Paulus som mediekritikar

Kvar laurdag har Stavanger Aftenblad ein kommentar under overskrifta Medieblikk. Desse artiklane, som er signerte Svein Egil Omdal, pleier vera både interessante og velskrivne.

I dag var kommentaren dessutan i så stor grad prega av bibelske omgrep, at eg tar med eit utdrag. Her blir til og med Paulus tatt inn i varmen, denne gong i kategorien mediekritikar i særklasse.

Vinner Twitter stortingsvalget?

En gang avhang et menneskes frelse av at navnet sto innskrevet i Livet Bok. Nå er det nok viktigere å være omsvermet på Facebook. Følge Jesus? Ja, bare gi meg twitterkontoen hans.

Det står en svart katt og skygger for tastaturet mens jeg skriver. Den vil så gjerne bli klødd bak øret. Mens jeg atspredt småklorer den til murrende tilfredshet, melder det seg bibelske tanker: Paulus skriver i sitt andre brev til Timoteus at folk så gjerne vil bli klødd – ikke bak, men i øret. De skal vende sitt øre fra sannheten, og holde seg til myter, skriver han, og bedre mediekritikk har vel aldri noen formulert. (Les meir)

Og her er Paulusteksten det blir vist til:

For det skal koma ei tid då folk ikkje toler den sunne læra, men etter eige hovud tek seg lærarar i hopetal, for dei vil ha det som kilar i øyret. Dei skal venda øyret frå sanninga og halda seg til mytar. (2. Tim 4,3-4)

Skapinga og sabbaten

Det er ikkje mennesket som er høgdepunkt i skapinga, men sabbaten!

Denne uvanlege påstanden fekk eg med meg i dag, i eit interessant og utfordrande foredrag av Eyvind Skeie. Og han har jo rett i at det er høgtida og kvilen på den sjuande dagen som er det avsluttande høgdepunktet i skapingsberetninga i 1. Mosebok 1-2, ikkje skapinga av mennesket, slik me har lett for å tenkja.

Denne skapingsberetninga sluttar slik (her gjengitt slik den er omsett i prøveteksten til ny bibelomsetjing):

Den sjuande dagen fullførte Gud det arbeidet han hadde gjort, og den sjuande dagen kvilte han frå heile det arbeidet han hadde gjort. Gud velsigna den sjuande dagen og lyste han heilag. For den dagen kvilte han frå heile sitt arbeid, det som Gud hadde gjort då han skapte. (1. Mos 2,2-3)

Eyvind Skeie hadde foredrag om trua på Jesus Kristus. Han tok utgangspunkt i den andre trusartikkelen og kom med mange spennande formuleringar som eg syns opna opp for kreativ tankegang i møte med dei gamle trussetningane. Utsegna om sabbaten kom i samanheng med omtalen av skapinga og “tida før tida”, der Jesus som den preeksistente Guds Son (sjølvsagt) også hadde ei rolle.

Eyvind Skeie nemnar foredraget han hadde i Stavanger i dag på bloggen sin, i innlegga Nordisk rundreise og På vei til Danmark.

Menneskerettane

Det er 60 år sidan Verdenserklæringen om menneskerettighetene blei vedtatt i FN. Eg markerer dette med å peika på artikkelen som handlar om religionsfridomen:

Enhver har rett til tanke-, samvittighets- og religionsfrihet. Denne rett omfatter frihet til å skifte religion eller tro, og frihet til enten alene eller sammen med andre, og offentlig eller privat, å gi uttrykk for sin religion eller tro gjennom undervisning, utøvelse, tilbedelse og ritualer. (Artikkel 18).

Eg vil gjerne retta fokus på denne erklæringa. For menneskerettane er slett ikkje gjeldande overalt. Tanke-, samvits- og religionsfridomen blir dagleg trakka på i mange delar av verda. Og mange av dei andre rettane som er nemnte i erklæringa, er slikt som menneske mange stadar bare kan drøyma om. Kampen for menneskerettane er ein viktig kamp for vår tid!

I engasjementet for menneskerettane er det naturleg å ha det globale perspektive tydeleg. Men også i vår eigen kultur, der me gjerne tenkjer at dette er sjølvsagt, er det viktig å slå fast at desse rettane er grunnleggjande. Derfor er det bra at menneskerettane nå har kome med i den nye formålsparagrafen for skulen, saman med grunnleggjande verdiar i kristen og humanistisk arv og tradisjon:

(…) Opplæringa skal byggje på grunnleggjande verdiar i kristen og humanistisk arv og tradisjon, slik som respekt for menneskeverdet og naturen, på åndsfridom, nestekjærleik, tilgjeving, likeverd og solidaritet, verdiar som óg kjem til uttrykk i ulike religionar og livssyn og som er forankra i menneskerettane. (…)

For nokre dagar sidan fann eg fram erklæringa og las gjennom dei 30 artiklane for første gong på mange år. Nokre overraskingar fekk eg under lesinga. Innhaldet var meir omfattande enn eg var klar over. Eg kunne f eks ikkje huska at retten til å nyta kunst var nemnt. Heller ikkje at retten til kvile og fritid (“herunder rimelig begrensning av arbeidstiden og regelmessige ferier med lønn”) var med blant menneskerettane. Dette er vel ikkje av det mest sentrale innhaldet i erklæringa, men eg må jo innrømma at dette er rettar eg sjølv set stor pris på og som eg gjerne unnar alle andre menneske.

Erklæringa om menneskerettane blei i 1948 vedtatt av 48 land. Nå er det 162 land som har slutta seg til konvensjonen om sivile og politiske rettar, og erklæringa er visstnok omsett til ca 330 språk. I innleiinga står det at innhaldet er eit felles mål for alle folk og alle nasjonar. Eg syns det er ein god tanke!

Det gjorde inntrykk!

Møtet med det israelske og palestinske bibelselskapet (sjå her) var flott! Det gjer inntrykk å sjå israelarar og palestinarar sitja saman på scenen og snakka med kvarandre om utfordringane som er knytt til å leva i denne urolege delen av verda. Dei tre gjestene frå bibelselskapa delar trua på Jesus og dette knyter dei saman på ein sterk måte.

Temaet for kvelden var forsoning. Hovuddelen av møtet var lagt opp som ein samtale mellom dei tre. Det dei formidla, utgjer eit viktig supplement til det me elles får høyra om situasjonen i Israel og dei palestinske områda. Dei fortalde om gleder og sorger ved å vera kristne i denne regionen, og dei fortalde om motstand og forfølging frå både jødiske og muslimske grupperingar. Dei kunne også oppleva motstand frå kristne miljø fordi dei ikkje vil dempa og ufarleggjera verksemda si.

Desse gjestene, som altså er messianske jødar og palestinske kristne, trur at vegen til forsoning mellom menneske går gjennom at menneska først blir forsona med Gud. Derfor vil dei gjerne dela den kristne trua med menneske av både kristen, muslimsk og jødisk bakgrunn. Og dei gjer det på ein svært konkret måte: ved å spreia Guds Ord gjennom nytestament, biblar og annan litteratur med bibelsk innhald.

Møtet var leia av generalsekretær Stein Mydske i Det Norske Bibelselskap. Karin Riska, som i fleire år har arbeidd for det palestinske bibelselskapet i Jerusalem, var også med og bidro med tolking.

Som avslutning på kvelden las Stein Mydske denne teksten frå NT:

Nei, om nokon er i Kristus, er han ein ny skapning. Det gamle er borte, sjå, noko nytt har vorte til! Men alt dette er av Gud, han som ved Kristus forsona oss med seg og gav oss forsoningstenesta. Det var Gud som i Kristus forsona verda med seg, så han ikkje steller dei til rekneskap for misgjerningane deira, og han tiltrudde oss ordet om forsoninga. Så er vi no sendebod for Kristus, og det er Gud sjølv som formanar gjennom oss: Vi bed på Kristi vegner, lat dykk forsona med Gud! (2. Kor 5, 17-20)

År 2008 etter Kristus

Ei lærebok i RLE har tatt bort før Kristus og etter Kristus som omgrep i tidsrekninga. Nå er det etter vanleg tidsrekning som gjeld! Dette fordi faget skal vera religionsnøytralt.

Vårt Land skriv om dette i dag i artikkelen Kaster Kristus ut av tidsregningen.

Det er ikkje første gong eg møter dette. Eg ser det f eks i Biblical Archaeology Review (siste nr kom i posten i går og det er alltid ein fest!). Ved sidan av innhaldslista står følgjande notis:

A Note on Style

B.C.E. (Before the Common Era) and C.E. (Common Era) used by some of our authors, are the alternative designations often used in scholarly literature for B.C. and A.D.

Det er ingen god grunn til at skulen i Norge skal slutta å nytta før Kristus og etter Kristus i tidsrekninga, verken i RLE eller i andre fag! Eg meiner det er fullt mogleg å halda fast på to ting samtidig:

1. Norge er eit land som tilhøyrer den kristne kulturen.
2. Nettopp den kristne kulturen gjer at me vil vera opne for menneske med ei anna tru og møta dei med respekt.

Det siste punktet betyr at me ikkje treng gje slepp på vår eigen kulturelle ståstad for å kunna møta menneske av anna tru på ein respektfull måte. Det er etter mitt skjønn verken naturleg eller nødvendig å innføra ein religionsnøytral tidsrekning.

Eg meiner forresten også at det var eit feilgrep å innføra det religionsnøytrale faget RLE i skulen. Men det er ei anna sak.

Når eg skriv dette siste, fryktar eg å bli tatt til inntekt for framandfrykt og ei negativ haldning til innvandring. Det ville i så fall vera å misforstå meg fullstendig. Eg meiner at den kristne trua og den universelle kristne kyrkja gir eit svært godt utgangspunkt for å ha ei opa haldning til menneske med ein annan bakgrunn. Til dette temaet vil eg gjerne anbefala bror Arnfinn sin velskrivne og utfordrande artikkel Brunt, kvitt og blått i Klassekampen i dag, gjengjeve på bloggen hans.

Me kan trygt visa til Kristus og halda fast på at me lever i år 2008 etter Kristus.

Kamp mot atomvåpen

I dag er det femti år sidan Albert Schweitzer (m.a. medisinar og teolog) heldt ein historisk appell mot atomvåpen i NRK under slagordet Ærefrykt for livet. Dette blir i desse dagar markert med at Norske leger mot atomvåpen (NLA) set igang ein norsk del av ein internasjonal kampanje mot atomvåpen. Eldsteson i familien, Trygve, er leiar for den norske kampanjen. Bra, Trygve! Dette støttar eg. Eg har i dag underteikna oppropet.

Utdrag frå NLA sin informasjon om kampanjen:

Atomvåpen er de verste av alle våpen. Kombinasjonen ekstrem sprengkraft, varme og stråling vil i begrensede mengder kunne ødelegge hele byer – i verste fall hele livsgrunnlaget på jorda. (Les meir)

Dette er ei viktig sak. Me treng engasjement og tenkning omkring slike tema. Eg trur på ein Gud som har skapt alt og som står bak alt liv. Om eg ikkje følgjer Albert Schweitzer i heile hans tenkning på dette området, har eg ingen problem med å støtta ein kamp mot atomvåpen i hans ånd. Og kampen for skaparverket er ikkje mindre viktig i dag enn for femti år sidan!

Innsikt i sorga og livet etterpå

Eit stort intervju med sonen til den drepte politimannen Arne Klungland. Det er kva Stavanger Aftenblad vartar opp med i dag, og eg nøler ikkje med å seia at dette er viktig og flott journalistikk. Kjetil Klungland svarar reflektert om koss han opplevde det som skjedde og om koss han har hatt det sidan. Han fortel også om si kristne tru. Og det er viktig for han å få fram at han ikkje hatar Nokas-ranarane.

Blogge-tikken

Sukk, kjedebreva eksisterer også i bloggeverda, i denne omgang i form av tikken. Eg blei nyleg tikka av Bjørnar, som heller ikkje likar denslags, men som til nøds sender leiken vidare pga det positive trekket at den som deltar, skal skriva seks rare ting om seg sjølv. Eller for å bruka hans formulering: "juicy historier om sine merkelige og ofte skjulte sider."

Eg likar ikkje kjedebrev og har ikkje lyst til å senda slikt vidare til mine kontaktar på nettet. Det har eg felles med Bjørnar. Eg vel derimot ei anna løysing på saka: Eg deler gjerne nokre historier, men lar dette vera eit sidespor og sender derfor ikkje tikken vidare frå denne bloggen!

Til fridom har Kristus frigjort oss

Å vera kristen er å vera eit fritt menneske. Trua på Jesus skaper frie menneske, ikkje bundne menneske. Han sa sjølv: "Får Sonen gjort dykk frie, blir de verkeleg frie." (Joh 8,36)

Likevel finst det dessverre miljø der forkynning og leiarskap blir brukt til å binda menneske. Eg har denne veka lese sterke ord om dette frå ein tidlegare ungdomsleiar i ein "trosmenighet".

Først skreiv han ein kommentar på ein blogg for å hjelpa ein som hadde opplevd det svært vanskeleg å tilhøyra ein slik menighet. Så blei det avisskriving om saka, blant anna i Vårt Land og Dagen. Det gjer vondt å lesa dette. Samtidig er det viktig at det blir sett søkjelys på ei slik verksemd.

Her er eit utdrag frå ungdomsleiaren sin blogg-kommentar:

"Som ledere i Trosbevegelsen ble vi opplært til å trakke inn i menneskers personlige liv, og skulle forandre alt. Vi elsket å se på oss selv som helter. Dette har ført til mange falske profetier, mange griske offertaler, og tydeligvis en rekke liksom demon utdrivelser i din menighet. Noen ganger blir jeg svært fortvilet med tanken på de menneskene som er blitt utsatt for menighets systemet jeg var leder i. Tror det er mange av de som var dine ledere da du var ung, som i dag har det som jeg, som angrer på at de ikke sa i fra om de tingene de reagerte på. Mange ganger har jeg reagert på voldsomme overtramp, men jeg turde ikke gjøre noe med det. Tenkte at det var jeg som var lite åndelig, og ikke forstod hva mine ledere gjorde.

Har opplevd ledere som har talt direkte til meg, i Jesu navn, og bare løyet. Har sett ungdomsledere som var veldig dømmende og streng med ungdommer, uten sann kjærlighet. De hadde veldig ofte personlige problemer. Til slutt måtte jeg ut for å puste. Kunne ikke lenger være inne i denne falske verden. Derfor sluttet jeg. Ønsket ikke å være med i en organsisasjon som kontrollerer og ødelegger mennesker." (Les meir her)

Som sagt: det er vondt å lesa slike skildringar. Allereie Paulus kjente problematikken og han brukte mykje energi på å bevisstgjera dei kristne på kor farleg dette er. Han skriv: "Til fridom har Kristus frigjort oss. Stå difor støtt og lat ikkje nokon tvinga dykk inn att under slaveåket." (Gal 5,1)

Sorg

Sorg er ein svært sunn reaksjon på å mista nokon du er glad i. Der kjærleiken er sterk, vil sorga også vera sterk. Sorga er derfor ikkje farleg, sjølv om det gjer vondt å sørgja. Det som kan vera farleg, er å oversjå sorga eller å prøva å skjula den.

I tidlegare tider gjekk gjerne folk med sørgjeband for å visa andre at dei var i sorg. Dette er ikkje vanleg lenger. Men i dag melder Vårt Land (papirutgåva) om ein ny form for sørgjeband: armband med teksten love hurts. Eg trur dette kan ha noko for seg! Ved å bera eit slikt armband, viser du at du er i sorg. Og du opnar for å snakka om dette med andre.

Les meir om armbanda og om sorg på nettsida lovehurts.no. Sida er laga spesielt for unge, men har mykje fornuftig å seia for folk i alle aldrar.

Ungdom, kultur og tro

– Vi ønsker å lære om ungdommens kontekst, deres hverdag og deres helligdommer. På den måten håper vi at vi kan tolke vår tro og de gode nyheter om Guds rike inn i deres sammenheng.

Det er Morten Holmqvist, lærar ved studiet Ungdom, kultur og tro på MF som seier dette i samband med ei undersøking om ungdoms forhold til kristen tru.

– Jeg tror at funnene vil utfordre hvordan vi tradisjonelt har drevet og tenkt kristent ungdomsarbeid. De vil også utfordre hvordan vi tenker innenfor og utenfor. Det er interessant å se hvor få som velger å gå på kristne møter, samtidig som det er mye tro der ute, sier Holmqvist.

Les meir i Dagen.

Filosofi og fotball-VM

Eg hadde eigentleg tenkt at bloggen skulle vera ein fotballfri sone. Og eg har framleis ingen planar om å la dette bli staden der du finn hurtig oppdaterte kampreferat og ukvalifiserte vurderingar etter meir eller mindre viktige fotballkampar. Men litt refleksjon omkring det som skjer under ein fotballkamp, kan vel ikkje vera av vegen?

En hvilken som helst fotballkamp inneholder episoder hvor menneskers holdninger settes på prøve. Aktørene – både spillere, trenere og dommere – må i løpet av brøkdelen av et sekund ta en beslutning. (…) Fotballspillere deltar i et moralsk drama hvor eldgamle, klassiske spenninger i omgangen mellom mennesker stadig kommer til overflaten. Selv er nok spillerne i liten grad oppmerksomme på dette.

Slik skriv filosofen Øivind Kvalnes i kronikken Filosofi på fotballbanen i Aftenposten i dag. Han karakteriserer fotball-VM som eit "moralsk drama" og i artikkelen kan du lesa koss han vurderer det me har vore vitne til, f eks Zidanes skalling, den ukontrollerte kamputviklinga mellom Nederland og Portugal, Ronaldos påvirkning av dommaren og Rooneys stempling. Kvalnes set søkjelyset på desse hendingane og set dei inn i ein større samanheng.

Filosofen hevdar også at italiensk fotball lenge har vore påverka av Machiavellis tenkning. Viss dette er rett (og det er dessverre ikkje så usannsynleg), vil eg seia at det var trist at Italia vann VM!

De italienske verdensmesterne har gjennom årtier utviklet en fotball tuftet på ideene til renessansetenkeren Niccolo Machiavelli. Han hevdet at "den som i all sin ferd bare ønsker å gjøre det gode, vil måtte gå under blant alle dem som ikke er gode" og at "den som overser det som gjøres til fordel for det som burde vært gjort, fremmer sin egen undergang mer enn sin egen opprettholdelse".

Med andre ord, innrett deg etter hvordan verden er, ikke hvordan den burde være, og la de andre kjempe om medaljen for god moral og fair play .

Italiensk fotball har lenge vært tuftet på disse pragmatiske grunnideene. Den har vært kynisk og resultatorientert. Zidane kan regnes som det siste offeret for denne tradisjonen. Han ble utvilsomt utsatt for nesten to timer med hån og provokasjoner fra sine italienske motspillere, frem til det klikket for ham. Det unnskylder ikke handlingen hans, men plasserer den inn i en idéhistorisk sammenheng.

Armenarane

Eg blei i kveld gjort merksam på at dagen i dag, 24. april, er internasjonal minnedag for folkemordet på armenarane i 1915. Armenarane hevdar at det blei drept 1,5 millionar armenarar og dei nyttar omgrepet genocide (folkemord) om denne delen av historia si.

St. Georgsdagen

Den internasjonale speidardagen skal også få sin omtale her på bloggen. Eg begynte som speidar i 25. Stavanger KFUM då eg var åtte år gamal. Frå då av var eg meir eller mindre aktiv speidar i ca 30 år, og har vore med på markering av mange St. Georgsdagar. Den gamle legenda om St. Georg og draken la me ikkje så stor vekt på, men den var der som bakgrunn for dagen.

Slik blir dagen forklart: St. Georgsdagen er 23. april. På denne dagen fornyer speiderne sitt speiderløfte. Dagen feires til minne om helgenridderen St. Georg. Et gammelt sagn forteller at han kjempet mot en ildsprutende drage for å redde livet til en vakker prinsesse. Dette er symbolet på St. Georgs kamp mot det som er dårlig og ondt (dragen), og for det som er godt, edelt og sant (prinsessen).

Nå ser eg at dagen i år (2006) blir markert felles av Norges KFUK-KFUM speidere og Norges Speiderforbund, og at organisasjonane presenterer ein St. Georgsdags-bodskap om å bry seg om medmenneske og om å vera ein god venn. Det er bra!

Men sjølv om årets bodskap til speidarane handlar om noko viktigare og meir aktuelt enn gamle helgensagn, så la oss ikkje heilt gløyma St. Georg. Den som er interessert, kan finna ein meir omfattande helgenbiografi på Den katolske kyrkja sine nettsider. Her les eg blant anna at St. Georg ikkje bare er viktig for den internasjonale speidarrørsla. Han blir nemleg presentert slik:

“Englands og Georgias nasjonalhelgen, skytshelgen for Venezia, Genova, Portugal, Hellas, Russland og Katalonia; for soldater, riddere, bueskyttere, våpensmeder, bønder, slaktere, salmakere, bøttkere, bergverksarbeidere, kunstnere, vandringsmenn, sykehus og fanger, guttespeidere og speiderbevegelsen, for Georgsridderordener; for hester og kveg; mot pest, spedalskhet, feber, hudsykdommer og syfilis; i alle slags kamper, mot krigsfare, mot fristelser, for været. En av de fjorten nødhjelperne.”

Slett ikkje dårleg!

Den beste kunsten

Langfredag har fått den beste kunsten – dette slår Andreas Skartveit fast i ein artikkel i Stavanger Aftenblad (papirutgåva) 12. april, altså onsdag i den stille veka.

Eg har brukt dagen i dag, andre påskedag, til å summa meg etter ein fin kyrkjepåske. Det var nødvendig, for det er klart at den stille veka har, for meg som prest, ikkje vore fullt så stille som idealet mitt tilseier! Det betyr blant anna at eg først i dag har funne fram igjen denne avisartikkelen. Eg har nå lyst til å ta med eit utdrag frå den her på bloggen.

Skartveit skriv om koss mykje av den største kunsten i verda er inspirert av dei kristne høgtidene. Og i den samanhengen er det han peikar ut langfredagen som den klare vinnaren blant heilagdagane i påsken.

Han peikar vidare ut sine to favorittar i kunsthistoria: Matteuspasjonen av Bach og skulpturen Pieta (biletet) av Michelangelo. Eg har i fastetida høyrt mykje på Markuspasjonen med Svein Tindberg som tekstlesar, men fann i dag fram Matteuspasjonen som eg (ennå) ikkje har i hylla mi og som eg derfor "måtte" låna i familieselskapet søndag ettermiddag. Det var flott å høyra det store musikkverket! Skulpturen Pietà har vel dei fleste som har vore i Peterskyrkja eit forhold til. Eg syns i alle høve det er ei sterk oppleving å sjå denne skulpturen.

Men nå vil eg heller gje ordet til ordkunstnaren Andreas Skartveit:

"Vinnaren er langfredag. Langfredag krev ikkje tru, slik påskedagen gjer det. Langfredagen handlar om liding. Golgata har vi alle sett og opplevd, krossen er reist på kvar einaste side i historieboka. Vi ser det kvar dag på Dagsrevyen. Langfredag er kvardag, annleis alle dei andre kristne høgtidsdagane.

Dette såg menneska med ein gong, kunstnarane også. Vi har alle sett krusifiksa, lidinga, men også triumfen, kongen på krossen. Vi har sett det folkelege og enkle, for ikkje å seie det fattigslege, men også det rike og pompøse. Komposisjonane er utan tal, men høgdepunktet i det største mennesket har skapt: Bachs pasjonar. Sviket, døden og nederlaget blir borne fram av den vakraste musikken som er laga. Det er ei fysisk påkjenning å sitje i kyrkjebenken og oppleve Bachs livsskildring, og eg – ein vantru – vil gå langt for å få med ei slik oppleving.

For min eigen del har eg berre plass til eitt kunstverk ved sida av Mattheuspasjonen. Det er Michelangelos Pietà, slik ho står i Peterskyrkja i Roma. Maria sit med den døde sonen sin på fanget. Ho er ung, han har gjort henne yngre enn ho var, ho må ha vore nær femti, og då var kvinner gamle den gongen. Ho er rank, det er ein styrke i kroppen hennar. Andletet fortel kva ho opplever: Botnlaus sorg. Men det er ein uforklarleg triumf over henne der ho sit og har tapt alt. Det er ufatteleg, bokstaveleg tala, ikkje til å fatta. 

For meg vart ho, mora med den døde sonen på fanget, hovudpersonen i verdshistoria. Same kvar vi veder oss, til ein krig, til ei naturkatastrofe, til slum og kriminalitet, til narko og til vanleg fattig daglegliv, så finn vi ei mor med ein død son på fanget. Der eg stod og såg på henne, vart ho meir verdshistorie for meg enn eit heilt bibliotek. Eg skal tilbake til henne."

Dette var bare eit utdrag av den interessante artikkelen. Hadde Aftenbladet lagt den ut på nettavisa, skulle eg sjølvsagt hatt med ein link så du kunne få lesa meir!

Det indre menneske

For oss som lever i vår kultur, er det heilt naturleg å skilja mellom det indre og det ytre menneske. Me opplever at me har eit indre liv med sjølvstendige tankar, kjensler og eit intellekt. Dette er ein tankegang som i stor grad har kome inn i vår bevissthet gjennom den kristne trua.

Helge Salemonsen hadde eit interessant foredrag om dette i P2-akademiet i dag. NRK omtalar foredraget Under kunnskapens tre. Om selvbevisstheten slik:

"Det moderne menneske roser seg av sin selvstendighet. Vi roser hverandre for individualitet og orginalitet. Men denne erfaringen av det indre menneske skilt fra det ytre, kom først med kristendommen. Mennesket erfaring av seg selv var en helt annen i middelalderen eller i det gamle Hellas. Homer’s Illiaden er full av gode eksempler, andre finner vi i nedtegnelser fra livet i klostrene i gammel tid." Les eit utdrag av foredraget her.

Augustin (354-430), ein av kyrkjefedrane, er viktig for forståinga av "det indre mennesket". Men tankegangen går tilbake til NT. Ein fin tekst som forutset denne tanken, er Paulus si bøn om styrke og innsikt i Ef 3,14-21. Gjer gjerne denne bøna til ei bøn for deg sjølv og for dine næraste!

   
    Difor bøyer eg mine kne for Far,
            
    han som har gjeve namn til alt som heiter far i himmel og på jord.
         
    Må han som er så rik på herlegdom,
    styrkja dykkar indre menneske med kraft ved sin Ande.
         
    Må Kristus ta bustad i hjarta dykkar ved trua,
    og de stå rotfeste og grunnfeste i kjærleik.
         
    Må de saman med alle dei heilage
    få styrke til å fatta breidd og lengd, høgd og djupn,
            
    ja, kjenna Kristi kjærleik som er større enn nokon kan forstå.
    Må de bli oppfylte med heile Guds fylde!
         
    Han som verkar i oss med si kraft
    og kan gjera så uendeleg mykje meir enn alt det vi bed om og skjønar,
            
    han vere ære i forsamlinga og i Kristus Jesus
    gjennom alle ætter og i alle æver! Amen.

Historielaust

Startsida sitt magasin har ei side som dei kallar Påska 2006. Her kan du lesa følgjande:

Påske er ikkje berre kvikklunsj og appelsinar på fjellet, men mykje meir. Ta ein kikk i desse kategoriane for å finne stoff om påske, som både er til nytte og hyggje.

• Sol- og fjellvettreglar
• Veimeldinger
• Vêret
• Aktivitetar
• Krim og spenning
• Krim, radio og TV
• Påskekort
• Påskepynt og egg

Eg bare spør: Kor historielause går det an å bli?

Ein kveld med Wyller

Tankens Athen og troens Jerusalem var tittelen på foredraget som den over 80 år gamle professor Egil A. Wyller heldt i Stavanger i kveld. Den gamle mannen snakka så eg ikkje merka at tida gjekk, sjølv om han nok heldt på ein heil time! Han var fri frå manus og hadde mange interessante parentesar. Og etter kaffipausen var det rom for spørsmål og kommentarar. For ein interessant kveld!   

Wyller sin bakgrunn er spesiell. Han blei oppdratt i ein bevisst human-etisk familie og utdanna seg til filosof med vekt på klassisk gresk filosofi. Då han var 35 år gamal, fann han med filosofien som utgangspunkt "sin veg til Kristus". Human-etikken har han forlate, – nå står han fram som ein kristen humanist som har arbeidd grundig med møtet mellom tanke og tru.

Kristne korstog?

Eg har truffe mange interessante menneske når eg har vore ute og reist, ikkje minst i Israel og dei palestinske områda. Ei kvinne som på mange måtar skil seg ut, er Søster Abraham, eller Kirsten Stoffregen Pedersen, som er hennar borgarlege namn.

Søster Abraham er dansk, men har sidan 1967 budd i Jerusalem. Der lever ho eit enkelt liv som nonne på Oljeberget, samtidig som ho er ein lærd forskar og foredragshaldar. For fem år sidan, faktisk på 45-års dagen min, høyrde eg henne ha foredrag om ikonmaling og om den etiopiske kyrkja på Tantur Ecumenical Institute i Jerusalem. I dag blei eg minna på dette interessante møtet med henne, då eg kom over eit svar ho hadde skrive på den danske sida Religion.dk om koss kristne har kunna forsvara korstoga med utgangspunkt i Bibelen.

Her er hennar svar:

KORSTOG: Kirsten Stoffregen Pedersen forklarer, hvordan kristne har kunnet bruge Bibelen til at forsvare korstog. Det er svært at finde hjemmel i bibelen for korstog, siger søster Abraham.

Kære Martin Terkildsen! Man har bedt mig om at besvare dit spørgsmål om synet på anvendelsen af vold i Islam og i Kristendommen. Du vil gerne vide, hvor man har kunnet finde hjemmel i Bibelen for korstogene.

Ja, det er sandelig ikke let! Naturligvis findes der tale om krig til forsvar for Israel (det jødiske folk) i Gamle Testamente. Da Amalekitterne forbyder Israel at passere gennem deres land, fører det til krig mod Amalek fra generation til generation (2.Mosebog 17:16).

Men Jesus var modstander af krig og vold. På et sted, hvor Han forudsiger sin nært forestående lidelse og død, viser disciplene ham to sværd: "Herre, se her er to sværd. " Men Han sagde til dem: "Det er nok"”.(Lukas.22:38)

Da det kommer til stykket, og en af disciplene trækker sit sværd for at forsvare sin mester mod dem, der er ved at arrestere ham, og hugger ypperstepræstens tjeners øre af, så siger Jesus: "Stik dit sværd i skeden. For alle de som griber til sværdet, skal omkomme ved sværdet" (Mat.26:52).

Da Pilatus undrer sig over, at ingen kommer og forsvarer ham, når han nu selv har erklæret, at han er en konge, svarer Jesus: "Mit rige er ikke af denne verden."

Nej, det er meget svært i det Nye Testamente at finde forsvar for Korstogene.

Selv om Jesus også siger: "I skal ikke mene, at jeg er komet for at bringe fred på jorden. Jeg er ikke kommet for at bringe fred, men sværd." (Matth.10:34).

Det viser sig dog straks, at den krig, der her er tale om, er den, der foregår i disciplenes eget liv, nemlig at de ikke må foretrække nogen eller noget frem for Gud. Hvad, der gav stødet til Korstogene. var frem for alt den spændte og urolige tilstand i det Mellemste Østen og det Hellige Land fra slutningen af 900-tallet og op gennem 1000-tallet.

Den fatimidiske hersker i området, El-Hakim, som regerede fra Ægypten, havde i 1008 ladet de kristnes hovedkirke, den hellige Gravs Kirke i Jerusalem brænde ned til grunden og ødelagt en mængde andre kirker. De vestlige kristne magter rejste sig – og så rullede bolden videre.

Det var ikke den gang let at se, hvad man burde gøre. Men der var allerede den gang folk, som ikke gik ind for korstogene. Da man sagde til den hellige Birgitta af Sverige (1303-1373), at det måtte være en ukristelig gerning at slå hedninger ihjel, mente hun dog, at det var bedre for en hedning at dø ung, end at han kom til at leve længe og begå mange synder!

Men det var langt fra alle hendes trosfæller, som var enige med hende i dette, og i dag er det heldigvis svært at finde kristne med en sådan indstilling.

Dr. Kirsten Stoffregen Pedersen

Søster Abraham
forsker og forelæser, Jerusalem

Det vonde

"Men eg trur ikkje vondskap eksisterer — ikkje i seg sjølv. Vondskapen er rett og slett fråværet av det gode. Akkurat som mørke og kulde — bilete på vondskap som går gjennom heile Bibelen — er vondskap rett og slett fråværet av det gode, som er skapt av Gud. Det kan vere rart, vondskapen er jo reell. Men det same gjeld jo for både kulde og mørke — dei er begge reelle for oss. Men dei eksisterer ikkje i seg sjølv."

Skapkatolikken er Kjetil Kringlebotten sin interessante blogg. I sitt siste innlegg Har Gud skapt det vonde? tar han opp det såkalla teodiséproblemet, problemet om Gud og det vonde.

Eg syns han ser på det (uløyselege?) problemet frå ein interessant synsvinkel: sjølv om me menneske kan erfara det vonde som noko reelt, eksisterer ikkje vondskapen "i seg sjølv", men bare som fråvere av det gode! Skapkatolkken viser til at dette synet er støtta både av kyrkjefedrane (spesielt ørkenfedrane) og av den meir moderne forfattaren Tolkien. Blei du nysgjerrig på dette? Les gjerne heile artikkelen her.

Skapinga

Morbus Norvegicus er ein interessant blogg for den som vil tenkja sjølvstendig omkring kristen tru og etikk. Eg las nettopp ein artikkel der om evolusjon og kreasjonisme. Morten Magelssen argumenterer i artikkelen for at kristen skapartru passar betre saman med tanken om evolusjon enn med ein kreasjonistisk tankegang. Evolusjon betyr utvikling og det dreier seg her altså om koss me forheld oss til Darwin si utviklingslære, eller rettare sagt til dagens naturvitskap som i stor grad byggjer på Darwin si forsking. Kreasjonisme betyr ei tenking der ein meiner at Bibelen sine skapingsberetningar skal forstås bokstavleg, også slik at ein trur Gud skapte verda på seks dagar.

Eg kom då til å tenkja på ein kommentar eg skreiv til ein diskusjon på Påls blogg for omlag eit halvt år sidan. Kommentaren kan stå for seg sjølv, og eg tar den derfor med her som eit innlegg til drøftinga av 1. Mosebok 1-2:

Eg opplever ikkje at det er ein grunnleggjande konflikt mellom naturvitskap og kristen tru. Eg vil heller seia at ei drøfting av forholdet er bra for den som vil vera eit tenkjande og samtidig truande menneske!

Når det gjeld skapingsberetningane i Bibelen, er dei ein del av Urhistoria (1. Mosebok 1,1-11,26). Dette er ein del av Bibelen som verken kan plasserast i tid eller stad. Etter dette kjem Fedrehistoria (frå kap 11,27). Då kjem Abraham og hans ætt på banen og den bibelske historia kan lettare koplast saman med det me elles veit om historia i Midt-Austen.

Når det gjeld rekkefølgja i skapinga, syns eg det seier ein del at Bibelen uproblematisk lar to ulike forteljingar stå ved sidan av kvarandre (1. Mos 1,1-2,4a og 2,4b-25). I den første blir menneska skapte etter plantar og dyr, i den andre blir mennesket/mannen skapt før plantar og dyr!

Eg ser på Urhistoria som forkynnande forteljingar. Hovudbudskapet i skapingsberetningane er at Gud skapte, ikkje koss han gjorde det. Dette siste trur eg derimot naturvitskapen kan seia oss mykje om. Husk at Gud skapte oss med ein hjerne som han gjerne vil at me skal bruka. Men me bør likevel vera bevisste på ikkje å ta alt naturvitskapen hevdar for endeleg sanning. Dette siste ville vel vera uttrykk for intellektuelt hovmod? Vitskap er jo blant anna at nye teoriar får prøva seg mot gamle og etablerte sanningar!

Teikningane

Nei, eg har ingen planar om å publisera teikningane av Muhammed her på bloggen! Eg er er altså heilt usamd med VamPus, "Norges beste blogger", sjølv om ho både skriv godt og argumenterer godt. Eg vil heller støtta den muslimsk-kristne fellesuttalen frå religiøse leiarar her i Norge, som tar avstand både frå publiseringa av karikaturteikningane og frå dei valdelege reaksjonane som har kome i ettertid. Uttalen blei gjeven fredag, og har ikkje blitt mindre aktuell i ettertid!

Eg meiner at me må klara å skilja mellom to ulike saker, slik fleire kommentatorar har sagt det dei siste dagane:

• For det første er det ei sak som gjeld ytringsfridomen sine grenser. Her meiner eg at respekt og dialog er nødvendig. Det er ikkje slik at alt treng bli sagt, sjølv om me har rett til å seia alt.
• For det andre er det ei sak som gjeld kva me skal tåla av valdelege handlingar. Her meiner eg at me klart og tydeleg skal seia nei til bruk av vald og brann som politiske ytringar.

Altså: Me har ytringsfridom. Heldigvis. Men det betyr ikkje at me må eller bør gjera respektlause handlingar som å krenka det som er heilagt for andre menneske.

Oppdatering 8. februar: Stavanger bispedøme har har gjeve ein felles uttale saman med Muslimsk Fellesråd i Rogaland. Det er bra! Les heile uttalen her. Den støtter ytringsfridomen og seier samtidig noko om korleis me bør oppføra oss mot kvarandre i samfunnet vårt.

Positiv vurdering av internett

Ei amerikansk undersøking har konkludert med at aktivt bruk av internett styrkjer, og ikkje svekkjer, dei sosiale banda me har elles i livet. Ikkje verst! Kven har ikkje høyrt folk snakka om kor forferdeleg usosialt det er å sitja framfor skjermen? Men husk: statistikk kan lyga. Poenget er jo nettopp at du ikkje svekkjer den direkte kontakten med andre, men i tillegg til nettbruken byggjer gode sosiale nettverk. Eit både/og er utan tvil det beste her!

Det er forskning.no som skriv om den amerikanske undersøkinga. Og eg fann fram til den via psykologibloggen tenke.no.

Dietrich Bonhoeffer

I dag ville den tyske teologen, presten og motstandsmannen Dietrich Bonhoeffer fyllt 100 år. Han blei hengt i tysk fengsel 9. april 1945, 39 år gamal, bare nokre dagar før den andre verdskrigen var slutt. Bonhoeffer har betydd mykje i europeisk kyrkjeliv etter krigen, han blir rekna som ein av dei store teologane i det 20. hundreåret. Han var opptatt av at kyrkja måtte følgja Kristus og av at det å vera kristen er å vera Jesu disippel.

Godt nytt år – Anno Domini 2006

Eg vil nytta høvet til å ønskja alle som les bloggen eit GODT NYTT ÅR, i Jesu namn! Uttrykket Anno Domini – Herrens år – minnar oss om kven som er utgangspunkt for vår tidsrekning.

Eg har akkurat kome heim frå midnattsmesse i Bryne kyrkje, der eg har forretta ved gudstenesta. Tradisjonen her hos oss er at me samles til gudsteneste kl 23.15 og at den avsluttes med at me går inn i det nye året i bøn mens kyrkjeklokkene slår 12 slag. Å kalla det stille bøn, ville vera å overdriva. For sjølv om me som er inne i kyrkja er stille akkurat då, både høyrer og ser me (gjennom glasveggen bak altaret) rakettane som lyser opp over byen.

Preiketeksten for nyttårsaftan dette året er eitt vers frå Johannesevangeliet: "Fred etterlèt eg dykk, min fred gjev eg dykk. Eg gjev dykk ikkje fred på same måten som verda gjer det. Lat ikkje hjartet dykkar uroast, og ver ikkje motlause!" (Joh 14,27).

Tilbakeblikk

Eit tilbakeblikk på året som har gått vil vel vera på sin plass her på bloggen i dag. Nokon fullstendig årsmelding har eg ikkje tenkt å prestera. Men nokre tankar vil eg gjerne dela.

Prestetenesta

Kva gjer eigentleg ein prest? Det er eit spørsmål eg får ein gong iblant. Av og til er eg klar og har eit fornuftig svar parat. Andre gonger veit eg ikkje kva eg skal seia eller kor eg skal begynna. I dag er det eg sjølv som stiller spørsmålet: Kva er det eigentleg eg gjer når eg er prest?

Hovudoppgåva er å forkynna det kristne budskapet om Jesus gjennom "å forvalta Ord og sakrament". Men kva vil det seia i praksis? Vel, for det første: Ingen dagar er like. Det har dei heller ikkje vore dette året. Dagane er som oftast fylte med mange ulike oppgåver. Det dreier seg sjølvsagt om førebuing og leiing av gudstenester, gravferd og vigslar. Men også om samtalar med menneske i mange ulike livssituasjonar, om forkynning og undervisning, om planleggings- og samarbeidsmøte med andre kyrkjeleg tilsette og frivillige medarbeidarar og mykje meir. For det andre: Midt i alt dette er viktig å sjølv skaffa seg påfyll og inspirasjon gjennom å setja av tid til studium og personleg fornying. For det tredje: Eg treff utruleg mange menneske gjennom prestetenesta. Flotte og interessante menneske. Det er faktisk aldri kjedeleg å vera prest!

Er det mykje å gjera? Har du nokon gong fri? Slike spørsmål får eg også. Eg pleier å svara at periodevis kan det vera ganske travelt. Heldigvis er det også rolegare periodar. Det er forresten mange yrker som er krevjande, så dette er jo ikkje noko spesielt for mi yrkesgruppe. Samtidig må eg seia at me prestar gjennom dei siste åra har fått mykje betre fritidsordningar som sikrar oss fridagar og frihelger, i tillegg til at me sjølvsagt har den same ferien som alle andre.

Familielivet og fritida

Eg har ikkje tenkt å gjera dette til noko veldig privat, så her tar eg bare med det heilt sentrale:  Mine næraste er kona mi, Inger (som er tekstilkunstnar og kulturskulelærar), og våre fire ungdomar; to vaksne ungdomar som har flytta ut som studentar og to vaksne ungdomar som bur heime og går på vidaregåande skule. Året 2005 har innehalde mange gode fellesopplevingar, og me har det bra saman, sjølv om me også finn på litt av kvart kvar for oss (den som har fulgt familien på bloggen veit f eks at Inger har sykla Nordkapp-Lindesnes åleine i år og at eg har vore på diverse turar til sydlege breiddegradar).

Eit høgdepunkt i sommar var ferien på Solgården i Spania, der eg var saman med våre to yngste ungdomar. Me hadde 14 herlege dagar med mykje sol og varme og gode opplevingar, saman med mange flotte menneske. Eg var leiar for opplegget som var ein feriereise for familiar og vaksne i alle aldrar, arrangert av Fokus Reiser.

To andre interessar som eg har dyrka i året som ligg bak, må òg nemnast: Eg trivst svært godt når eg kjem meg opp i fjellet i Ryfylkeheiane, og eg trivst også svært godt når eg set meg ned med ei god bok. 

Fagleg interesse kombinert med reiseliv

Dei siste åra har eg blitt meir og meir interessert i det eg her på bloggen har kategorisert som Bibelsk arkeologi, historie og geografi. Det dreier seg først og fremst og den nytestamentlege delen av Bibelen. Eg syns det er viktig at den kristne trua er ein historisk religion, først og fremst ved at Gud konkret kom inn i vår historie og geografi. Det betyr òg at eg aldri blir ferdig med å søkja kunnskap om Jesu kome og om den tida og det samfunnet han kom inn i. Det nye testamentet er rett og slett ei utruleg interessant bok! Men denne interessen har også ført til ein generell interesse for dagens folk og situasjon i Israel og dei palestinske områda. Spesielt har eg eit engasjement for dei som trur på Jesus i Det Heilage Landet i dag! Dei er ikkje mange, men treng vår støtte. Dette gjer at eg har eit engasjement for Den Norske Israelsmisjon sitt arbeid.

I 2005 har denne interessen ført meg til Israel/dei palestinske områda og til Tyrkia. I april hadde eg permisjon og budde tre veker i Jerusalem mens eg deltok på studieprogrammet "Pastoral Erfaringsutveksling". Eg har skrive nokre artiklar frå denne perioden her på bloggen. Og så har eg vore to turar til Tyrkia på besøk til bibelhistorisk og kyrkjehistorisk interessante stadar. Først i mai/juni på rekognosering og så i oktober då eg var ein av reiseleiarane på ein tematur med deltakarar frå menighetane her i prestegjeldet. Eg har òg skrive ein del frå desse turane her på bloggen. Den som leiter, vil nok finna dette stoffet.

Takk for det gamle …

Då står det bare att å seia "Takk for deg gamle …" til lesarane av bloggen. Eg held meg til tradisjonen og ventar til i morgon med å seia "Godt nytt år"!

Ingen tam løve!

Legenden om Narnia var ein akkurat så fascinerande film som eg hadde håpt og trudd den skulle vera. Eg har alltid likt bøkene og det var ei fin oppleving å sjå filmen i dag. Dei ulike dyra og fantasivesena var imponerande animerte; spesielt har eg sansen for for dei to beverne (men bevares: Aslan er jo bare stor!). Dei fire unge skuespelarane gjorde ein sterk innsats. Filmen er prega av ein god humor. Og sist, men ikkje minst er jo sjølve historia flott.

Dette er fantasi på sitt beste. Samtidig som det ikkje er tvil om at bibelhistoria er med og dannar bakgrunnen for innhaldet. Det kjem fram på fleire plan, f eks når det gjeld Edmund sitt svik og det at han blir tilgitt, og i Aslans offerdød og oppstode. Aslans makt til å gripe inn kjem òg tydeleg fram, og han er slett ingen tam løve!

“Det eneste som skuffer med den nye Narnia-filmen, er at den ikke varer lenger” skriv Stavanger Aftenblad i omtalen Alt stemmer i Narnias rike og gir filmen ein seksar!

Det står mykje på nettet om C.S. Lewis og Narnia for tida. Ikkje alle er like begeistra for at “den kristne forteljinga” kjem så tydeleg fram i filmen. Eg vil i kveld anbefala Jon Kåre Time sin artikkel Brølet fra Narnia, som for eit par veker sidan stod i Morgenbladet. Han skriv om diskusjonen omkring filmen og gir ein del bakgrunnsstoff om C. S. Lewis som skreiv dei sju Narniabøkene.

Relatert artikkel her på bloggen: Narnia
Sjå òg:

• Mannen bak Narnia (Vårt Land 23.12.2005)
• Tro i et fantastisk univers (Vårt Land 28.12.2005)

Avkristning?

Eg er slett ikkje blant dei som vil anklaga den nye regjeringa for avkristning, sjølv om eg meiner ho har kome ein del uheldige politiske utspel dei siste vekene. Det er mange viktige diskusjonar som går parallelt, og når det heile blir blanda saman i ein saus, blir det lett både usakleg og useriøst. Eg var redd Standpunkt på NRK i kveld ville bli slik (usakleg og useriøst), men blei positivt overraska, sjølv om panelet bestod av ei "salig" blanding av folk med ulike og sterke synspunkt på saker og ting.

For ein gongs skuld var eg fullstendig einig med sokneprest Einar Gelius, som snakka om kor sjølvsagt det er at norske skular framleis skal kunne ha skulegudsteneste som avslutning før jul. Dette blei også bekrefta både av kyrkjeminister Trond Giske frå AP og av Rolf Reikvam frå SV. Poenget er at ei skulegudsteneste ikkje er ein del av KRL-faget (som ikkje skal vera forkynnande), men ein del av skulen sine naturlege fellessamlingar av kulturell art i lokalsamfunnet. Me lever i ein kultur der over 90 % av befolkninga er medlem av eit kristent trussamfunn og me har ein 1000-årig kristen tradisjon i landet vårt. Og i den samanhengen er det heilt naturleg med kristen forkynning, med bøn og salmesong i samband med julehøgtida. Altså autentisk og ekte kristendom, i eit kyrkjerom! Men sjølvsagt med reell mulighet for fritak for dei som ikkje ønskjer å vera med på dette.

Men dette var jo bare ein del av problematikken som blei tatt opp i NRK i kveld. Debatten kom også inn på brennbare tema som kristen formålsparagraf, bordbøn i skulen, kyrkja si trusopplæring, friskulelova osv. Og som venta synspunkta både på kryss og tvers. Underskriftsaksjonen Nok er nok som Linda Austnes har sett igang, var for øvrig utgangspunkt for programmet. Ho har i løpet av få veker samla 15.000 underskrifter på grasrotplan frå folk som ikkje ønskjer "avkristning" av samfunnet vårt. Det syns eg er sterkt, sjølv om eg ikkje syns uttrykket avkristning er så godt.

Når det gjeld diskusjonen om kristen formålsparagraf i skulen, syns eg mange er for opphengt i at me absolutt må halda på den formuleringa me har. Diskusjonen går først og fremst omkring ei enkel setning, den som seier at skulen skal hjelpa foreldra med ei kristen oppseding. Eg syns det er heilt greitt om denne setninga blir forandra. Formuleringa er jo ikkje så god, med tanke på dei som tilhøyrer andre religionar eller som er ateistar eller humanetikarar. Eg syns det ville vore betre om me kunne få tydeleg fram at den norske skulen byggjer på den kristne og humanistiske kulturen (NB: Humanisme er noko anna enn humanetikk!).

Når det gjeld diskusjonen om privatskular, er eg stort sett einig med regjeringa (men det var vel neppe noko sjakktrekk å stoppa skular som alt er godkjente). Eg er sterkt imot at det skal bli starta skular på kommersiell basis. Og eg syns me skal satsa på å ha ein god offentleg skule i framtida, der barn og unge som kjem frå ulik religiøs og kulturell bakgrunn, kan vera elevar saman. Likevel bør det vera rom for friskular av religiøs og pedagogisk art, slik det har vore i begrensa grad i lang tid i Norge. Men altså: det store frisleppet av nye friskular, til og med på kommersiell basis, som høgresida i norsk politikk opna opp for, trur eg er ei dårleg løysing!

Nobels Fredspris

I dag har Mohamed ElBaradei og organisasjonen International Atomic Energy Agency fått Nobels Fredspris i Oslo. Eg vil gjerne vera med blant gratulantane! Det er flott med folk som har eit engasjement mot atomvåpen.

Det er sjølvsagt mykje stoff om dette i mediene i dag. Eg har lese Aftenposten sin artikkel og anbefaler den gjerne vidare!

Kaffi

"Kaffe er en sund og nærende drik som passer for mennesker der sidder meget og bedriver aandelige sysler." Dette er eit av favorittsitata mine frå 1800-talet.

No kjem faktisk den seriøse nettstaden forskning.no og fortel at "korttidsminnet kan bli bedre av moderat kaffedrikking". Det er ei gruppe forskarar frå Østerrike som har påvist dette. Dette er forskning som støtter opp om mine erfaringar gjennom mange år, eg må vel innrømma at eg er rimeleg avhengig av kaffien. Problemet er bare det at dei tar med ordet moderat når dei omtalar kaffidrikking som noko positivt!

Vil du lesa meir om dette? Sjå forskning.no: Kaffe for korttidsminnet