i den senere tid vært flere «jesuser» med tilhengerskarer som har forkynt både det ene og det andre..Noen av disse grupperingene har også gjennomført ting som f.eks.masseselvmord…Noe som vitner om hvor langt tilhengerene av en «profet» er villig til å strekke seg for å manifistere sin tro..

  6. Det kan nok vera eit vanleg standpunkt å seia at alle kjelder må tas med ein klype salt. Men den historiske kjeldeverdien til ulike kjelder er faktisk svært ulik, og dette er slike ting som historiske og teologiske forskarar heldigvis arbeider fagleg med. Eg meiner det derfor er rettare å seia at alle kjelder bør bli fagleg vurdert.
    I forskinga omkring den kristne trua sine røter, er NT gjenstand for vurdering like mykje som andre historiske kjelder. Det at forfattarane var kristne, blir sjølvsagt tatt med i vurderinga, men dette er ikkje eit argument for å forkasta dei nytestamentlege skriftene som historiske kjelder.

    Elles er eg einig i at det er skremmande med autoritære religiøse ledarar som kan få ein sterk og uheldig innverknad på tilhengarane sine. Men eg meiner faktisk at dette ikkje har så mykje med vurderinga av Jesus å gjera!

  7. Alf «Å komme med påstander om at Jesus aldri har eksistert, virker litt tåpelig, siden flere historikere på den tiden nevner ham.»

    Du får gärna nämna vilka historiker som nämner Jesus från Nasaret.

    Josefus «Testimonium Flavianum» t.ex. är med all sannolikhet tillverkat i början på 300-talet av Eusebius från Caesarea. ingen tidig kyrkofader har någonsin hört talas om det innan 300-talet.

    Tacitus nämner ingen Jesus. Han nämner en Kristus, vad vi vet om nollhundratalet är att det fanns gott om Kristusar, d.v.s. ledare för militanta revolutionära sekter.

    Suetonius talar om en Chrestus som skapar oro i Rom i början av femtiotalet och därför kastas ut ur stan tillsammans med sitt anhang av judar.

    Har du fler exempel, Alf?

  8. Kent, eg går ikkje gå inn på Alf eller Vidar sine formuleringar, men vil heller seia noko generelt til det du skriv.

    Eg forstår at du prøver å spreia eit budskap som går ut på at Jesus frå Nasaret aldri har vore ein historisk person. Det må du sjølvsagt få lov til å meina. Men frå mitt synspunkt, som historisk interessert teolog, må eg bare seia at dette verkar svært useriøst.

    Du kan gjerne oppretta di eiga nettside og kjempa for slike tankar der, men eg er ikkje interessert i at du i framtida spreier teoriane dine via denne bloggen!

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google photo

Du kommenterer no med Google-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.