Eit samansett samfunn. Reisebrev II frå Jerusalem 2001

Når eg ser ut frå vinduet på arbeidsrommet mitt på Tantur Ecumenical Institute, ser eg nordover mot ein moderne storby. Her er det ikkje små landsbyar, heller ikkje fredelege grusvegar med esel- og kameltrafikk. Eg ser ut over høge bustadblokkar og firefelts vegar med tett trafikk. Dette er Jerusalem. Ein storby som, i alle høve når eg ser den på avstand, kunne vore plassert kvar som helst i verda.

Går eg opp på taket av bygningen, ser eg meir. Eg ser vidt utover i alle himmelretningar, for ordet Tantur betyr bakketopp. Mot sør ser eg bort til Betlehem, som ligg bare få kilometer unna. Mot aust ser eg eit stort og uferdig israelsk nybyggjarprosjekt, Har Homa, og vidare eit grønt, bakkete landskap, Betlehemsmarkene. Bak der igjen ser eg utover ein tørr og vill ørken med bratte fjellformasjonar. Over ørkenen tronar borga Herodion, eit av dei mange store byggverka som Kong Herodes etterlet seg. Og langt borte i disen ser eg fjella på den andre sida av ein djup dal, kløfta der Dødehavet ligg 1200 meter lågare enn Jerusalem. Mot vest ser eg den jødiske bydelen Gilo og den kristne, palestinske småbyen Beit Jala.

Tantur ligg altså i utkanten av Jerusalem. Det er eit kristent, økumenisk studiesenter som samlar folk frå heile verda. Her kjem kyrkjeleg tilsette og religionslærarar for å gå på kurs, og her kjem teologiske forskarar for å studera. Bygningane på Tantur er omgjevne av ein stor og flott eigedom med over 300 oliventre. Og sjølv om dette er i utkanten av ein storby, passerer det dagleg ein stor saueflokk med gjetarar i tradisjonelle arabiske klede mellom desse oliventrea. Det er mest som om dei er tekne direkte ut frå Bibelen.

Gjennom dagen er det mange lydar her. Bønerop frå muslimske minaretar høyrer me frå alle kantar. Likeså klokkeklang frå dei kristne kyrkjene i distriktet. To gonger om dagen høyrer me salmemelodiar frå klokkespelet i ei av kyrkjene i Beit Jala. I tillegg til denne typen lydar, er det sjølvsagt også ein jamn dur av trafikken på vegane rundt eigedomen.

I bakken rett nedanfor her ligg den israelske kontrollposten på grensa til Betlehem og Vestbreidda. Kontrollposten etterlet ingen tvil: Sjølv om me som bur på Tantur har det godt, er dette eit område prega av konflikt. Grensa er meir eller mindre stengt for palestinarane, avhengig av kva dei skal og om dei har dei rette papira i orden. Men det går ein jamn trafikk av bilar og bussar gjennom kontrollposten. Eg legg merke til at det er ein heil del turistbussar. Turismen har ikkje stoppa opp, men det er mykje færre turistar enn vanleg her. Normalt er dette trass alt eit av dei viktigaste reisemåla for svært mange menneske i den kristne del av verda.

Hovudvegen til Betlehem går gjennom dalføret, og passerer altså denne kontrollposten. Dette var nok også i nytestamentleg tid hovudvegen til Betlehem. Kanskje måtte Josef og Maria passera ein romersk kontrollpost i omtrent det same området?

Når eg altså er på denne sida av grensa, er det i dag enkelt og greitt å reisa inn til sentrum av Jerusalem. Den kollektive transporten går anten med buss eller sherut. Det går både jødiske og arabiske bussar rett utanfor her, og eg treng ikkje venta lenge før bussen kjem. Og enda oftare passerer ein sherut  og plukk opp folk langs hovudvegen inn til byen. Ein sherut er ein drosje som ein delar med andre passasjerar. Dette er ein minibuss med plass til 10-15 passasjerar. Den køyrer på ei fast strekning, og ventar på stasjonen der den startar til den er fylt opp. Så køyrer den og set av og tek med passasjerar undervegs. Betalinga skjer ved at eg sender 3 shekel framover til sjåføren via dei som sit framfor meg. Har eg betalt med ein større mynt, går vekslepengane tilbake den motsette vegen.

Og når eg så kjem inn til byen og ser folkelivet på nært hald, ser eg at denne byen slett ikkje kunne vore ein tilfeldig storby kvar som helst i verda. Dette er Jerusalem, korkje meir eller mindre. Her er Gamlebyen med sitt konglomerat av heilage stadar og livlege marknadar. Her er det arabiske Aust-Jerusalem med kaotisk trafikk og orientalske lydar og luktar. Og her er det hektiske sentrum av Vest-Jerusalem, der eg møter det moderne og samansette jødiske samfunnet. Om dette siste kunne eg skrive mykje. Eg tek bare med litt om dei ulikskapane eg registrerer mellom ungdomane eg ser på gata i Vest-Jerusalem: Her går ortodokse ungdomar i svarte klede og hatt, side om side med ungdomar sterkt prega av det vestlege samfunnet, med bleika hår og piercing i ansiktet. Og her går ein 20-åring i moderne klede, men med kalott på hovudet. Han stoppar stille opp ved ein tiggar som nærast ligg på fortauet, trekk opp nokre myntar frå lommen, gjev dei til den gamle mannen, og går vidare.  Likevel: dei fleste som passerer meg, legg eg ikkje merke til. Rett og slett fordi dei er menneske som ikkje skil seg ut. Dei er som deg og meg.

Den som har augo, han ser mykje i dette samansette landet. Her møtest ulike religionar. Her møtest ulike folkeslag. Og det er ikkje eit enkelt møte.

I 2001 budde eg åtte veker i Jerusalem. I denne tida skreiv eg ein serie med reisebrev til lokalavisa Jærbladet heime på Bryne:

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s

%d bloggarar likar dette: