God pinse!

Det er pinse denne helga. Dette er ei kristen høgtid som blir feira til minne om at Gud sendte sin Ande til Jesu disiplar. Dette skjedde fem veker etter Jesu død og oppstode i Jerusalem, og det markerte startpunktet for den kristne kyrkja sin misjon i verda.

(Les meir)

Påskehelsing frå Egypt

Dei ortodokse og dei koptiske kristne feirar påske denne helga, – ei veke etter vår vestlege påskefeiring.

Dei protestantiske kristne i Egypt følgjer den koptiske kalenderen. Derfor passar det i dag godt å formidla vidare denne påskehelsinga frå Det evangeliske teologiske seminaret i Kairo:

Dear friends of ETSC,

We hope you enjoy the attached Easter greetings from our president, Dr. Atef Gendy. Easter is celebrated in Egypt on the 19th of April this year, so please keep us all in your prayers that day. He is risen, indeed!

While he hung on the cross …
… some thought him to be a criminal paying the price of the mistakes he committed. Others believed that he was a political rebel punished for challenging Caesar’s authority. Some held that his blasphemy against the Law of Moses was the reason for his crucifixion.

Nevertheless, his rising from the death the third day opened our eyes to understand that he was none other than the very God who humbled himself, taking the form of a human. He was indeed bearing our grief and carrying our sorrows. His wounds and bruises were nothing but the price of our transgression and inequity.

Happy Easter dear friends. May we all be blessed as we renew the meaning of Jesus’ death and resurrection on our behalf!

Atef Gendy (Ph.D)
ETSC President

Verdt å vite om påsken

Aftenbladet har i år hatt ein faktaserie om påsken. Mykje av stoffet er skrive av Torrey Seland, professor i Det nye testamentet ved MHS, så dette skulle fagleg halda ein god standard. Det er informative oppslag om historia knytt til palmesøndag, skjærtorsdag, langfredag og påskedag.

Jesus lever!

Med denne enkle, men grunnleggjande vedkjenninga ønskjer eg alle lesarar av bloggen God påske!

Her er evangeliet for påskedagen:

Då sabbaten var til ende og det tok til å lysna første dagen i veka, kom Maria Magdalena og den andre Maria for å sjå til grava. Då kom det brått eit kraftig jordskjelv, for ein Herrens engel steig ned frå himmelen, gjekk fram til grava, rulla steinen ifrå og sette seg på han. Han var som eit lyn å sjå til, og kleda hans var kvite som snø. Vaktmennene skalv av redsle for han og vart liggjande som døde. Men engelen tala til kvinnene og sa: «Ver ikkje redde! Eg veit at de leitar etter Jesus, han som vart krossfest. Han er ikkje her; han er stått opp, som han sa. Kom og sjå staden der han låg! Skund dykk av stad og sei til disiplane hans: ‘Han er stått opp frå dei døde, og no går han føre dykk til Galilea; der skal de få sjå han.’ – No har eg sagt det til dykk.»
Då skunda dei seg bort frå grava, redde, men jublande glade; og dei sprang av stad for å fortelja det til disiplane. (Matt 28,1-8)

14 stasjonar på korsvegen

Korsvegen (Via Crucis) er ei vandring eller ein andaktsform med 14 stasjonar knytt til Jesu lidingshistorie. Korsvegen kan vera knytt til 14 bilete med motiv frå lidingshistoria eller den kan vera ei vandring i meir overført tyding ved at ein les og tenkjer og på den måten følgjer Jesus på lidingsvegen. (Les meir)

Jødisk og kristen påske

Etter jødisk kalender er det 14. Nisan i dag, og frå solnedgang i kveld er det 15. Nisan. Det betyr at denne kvelden er påskeaftan i jødisk samanheng og at påskemåltidet (her) blir feira i jødiske heimar i kveld. Pesach, den jødiske påsken, er først og fremst ei feiring av Exodus, utgangen av Egypt, slik den er skildra i 2. Mosebok. Men det er også ei feiring som inneheld håp om ei komande messiansk tidsalder.

Eg har påskeferie og skal dei neste dagane feira kristen påske. Den kristne påskehøgtida har djupe jødiske røter, samtidig som Jesu død og oppstode i påsken gav høgtida eit nytt innhald.  Eg feirar påske med å delta i gudstenester dei ulike heilagdagane og med å fordjupa meg i påsken sitt innhald. Samtidig er fellesskapet i familien viktig desse dagane. Påskedagen (søndag) då me feirar at Jesus er stått opp, er høgdepunktet i den kristne påsken. Men påskedagen begynner med feiringa av påskenattmessa seint på kvelden påskeaftan (laurdag).

Før påske har eg i år vore med og feira kristent påskemåltid i bibelsk/jødisk tradisjon. Dette er ein relativt ny tradisjon som kjem frå messiansk-jødisk miljø (dei Jesustruande jødane) og som også er tatt i bruk av andre kristne som er opptatt av trua sine jødiske røter. Eg syns dette påskemåltidet er ein fin skikk som får fram fleire sider ved den kristne påskefeiringa. (Her kan du lesa det eg tidlegare har skrive om påskemåltidet på bloggen).

Eg les for tida Meliton av Sardes: Om påsken. Meliton var biskop i Sardes (i dagens Tyrkia) i det 2. hundreåret e. Kr. Påskeboka hans frå 170-talet gir  eit innblikk i påskeforkynninga i oldkyrkja. Oskar Skarsaune har omsett boka og skrive ei interessant innleiing om Meliton og boka hans. I den samanhengen skriv han også om Meliton sitt forhold til dei jødiske røtene for påskefeiringa.

Her er eit avsnitt der Skarsaune skriv litt bakgrunnsstoff om den jødiske påsken:

Men aller først må vi minne om noen viktige data med hensyn til den jødiske påsken. Den jødiske påskefesten bestod helt fra gammeltestamentlig tid av to komponenter (som muligens en gang var to forskjellige fester; det tror i hvert fall mange forskere). For det første er det påsken i streng forstand (hebraisk: pesach, aramaisk: pascha), festen omkring ofringen av påskelammet. Ifølge forskriftene i 2 Mos 12, kapitlet om den første påsken, skal påskelammet ofres på ettermiddagen den 14. dag i den måneden som senere fikk navnet Nisan. Etter solnedgang samme dag skal lammet spises i et familiemåltid. Siden jødene alltid regnet en ny dags begynnelse fra solnedgang, var da neste dag, den 15. Nisan, allerede begynt. Samtidig var 15. Nisan første dag i den andre komponenten i påskefesten, de usyrede brøds høytid, som varte én uke (15.-22. Nisan). Påskelammet kunne bare ofres i tempelet i Jerusalem; når jøder andre steder feiret påske, falt ofringen av påskelammet bort. Det gjorde den også i Jerusalem etter at templet ble ødelagt av romerne i 70 e. Kr. Påskefesten uten slakting av påskelam begynte derfor strengt tatt først etter at 14. Nisan var slutt, med et påskemåltid uten lam. Denne aftenen har siden vært kalt “påskeaften” blant jødene.

Eg syns dette avsnittet om dei to komponentane, var avklarande. Likevel må ikkje dette få oss til å tru at det er to jødiske fester, verken i gamaltestamentleg tid, på Jesu tid eller i vår tid. Det er nettopp komponentar, altså delar av ein heilskap, det dreier seg om. Evangelistane bak dei tre synoptiske evangelia skriv at påskelammet blei slakta den første dagen i høgtida med usyra brød (Matt 26,17, Mark 14,12 og Luk 22,7). Det verkar då som om dei nyttar dette namnet om heile høgtida, frå og med 14. Nisan. Eller at dei i alle høve inkludererer avslutninga av denne dagen (dvs ettermiddagen), då påskelammet skulle slaktast, i høgtida med usyrt brød. Elles pirkar eg her borti eit anna interessant tema, nemleg kva dag i påskehøgtida Jesus døydde. Men det let eg liggja i denne omgangen.

Eg avsluttar med ei av skildringane i NT av Jesu påskemåltid med disiplane, der han gjer noko overraskande og innstiftar eit nytt måltid i ramma av det jødiske påskemåltidet:

Då tida kom, gjekk Jesus til bords og apostlane med han. Og han sa til dei: «Eg har lengta inderleg etter å eta dette påskemåltidet i lag med dykk før eg skal lida. For eg seier dykk: Aldri meir skal eg eta påskemåltidet før det har fått si fullending i Guds rike.» Så tok han eit beger, bad takkebøna og sa: «Ta dette og del det mellom dykk. For eg seier dykk: Heretter skal eg aldri drikka av frukta frå vintreet før Guds rike er kome.» Så tok han eit brød, takka og braut det, gav dei og sa: «Dette er min kropp, som blir gjeven for dykk. Gjer dette til minne om meg.» Like eins tok han begeret etter måltidet og sa: «Dette begeret er den nye pakt i mitt blod, som blir aust ut for dykk. (Luk 22,14-20)

Og slik skriv Paulus om kva nattverdmåltidet betyr:

Velsigningsbegeret som vi velsignar, gjev det ikkje del i Kristi blod? Brødet som vi bryt, gjev det ikkje del i Kristi kropp? Fordi det er eitt brød, er vi alle éin kropp. For vi har alle del i det eine brødet. (1. Kor 10,16-17)

Palmesøndag

Eg har ofte høyrt forkynt at dei same menneska som ropte “hosianna” på palmesøndag, få dagar seinare var med og ropte “korsfest han”. Altså at stemninga blant folk flest i Jerusalem skifta totalt frå palmesøndag til langfredag.

Eg trur ikkje det stemmer. Me skal huska at Jerusalem var ein stor by. Og i påsken vaks den med utruleg store mengder pilegrimar som kom til byen. Det er meir sannsynleg at palmesøndagens hosiannarop og langfredagens rop om korsfesting er henta frå totalt ulike miljø i Jerusalem. Palmesøndag var han omgitt av tilreisande pilegrimsflokkar, av venner og disiplar. Under prosessen seinare i veka var det øvstepresten, det høge råd og deira medløparar i ein annan del av Jerusalem som pressa på for å få han dømt. (Les meir)

Maria bodskapsdag

I dag, på Maria Bodskapsdag, vil eg minna lesarane på at Maria har ein viktig plass i vår kristne tru, også i ei luthersk kyrkje. For det første er Maria Jesu mor og derfor nemnt i truvedkjenninga vår. Og så er ho eit eksempel på eit fromt menneske som ikkje ville framheva seg sjølv, men heller vera ein tenar for Herren då han kalla henne til ei heilt usannsynleg teneste.

Feiringa av Maria Bodskapsdag ni månadar før jul har ein lang tradisjon i den kristne kyrkja. For fleire hundre år sidan var 25. mars ein eigen heilagdag, nå markerer Den norske kyrkja dagen på den søndagen som kjem nærast 25. mars.

Sjå og tidlegare notat om Nasaret.

Fastetid

Fastetida begynner i dag på askeonsdag (25. februar) og varer i 40 dagar fram til påske. Fastetida utfordrar meg til å forsaka noko eg normalt prioriterer. Gjer eg det, kan eg leggja større vekt på verdiar som å søkja Jesus Kristus, byggja fellesskap, leva enklare og fremma rettferd.

Eg er usikker på kor mykje denne utfordringa vil få styra prioriteringane mine dei komande vekene. Eg skal blant anna inn i ein periode med mykje uregelmessig arbeidstid. Men eg tar likevel med meg dette perspektivet inn i fastetida. Kanskje det er fleire enn meg som tenkjer slik, og som vil la seg utfordra?

Du lurar kanskje på dette med dei 40 dagane? Dette går tilbake til Jesu faste i ørkenen (Matt 4,1 ff). På kalenderen for 2009 er forklaringa at det er 40 dagar frå askeonsdag (25.02) til påskedag (12.04) når du ikkje reknar med søndagane, som ikkje er fastedagar.

Her er nokre aktuelle lenker for fastetida:

• Fasteblogg 2009
• Fastetiden – som skapt for ettertanke
• Bibelleseplan for fastetida 2009, basert på dei fire nemnte verdiane (Korsvei sine vegvisarar)

Gjestebloggar: Paulus

Om eg talar med mennesketunger og engletunger,
men ikkje har kjærleik,
då er eg ein ljomande malm eller ei klingande bjølle.

Om eg har profetisk gåve
og kjenner alle løyndomar og eig all kunnskap,
og om eg har all tru så eg kan flytta fjell,
men ikkje har kjærleik,
då er eg ingen ting.

Om eg gjev alt eg eig til mat for dei fattige,
ja, om eg gjev meg sjølv til å brennast,
men ikkje har kjærleik,
då har eg ingen ting vunne.

Kjærleiken er tolmodig, kjærleiken er velvillig,
misunner ikkje, skryter ikkje, er ikkje hovmodig.

Kjærleiken krenkjer ikkje, søkjer ikkje sitt eige,
er ikkje oppfarande, gøymer ikkje på det vonde.

Han gleder seg ikkje ved urett,
men gleder seg ved sanninga.

Alt held han ut, alt trur han, alt vonar han, alt toler han.

Kjærleiken tek aldri slutt.
Profetgåvene skal bli borte,
tungene skal teia
og kunnskapen forgå.

For vi skjønar stykkevis og talar profetisk stykkevis.

Men når det fullkomne kjem,
skal det som er stykkevis, ta ende.

Då eg var barn, tala eg som eit barn, tenkte eg som eit barn, forstod eg som eit barn.
Men då eg vart vaksen, la eg av det barnslege.

No ser vi i ein spegel, i ei gåte,
men då skal vi sjå andlet til andlet.
No skjønar eg stykkevis,
men då skal eg kjenna alt fullt ut, liksom eg fullt ut er kjend av Gud.

Så blir dei verande desse tre: tru, von og kjærleik.
Og størst av dei er kjærleiken.

(Henta frå 1. korintarbrev kap. 13, i samband med at dette er preiketekst i kyrkja i morgon, søndag før faste. Sjå også her)

Bibeldagen

Bibeldagen blir i dag (søndag 8. februar) markert i kyrkjer og ulike kristne forsamlingar over heile landet. Fokus i år er støtte til arbeidet med å spreia Bibelen i Russland.

I 2009 markeres 20-årsdagen for Berlin-murens fall. Det ble innledning på store endringer i Øst, som medførte sammenbrudd for både Sovjetunionen og de regjerende kommunistpartier. Samtidig fikk kirkene tilbake sin frihet og til dels sine eiendeler. Fra Bibelselskapets side startet en massiv bibelbro til øst, med produksjon og distribusjon av store antall bibler til mennesker som aldri tidligere hadde kunnet skaffe seg sin egen bibel.

I takknemlighet over et åpnere samfunn i øst og i en erkjennelse av at svært mye ennå er ugjort samler vi i år inn midler til bibelarbeidet i Russland. Følgende prosjekter er vårt hovedmål:

På Bibeldagen 2009 vil vi spesielt støtte:
• Bibelmateriell til skoler for å utruste lærerne til å undervise kristendom.
• Bibler til verdens ende, store deler av Russland er svært øde, vi distribuerer bibler til mennesker der de er.
• Oversettelse av bibelen til russiske minoritetsspråk.
• Kolahalvøya og bibelarbeidet der er et naturlig fokus for oss nordmenn.

(Les meir)

Bibeldagen blir markert på Såmannssøndagen. Dagen har fått namn etter likninga om såmannen, ei av Jesu likningar der han samanliknar Guds ord med såkornet:

«Ein såmann gjekk ut for å så kornet sitt. Og då han sådde, fall noko attmed vegen. Det vart nedtrakka, og fuglane under himmelen kom og åt det opp. Noko fall på steingrunn, og det visna med same det kom opp, fordi det ikkje fekk væte. Noko fall mellom klunger, og klungeren voks opp saman med kornet og kvelte det. Men noko fall i god jord, og det voks opp og gav grøde, heile hundre gonger det som vart sådd.» ( Luk 8,5-8 )

Til vanleg tolka truleg ikkje Jesus likningane sine. Hans tolkingar er i alle høve normalt ikkje blitt med i NT, og det er nærliggjande å tenkja at han overlét den vidare tankeverksemda til tilhøyrarane. Men i dette tilfellet held han fram, på oppfordring frå disiplane:

Likninga tyder: Såkornet er Guds ord. Dei attmed vegen er dei som høyrer ordet; men så kjem djevelen og tek det bort frå hjartet deira, så dei ikkje skal tru og bli frelste. Dei på steingrunn er dei som tek imot ordet med glede når dei høyrer det. Men dei har ikkje rot; dei trur ei tid, men når dei blir sette på prøve, fell dei frå. Det som fall mellom klunger, er dei som høyrer ordet, men på vegen gjennom livet blir dei kvelte av sorger og rikdom og nytingar og ber ikkje fullmogen grøde. Men det i den gode jorda, det er dei som høyrer ordet og tek vare på det i eit fint og godt hjarte, held ut og ber grøde. (v 11-15)

Les også  Anders Aschim (bibelomsetjar, bloggar og Blix-spesialist) sin kommentar til teksten, der han knyter trådene mellom Blix sin fedrelandssalme, bibelomsetjingsarbeid og denne bibelteksten.

Samling på Jesu dåpsstad

Eg har tidlegare skrive om Betania på andre sida av Jordan.  Nå i helga er det ei stor samling av kristne på staden, for å markera Epifania eller Kristi Openberringsdag.

Dette er ein stad som blir knytt til tekstane om Jesu dåp. Nå står det ikkje direkte i NT at Jesu dåp fann stad her. Men Johannesevangeliet formulerer seg på ein måte som gjer det sannsynleg at evangelisten plasserer dåpen her utan å nemna det direkte (Joh 1,26-29).

Dette er elles eit eksempel på koss kyrkjeåret bind saman kristne i ulike kulturar og kyrkjesamfunn. Denne helga er teksten om Jesu dåp (Matt 3,13-17) preiketekst også i Den norske kyrkja!

PR-inside.com skriv:

Thousands of Christian pilgrims are expected to congregate at the Baptism Site at the Jordan River to mark Epiphany and pilgrimage day.

Religious ceremonies will be held at the holy site (also known as Bethany Beyond the Jordan) in two events marking the occasion according to the western calendar on Friday the 9th of January, and the Eastern calendar on Friday the 16th.

(…)

The Site, where John the Baptist lived and Jesus Christ was baptized, is considered as one of the most significant religious discoveries in biblical archaeology. Excavations have already uncovered more than 20 churches, caves and baptismal pools dating from the Roman and Byzantine periods.

The site has undergone a series of renovation works by Jordan’s Baptism Site Commission to provide visitors with easy and secure access. It has drawn 280,000 tourists (mostly European) in 2008, which represents a rise of 86% over 2007. (les meir)

Trettande dag

Det er den trettande dag i julehøgtida; dei heilage tre kongars dag eller epifania. I delar av den ortodokse kyrkja er det nå dei feirar jul, mens mange her heime alt har avslutta julefeiringa si. Heime hos meg pleier me ha julepynten framme ei veke til (altså omtrent til 20. dag i jula).

– Vi må helt tilbake til 1700-tallet for å finne Hellig tre kongers dag som helligdag i Norge. Den gangen var det i pietismens og opplysningstidens ånd en gjennomgang av antallet høytidsdager. Man mente at det var for mange festdager. Da forsvant blant annet alle 3. dagene, og Hellig tre kongersdagen, forteller førsteamanuensis Jan Schumacher ved Menighetsfakultetet. (les meir)

Oppdatering 7. januar: Eg nemnte i går at dei ortodokse feirar jul nå. Eg tenkte ikkje då på at dette også gjeld dei kristne i Egypt. Det blei eg minna på då eg kom på jobb i dag, og møtte min egyptiske kollega som ønskte meg God jul! Han fortel at det først og fremst er i dag, altså juledagen, dei feirar i heimlandet hans. Det som overraska meg med dette, er at det ikkje bare er dei koptiske kristne i Egypt som har julehøgtid nå, – han er nemleg protestantisk kristen.

Oppdatering 11. januar: I dag fekk eg spurt min egyptiske kollega om koss det kunne ha seg at han feira jul etter koptisk kalender. Det viser seg at alle protestantiske kristne i Egypt feirar jul 6.-7. januar. Dei protestantiske kyrkjene har røter tilbake til misjon på 1800-talet, og protestantane førte vidare julefeiringa frå den koptiske kyrkja som dei kom frå.

Anno Domini 2009

Eg ønskjer alle lesarar av bloggen eit godt nytt år!

Nyttårsdagen er Jesu namnedag. Teksten for dagen:

Då åtte dagar var gått og han skulle omskjerast, kalla dei han Jesus. Det var det namnet engelen hadde gjeve han før han var komen i mors liv. (Luk 2,21)

Namnet Jesus er ei gresk form av det hebraiske namnet Yeshua som betyr Herren frelser.

I Israel blir Jesus i dag oftast omtalt som Yeshu, som er ei kortform av ei forbanning! Messianske jødar er derfor svært opptatt av å spreia informasjon om at han eigentleg heiter Yeshua, eit namn som set han i den rette samanhengen.

Paulus sitt juleevangelium

Notat til søndagens tekst: Gal 4,4-7

Denne teksten er på ein måte Paulus sin versjon av juleevangeliet! Det handlar om at Gud på ei bestemt tid sendte Sonen sin som eit menneske i ein bestemt menneskeleg samanheng og med ein bestemt hensikt.

Paulus skriv:

Men då tida var fullkomen, sende Gud sin eigen Son, fødd av ei kvinne, fødd under lova. Han skulle kjøpa fri dei som var under lova, så vi kunne få retten til å vera Guds born. (v 4-5)

Eg merkar meg at Paulus tar med to spesielle uttrykk som forklarer ulike sider ved Jesu kome:

• fødd av ei kvinne, det vil seia at Guds Son kom som eit menneske
• fødd under lova, det vil seia at han kom som jøde

Desse to versa frå Galatarbrevet er blitt kalla “den fortellingsmessige grunnstrukturen i Paulus’ teologi”:

Når vi skal se nærmere på hva grunnstrukturen i apostelens teologi er, tar vi utgangspunkt i en iakttagelse som vi henter fra tekstene ovenfor: Vi finner biter av en fortelling: Jesus som døde, ble oppreist fra de døde, Gud står bak det hele. Alt dette er elementer i en fortelling. Det dreier seg om biter av grunnfortellingen som representerer det univers som all Paulus’ teologi utfolder seg i rammen av: det er fortellingen om Guds handling til frelse i Jesus Kristus. Den fortellingsmessige grunnstrukturen i Paulus’ teologi kommer klart frem i Gal 4,4-5. I denne teksten finner vi de elementer som skal til for å tale om en fortelling. Her er ulike aktører. Scenen settes ved en tidsangivelse, og fortellingen har et klart mål eller hensikt. Det samme kan vi si om Rom 8,3: “For syndens skyld sendte han (Gud) sin egen Sønn i syndige mennesker skikkelse og holdt dom over synden i vår natur”. Vi er så fortrolige med dette som tunge teologiske utsagn, at vi knapt legger merke til at det er grunntrekkene i en fortelling Paulus gjengir: Fortellingen om hvordan Gud gjorde opp med synden. (…) Paulus gjengir aldri denne fortellingen in extenso, det vil si i sin helhet. Men han siterer stadig deler av den, og viser til den som basis og utgangspunkt for det han skriver.”  (Karl Olav Sandnes: I tidens fylde. En innføring i Paulus’ teologi. Oslo 1996, side 82-83)

Eg merkar meg også at professor Sandnes faktisk brukar eit uttrykk frå desse versa som tittel på boka si.

Eg vil seia at eg undrar meg litt over bibelomsetjinga på akkurat dette punktet. Der den nynorske teksten har uttrykket “då tida var fullkomen”, blir bokmålsteksten omsett “i tidens fylde”. Har ikkje eigentleg desse to uttrykka litt ulik valør?

Men då tida var fullkomen, sende Gud sin eigen Son, fødd av ei kvinne, fødd under lova. Han skulle kjøpa fri dei som var under lova, så vi kunne få retten til å vera Guds born.

God jul!

Eg helsar alle lesarar av bloggen GOD JUL med nokre ord frå Johannesprologen:

Og Ordet vart menneske
og tok bustad mellom oss.
Og vi såg hans herlegdom,
ein herlegdom som den einborne Sonen
har frå Far sin,
full av nåde og sanning. (Joh 1,14)

Klimaet på Jesu tid II

Kva veit eg eigentleg om klimaet på Jesu tid? Dette spørsmålet stilte eg meg i eit tidlegare notat her på bloggen i samband med at ein forskar kom med den festlege teorien at Jesus ikkje gjekk på vatnet, men på isen.

I dag kom eg over informasjon om eit anna (og truleg meir seriøst) forskingsprosjekt som undersøkjer klimaendringar med utgangspunkt i stalagmittane i grotta Soreq Cave nær Jerusalem. Ved målingar av stalagmittane kartlegg desse forskarane utviklinga i klimaet i perioden frå 200 f Kr til 1100 e Kr. Artikkelen som fortel om prosjektet, gjer eit nummer av ein mogleg samanheng mellom klimaendringar og Romarriket (og seinare det bysantinske riket) sitt fall.

Sjølv blei eg meir nysgjerrig på kva denne forskinga kan seia oss om klimaet i regionen på Jesu tid.

PhysOrg.com skriv:

The decline of the Roman and Byzantine empires in the Eastern Mediterranean more than 1,400 years ago may have been driven by unfavorable climate changes.

Based on chemical signatures in a piece of calcite from a cave near Jerusalem, a team of American and Israeli geologists pieced together a detailed record of the area’s climate from roughly 200 B.C. to 1100 A.D. Their analysis, to be reported in an upcoming issue of the journal Quaternary Research, reveals increasingly dry weather from 100 A.D. to 700 A.D. that coincided with the fall of both Roman and Byzantine rule in the region.

The researchers, led by University of Wisconsin-Madison geology graduate student Ian Orland and professor John Valley, reconstructed the high-resolution climate record based on geochemical analysis of a stalagmite from Soreq Cave, located in the Stalactite Cave Nature Reserve near Jerusalem.

“It looks sort of like tree rings in cross-section. You have many concentric rings and you can analyze across these rings, but instead of looking at the ring widths, we’re looking at the geochemical composition of each ring,” says Orland. (Les meir)

(via PaleoJudaica)

Nytt kyrkjeår

Har du tenkt over at me som lever i ein kultur prega av kristendomen, har to kalendrar som går parallellt?

I tillegg til kalenderåret, følgjer me også kyrkjeåret med sine høgtider og årstider. Det er i denne samanhengen ord som advent og jul høyrer heime. (Les meir)

Siloadammen

Notat til dagens tekst: Joh 9,1-7 og 35b-38

Så sa han: «Gå og vask deg i Siloadammen.» Siloa tyder utsend. Mannen gjekk dit og vaska seg, og då han kom att, kunne han sjå.

(Joh 9,7)

Delar av Siloadammen frå nytestamentleg tid er i dag graven fram og gjort tilgjengeleg i Davidsbyen i Jerusalem. Eg tok dette biletet på staden i oktober 2007.

På Jesu tid låg denne dammen innanfor bymurene og dette var kanskje den einaste staden med friskt og rennande vatn. Vatnet blei ført fram til dammen gjennom Hiskias tunnel frå Gihonkjelda i Kedrondalen.

“Den vanlege oppfatninga er at Siloadammen hadde ein viktig funksjon som reinsingsbad (miqveh) for folk som skulle opp til tempelet, ikkje minst når det i dei tre jødiske høgtidene kom tusenar av pilegrimar til byen.” (Les meir)

Bibelteksten i Joh 9 handlar om ein mann som var født blind og som fekk synet igjen ved eit møte med han som er lyset i verda (Joh 8,12). Mannen møtte mykje motgang og vanskar fordi helbredinga hadde skjedd på ein sabbat. Forteljinga sluttar med at han møter Jesus igjen og blir ein disippel av han. På den måten blir bibelteksten eit møte med ein mann som ser lyset i dobbelt forstand.

Det er 20. søndag etter pinse i dag, og teksten er ei forkorta utgåve av forteljinga frå Johannesevangeliet. Ein bør helst lesa heile kapittelet for å få med seg alle poenga i teksten. I forslaget til ny tekstbok for Den norske kyrkja er denne teksten flytta til 4. søndag i openberringstida (2. rekkje).

Mikkelsmess

Denne helga er det fleire kyrkjer som markerer Mikkelsmess, alle englars dag. Dette er ein gamal skikk som har fått ein renessanse i Den norske kyrkja dei siste åra. Eg har ennå ikkje blitt vant med dette, men eg innser at det kan vera eit behov for å forkynna kva Bibelen seier (og ikkje seier) om englane. Det er mange som er opptatt av spørsmål omkring englar og krefter og ofte blir inspirasjonen henta frå forskjellige nyreligiøse retningar.

Mikkelsmess (29. september) er ein gamal kyrkjeårsdag som er knytt til erkeengelen Mikael. Dagen er tatt inn igjen i kyrkjeåret i Den norske kyrkja, etter at den forsvann ut ved ein såkalla festreduksjon i 1770. Dei kyrkjelydane som ønskjer det, kan markera dagen på den søndagen som kjem nærast 29. september.

- Når kirken ønsker å fornye tradisjonene med Mikkelsmess, er det ut fra en tro på englene som Guds budbærere til oss mennesker, sier Åge Haavik, Kirkerådets rådgiver for liturgiske spørsmål. – Englene fortjener oppmerksomhet når Guds virkelighet skal utfoldes for menigheten gjennom kirkeåret. Mikael-skikkelsen har i den kristne tradisjon stått som frontfigur for kampen mot ondskapens krefter. (Les meir)

Det står mykje om englar i Bibelen. Men Mikael, som erkeengel eller hovding, har ikkje nokon særleg framtredande posisjon. I NT er han nemnt i Judas 1,9 og kanskje også (men då utan namn) i 1. Tess 4,16. I jødedomen var han på den tida rekna som ein av sju erkeenglar som verna om Guds folk.

Den treeine Gud

Det er Treeiningssøndag (bokmål: treenighetssøndag) i dag. Eg markerer dette, også dette året, med å gjengje den nikenske truvedkjenninga, ein svært viktig tekst med tanke på den felles kristne trua på den treeine Gud: Far, Son og Heilagande.

Vi trur på éin Gud, den allmektige Far, som har skapt himmel og jord, alt synleg og usynleg.

Vi trur på éin Herre, Jesus Kristus, Guds einborne Son, fødd av Faderen før alle tider, Gud av Gud, ljos av ljos, sann Gud av sann Gud, fødd, ikkje skapt, av same vesen som Faderen. Ved han er alt skapt. For oss menneske og til vår frelse steig han ned frå himmelen, og ved Den Heilage Ande og av Maria møy vart han menneske av kjøt og blod. Han vart krossfest for oss under Pontius Pilatus, Leid og vart gravlagd, stod opp tredje dagen etter Skriftene og fór opp til himmelen, sit ved høgre handa åt Faderen, skal koma att i herlegdom og døma levande og døde, og hans rike skal vera utan ende.

Vi trur på Den Heilage Ande, som er Herre og gjer levande, som går ut frå Faderen og Sonen, som vert tilbeden og æra saman med Faderen og Sonen, og som har tala gjennomprofetane. Vi trur på éi heilag, allmenn og apostolisk kyrkje. Vi vedkjennest éin dåp til forlating for syndene og ser fram til oppstoda av dei døde og eit liv i den komande verda.

Det er mange tekstar frå Bibelen som har det trinitariske perspektivet med. Eg syns den paulinske velsigninga er flott:

Herren Jesu Kristi nåde, Guds kjærleik og Den heilage andens samfunn vere med dykk alle! (2. Kor 13,13)

Gjev fred på jorda

Fredsbøna til kyrkja

Allmektige, evige Gud, du som kan leia og bøya menneskehjarte, vi bed deg: Hjelp og styrk alle dei som i dag har det store ansvaret for fredssaka i verda. Ta i di mektige hand leiarane i nasjonane, vend hjarta deira til deg og gjev dei kraft i striden mot alt det som vil forføra oss til det som vondt er.

Gjev fred på jorda, og hjelp di kyrkje til å fremja freden mellom folka. Vern vårt folk og våre heimar mot krig og splid, og lat oss byggja og bu i fridom og fred i dette kjære fedrelandet vårt som du har gjeve oss. Hjelp oss å tena deg med truskap og saman med alle folk på jorda å stå faste i striden mot det vonde, ved Son din, Jesus Kristus, vår Herre, som med deg og Den Heilage Ande lever og råder, éin sann Gud frå æve til æve. Amen.

God pinse!

Det går mot pinsehelg og eg ønskjer alle lesarar av bloggen ein god pinse! Les meir

Og viss nokon skulle vera i tvil, så har Stavanger Aftenblad nå slått fast at pinsen er “en åndelig høytid”!

Kristi Himmelfartsdag

Eg feirar Kristi Himmelfartsdag i dag. Dette er ein kristen heilagdag som blant anna handlar om samanhengen mellom den synlege og den usynlege verda. Det er ein dag som handlar om at den usynlege Jesus er nær. Eg tar med litt av det eg skreiv om denne dagen for eit par år sidan her på bloggen:

Men kva kan det bety at han blei tatt opp til himmelen?

Først litt om kva det ikkje betyr: Eg trur ikkje dette har med at han forsvann ut i himmelrommet, bak skyene. Det er ikkje snakk om noko som kunne likna på ei romferd. For eg trur ikkje at himmelen i kristen språkbruk er det same som universet, slik at me skulle kunna lokalisera Gud ein eller annan stad i universet.

Ordet himmel betyr to ting. På engelsk har me forskjellen mellom sky og heaven. På norsk brukar me det same ordet i begge tydingane. Eg trur himmelen (heaven) er ei usynleg verd som er like verkeleg som den synlege verda. I den hendinga som me kallar Jesu himmelferd tok han det endelege steget tilbake frå den synlege verda til den usynlege verda, som me også kallar Guds rike.

Det var frå denne usynlege verda han kom då han blei født som eit lite barn i Betlehem. Og det var tilbake til denne verda han gjekk då han forlét disiplane på Kristi Himmelfartsdag. Vegen mellom himmel og jord er opna av Jesus. Han har gått den vegen i begge retningar. I jula seier me at himmel og jord møtest i barnet Jesus i Betlehem. På same måte fekk disiplane eit glimt av dette møtet, då Jesus blei tatt bort for auga deira.

I tida mellom Jesu oppstode på påskedagen og hans himmelferd gjekk han på ein måte ut og inn av den usynlege verda. Han viste seg fleire gonger for disiplane og for andre som trudde på han, men han var ikkje lenger saman med dei slik han hadde vore før korsfestinga. (Les meir)

Her er ei bøn for dagen:

Jesus Kristus! Du er i din himmel bak tid og rom, og likevel så nær oss at vi kan høyra deg når du talar til oss. Send oss Anden din med liv og kraft, så vi får opna våre auga og sinn og får sprengt våre snevre grenser og band. Gjev oss glede og frimod til å vitna for alle folk på jorda om din siger og om livet i deg, til du sjølv kjem, synleg for alle, for å gjera fiendane til inkjes og overgje Riket og Makta til din Gud og Far. Han vere lov og pris frå æve til æve. (Bøneboka nr 333).

Som eg har elska dykk

Dette er bodet mitt: De skal elska kvarandre som eg har elska dykk. Desse orda frå Jesus er sentrale i det som er hovudteksten frå Bibelen denne søndagen (4. søndag etter påske). Teksten står i Johannesevangeliet 15,10-17.

Pilegrimssøndagen

Det er 3. søndag etter påske i dag. Denne søndagen kan godt kallast pilegrimssøndagen, då det er eit sterkt element av det å vera undervegs i fleire av bibeltekstane som er knytt til dagen. Det tradisjonelle kyrkjeårsnamnet på dagen er Jubilate, eit teikn på at påsketida (som me framleis er inne i) er ei jubeltid.

Eg hadde ein god start på dagen med å høyra eit intervju med Svein Tindberg i NRK. Han fekk Jesusforteljinga under huda gjennom ei rein litterær tilnærming til bibelteksten. Det er verkeleg ei historie om å vera undervegs og å vera åpen for å sjå nye sider ved livet.

Sjølv har eg vore prest i Klepp kyrkje i dag. Eg var hyra inn som vikar i det som var kyrkja mi nokre år på 80- og 90-talet. Preiketeksten var Joh 14,1-11 og i preika konsentrerte eg meg om det eg syns er to høgdepunkt i teksten. Pilegrimsaspektet er med i begge desse høgdepunkta:

• I huset til Far min er det mange rom (v 2). Det er interessant at det greske ordet (moné) som er omsett med rom, kan bety kvilestad, herberge.
• Jesus seier: Eg er vegen, sanninga og livet. Ingen kjem til Far utan gjennom meg (v 6). Her er vegen det sentrale pilegrimsmotivet. Det er også sentralt i pilegrimstankegangen å ha eit mål for vandringa, og målet her er altså ein kvilestad i Guds nærleik.

Eg syns Jesus er både inkluderande og ekskluderande i denne teksten.

Han er inkluderande ved å invitera folk til å vera undervegs saman med han på veg til eit hus med mange rom og god plass. Dette er ein tekst som opnar dører, ikkje ein tekst som lukkar dører. Jesus gir oss opne rom, han fortel om ein romslighet hos Gud.

Men han er også ekskluderande på ein måte som kan provosera svært mange, når han seier Ingen kjem til Far utan gjennom meg. I kontrast til ein populær tankegang der den enkelte gjerne vil formulera si tru og sin religion sjølv, seier Jesus at han er den einaste vegen som fører heilt fram til Gud. Dette held eg fast på, samtidig som eg syns det er rett å seia

• at sjølv om det er bare ein veg til Gud, er det mange vegar til tru på Jesus. Kvart menneske sin veg til tru kan sjåast som ei unik vandring, og i mange tilfelle også som eit mysterium.
• at eg som kristen kan vera open for at det også kan vera mykje godt i annan religiøs og filosofisk tankegang. Den greske arven frå Athen har gjeve vår kultur utruleg mykje viktig og verdifullt. Den austlege religiøsiteten kan ha verdifull kunnskap i seg. Men det er vår kristne tru at Jesus har meir å gje enn alt dette! Det er bare han som opnar vegen heilt fram til vår himmelske Far.

Kvart av orda vegen, sanninga og livet inneheld ei heil verd, dette er bilete med eit innhald som me aldri blir ferdige med. I tilknyting til Thomas a Kempis sine tankar, kan me seia det slik: utan vegen kan me ikkje gå, utan sanninga kan me ikkje forstå, utan livet kan me ikkje leva.

Omsorg i ei ulvetid

I dag har eg vore vikarprest i Bryne kyrkje. Det var gildt. Eg har vore prest her i mange år og bur jo her framleis. Denne søndagen blir kalla hyrdesøndagen, etter som tema for dagen er hyrde/gjetarmotivet som me finn fleire stadar i Bibelen. Preiketekst i dag var Salme 23, ein av dei mest kjente tekstane frå Det gamle testamentet.

Ein Davids-salme.

Herren er min hyrding,
det vantar meg ingen ting.
Han lèt meg liggja i grøne enger;
han fører meg til vatn der eg finn kvile,
og gjev meg ny kraft.
Han leier meg på dei rette stigar
for sitt namn skuld.
Om eg så går i dødsskuggens dal,
ottast eg ikkje for noko vondt.
For du er med meg.
Din kjepp og din stav,
dei trøystar meg.
Du dukar bord åt meg
framfor augo på mine fiendar.
Du salvar mitt hovud med olje;
mitt staup fløder over.
Berre godleik og miskunn
skal fylgja meg alle mine dagar,
og eg skal bu i Herrens hus
i lange tider.

Her er ei litt forkorta utgåve av preika mi:

Bakgrunnen for denne teksten var at David var hardt pressa. Kong Saul var blitt fienden hans og David hadde måtta rømma ut i ørkenen nede ved Dødehavet. Han hadde fiendar som stod han etter livet, og likevel har han ein sterk tillit til Gud og trygghet gjennom trua si.

Denne teksten står i GT. Her er det Gud sjølv som er hyrdingen, eller gjetaren. I NT vidarefører Jesus dette bildet, og brukar det om seg sjølv: Eg er den gode gjetaren. Eg set livet til for sauene.

Koss tenkjer me når me høyrer slike uttrykk?

Eg trur mange umiddelbart vil tenkja i retning av omsorg og trygghet. Eg syns orda om å liggja i grøne enger, om å finna vatn der eg kan finna kvile og om å bli leia på dei rette stiane, er naturskildringar som talar sterkt til meg om gleda ved å stola på Gud. Davidssalmen brukar bilder som eg kjenner som lyse og gode, og for meg er gudstrua någe som først og fremst har med livsglede å gjera.

Likevel er det slik at me menneske også kjennar sterkt på kontrastane i livet, ikkje minst i møte med ein slik bibeltekst:

· På den eine sida har eg eit trygt og omsorgsfullt bilde til Gud.

· På den andre sida kjem tankar omkring alt det smertefulle som menneske opplever i ulike samanhengar. Vonde ting som har skjedd i livet. Dei mange ubesvarte spørsmåla som mange sit med.

Er det slik at salmen med det kjente uttrykket Herren er min hyrding først og fremst er blitt eit glansbilde? Og glansbilder har lett for å falma.

Det finst mange glansbilder av Gud og av Jesus, både i bokstavleg og i overført betydning. Og dermed er det nok mange menneske som først og fremst hadde eit glansbilde av Gud, som opplever at han ikkje er så viktig lenger, som opplever at forventningane om hjelp og styrke med åra er redusert, som kjenner seg bortkomne, i alle fall i forhold til Gud.

Til den som kjenner det slik, vil eg seia at bildet med Herren som hyrdingen/gjetaren slett ikkje er eit glansbilde. Det er eit spennande bilde som seier någe om nærver.

På den tida då teksten blei skriven, var gjetaryrket eit hardt yrke. Deira oppgåve var nødvendig nettopp fordi livet som sau ikkje var någen idyll. Det var tjuvar som var ute etter dyra, og det var rovdyr som ville ta dei. Midt i dette levde gjetarane.

I språket vårt har me eit uttrykk: ”i desse ulvetider”. Ordboka mi forklarer ordet slik:

Ulvetid – ei uttrygg, hard og brutal tid

Salme 23 blei skriven i ei ulvetid. Den som har auge å sjå med, ser at me òg lever i ei slik tid. Dagsrevy og andre nyhetssendingar sender dette rett inn i heimane våre. Og menneskesinnet viser seg igjen og igjen å kunna innehalda alt, frå det mest grusomme til det mest edle og sjølvoppofrande. Me treng ikkje gå til internasjonale nyheter for å finna ting som tyder på at me lever i ei ulvetid. Også i vår nærhet opplever folk mykje vondt. Det kan vera oppleving av at livet er utan meining. Det kan vera øydelagte familieforhold. Det kan vera alvorleg sjukdom og død.

Dette er våre liv. Dette er vår tid. Me lever i kontrastane sin samanheng. Verda er både god og vond. Og menneska oppfører seg både godt og vondt. Inn i denne samanhengen lyder orda til oss:

Herren er min hyrding,
det vantar meg ingen ting.
Han lèt meg liggja i grøne enger;
han fører meg til vatn der eg finn kvile,
og gjev meg ny kraft.

Teksten frå Salme 23 er ikkje er ei skildring av ein urealistisk idyll, men ei skildring av Guds nærhet og hans omsorg midt i livet, også når me møter det vonde. Trua på Gud er ikkje ei glansbildetru, men ein relasjon til han som er Skapar, Frelsar og Livgjevar, han som vil vera nær deg i ditt liv, han som vil vera din hyrding, midt i kvardagen.

Eg nemnte at Jesus tar fram bildet frå GT, og bruker gjetarbildet om seg sjølv.

Eg er den gode gjetaren. Den gode gjetaren set livet til for sauene. Men leigekaren, som ikkje er gjetar og ikkje eig sauene, han lèt sauene vera og rømmer når han ser ulven koma. Og ulven herjar mellom dei og jagar dei frå kvarandre. For han er leigekar og har ikkje omsorg for sauene. Eg er den gode gjetaren. Eg kjenner mine, og mine kjenner meg, slik som Far kjenner meg, og eg kjenner Far. (Joh 10,11 ff)

Når Jesus brukar uttrykket den gode gjetaren om seg sjølv, er det nettopp for å framheva at han er nær i alle ulvetider, også i vår tid. Han oppfyller orda frå GT. Og ikkje bare det at han er nær, han er frelsaren som er sterkare enn alle dødskreftene, han er den som skapar nytt liv og som vil føra menneske heilt fram til Guds nærhet.

Det er også eit bodskap som er aktuelt i forhold til dåpen og dåpsbarna. De som står dei to dåpsbarna aller nærast, har nok mange draumar og håp for dei. De tenkjer på framtida deira, kva slags liv skal dei få?

I den samanhengen er det viktig å halda fast på at Gud gjennom dåpen i dag har tatt dei inn i sitt rike. Dei har fått tilhørighet til Gud, han som er den store hyrdingen. Og dei er tatt inn i kyrkja, det store fellesskapet av Guds barn. Der skal dei få leva, der skal dei veksa opp, i tru på Jesus Kristus, han som har opna døra til Guds Rike for oss. Trua har dei fått i gåve i dag. Det er grunnleggjande viktig at dei får leva i denne trua på Jesus, og at dei gjennom dåpen og trua får den tryggheten som Gud vil dei skal leva i.

Men tryggheten som Gud vil me skal leva i, er ein trygghet som gjeld i alle livets forhold. Det er ein trygghet som gjeld like møje i smerte som i glede. Gud er ikkje eit glansbilde. Det kan me ta med oss, også i møte med barna. Det er viktig å snakka sant om livet og om trua med barna når dei veks opp. Og me kan vera trygge på at sanninga aldri fører bort frå Gud!

Dødsskuggens dal

Dette uttrykket seier at den som høyrer Herren til er trygg på grunn av Guds omsorg også i møte med det vonde og vanskelege. Ei anna og kanskje meir direkte omsetjing av den hebraiske teksten ville vera: ”i mørkaste dal”. Men uttrykket dødsskuggens dal har festa seg i norsk bibelspråk slik at ein har halde på det. Tida vil visa om den nye bibelomsetjinga heller skriv i mørkaste dal.

Som prest har eg møtt menneske i sorg i mange ulike samanhengar og situasjonar. Eg har erfart at denne teksten har evne til å tala inn i dei aller vanskelegaste stundane! Den fortel om at Herren Gud kjenner oss og veit koss me har det. Dette er ein tekst som har någe viktig å seia oss når me opplever smerte og savn, ja, heilt inn i den alvorlege sjukdom og i møtet med døden. Salmen talar om Guds vernande hand, om hans makt og om hans omsorg.

Det finst ein grunn som held, også når me er i vår mørkaste dal, når me kjenner at me ikkje maktar meir. Det er trua på Jesus Kristus. Han som sjølv gjekk inn i liding og død for vår skuld, og som gjennom oppstoda på påskedagen fullførte sitt frelsande verk. Han sa sjølv: ”Eg er oppstoda og livet. Den som trur på meg, skal leva om han så døyr. Og kvar den som lever og trur på meg, skal i all æve ikkje døy.”

I Herrens hus

Teksten sluttar med ein trygghetserklæring rett etter at han taler at han har fiendar rundt seg:

Berre godleik og miskunn
skal fylgja meg alle mine dagar,
og eg skal bu i Herrens hus
i lange tider.

Kva betyr ordet ”Herrens hus” her?

For oss er det kanskje naturleg først å tenkja på kyrkjebygget? Og at denne teksten handlar om å høyra heime her i kyrkja vår. Det er jo ein flott tanke. Og i GT-samanheng kunne me då tenkja oss at dette dreier seg om tempelet i Jerusalem og det å vera der alltid.

Men ordet hus betyr på hebraisk meir enn ein bygning. Det kan bety hus og det blei brukt om tempelet. Men det betyr også hushaldning, slekt og familie.

Denne breie betydninga av ordet hus er brukt i eit interessant og viktig ordspel i GT. David ønskte å byggja eit hus for Herren, altså eit tempel, men Gud seier til han at det skal skje i neste generasjon, av kong Salomo. Men så forkynner Gud gjennom profeten Natan at Herren sjølv vil byggja eit hus for David!

Og no forkynner Herren deg at han vil byggja eit hus åt deg. Når tida di er ute, og du kviler hjå fedrane dine, då vil eg etter deg reisa opp din eigen son og etterkomar, og eg vil grunnfesta kongedømet hans. Han skal byggja eit hus åt namnet mitt, og eg vil tryggja kongsstolen hans til evig tid. (…) Ditt hus og ditt kongedøme skal alltid stå fast for mitt åsyn, og din kongsstol skal stå støtt til evig tid. (2. Sam 7,11-13 + 16)

Etter at David har bede Gud om å få byggja eit hus for han, seier Gud at han skal byggja eit hus for David! Mens David tenkjer på ei bygning, talar Gud om ei slekt. Det som er interessant, er at dette sidan er tolka om Messias. David son Salomo bygde tempelet i Jerusalem. Men Jesus, som var av ”Davids hus og ætt” som det står i juleevangeliet, og som også blir kalla Davids son, han skulle byggja ferdig det egentlige Guds hus, nemleg Guds familie.

På denne bakgrunn kan me også lesa dette:

Berre godleik og miskunn
skal fylgja meg alle mine dagar,
og eg skal bu i Herrens hus
i lange tider.

Då vil eg igjen minna om det store som skjedde i dåpen i dag. Dåpsbarna blei i dag ein del av Herrens hus, av Guds familie. Det er vårt håp at dei gjennom heile livet skal få leva i den tilliten som er skildra i Salme 23.

Teksten handlar altså om å høyra til hos Gud! Alle me som er døypte er tatt inn i Guds hus og familie. Der skal me få leva våre liv i tillit, både i lyse og lette dagar og når livet kjennest tungt og vanskeleg. Me kan vera trygge fordi me uansett har den store hyrdingen/gjetaren, Jesus Kristus, tett ved sida vår i kvardagen.

Bakgrunnsstoff om påsken

Påsken er slett ikkje over ennå! I kyrkjeåret varer påsketida heilt fram til pinse, og det er Jesu oppstode som er det store og viktige tema i denne utvida påskefeiringa.

Påsken er den eldste kristne høgtida og heile kyrkjeåret er bygd opp
med utgangspunkt i påsken. Den første kristne påskedagen var den dagen
då Jesus stod opp av grava og dette gav den første vekedagen ei unik
tyding for dei første kristne. Kvar søndag er eigentleg ein påskedag. (les meir)

Ei bøn på påskedagen

Lova vere du, vår Gud og Far! Himmelen og jorda syng av glede denne morgonen då lyset sprengde seg veg inn i gravmørket og Kristus stod opp av døden som den første av mange. Vi fattar det ikkje, det er for underfullt for oss at det som skjedde den morgonen i gravhagen, også kan skje for oss. Derfor ber vi deg: Kom til oss, Herre Jesus! Gjev deg til kjenne for oss og tak redsla vår bort! For berre då kan vi tru det som ikkje skjer og håpa det som ingen ser: at som du lever, skal også vi leva. I denne levande vona vil vi lova og prisa deg, du livsens sigerherre, frå æve til æve.

Denne kollektbøna for påskedagen er skriven av den danske presten Holger Lissner og er tatt med i Bøneboka (bøn nr 332).

God påske!

Eg ønskjer alle lesarar ein god påske!

Her er evangeliet for påskedag:

Tidleg om morgonen første dagen i veka, medan det
endå er mørkt, kjem Maria Magdalena til grava. Då får ho sjå at steinen
er teken bort frå grava.
2 Ho
spring av stad og kjem til Simon Peter og den andre disippelen, han som
Jesus hadde kjær, og seier til dei: «Dei har teke Herren ut av grava,
og vi veit ikkje kvar dei har lagt han.»
3 Då tok Peter og den andre disippelen ut og kom til grava.
4 Dei sprang saman, men den andre disippelen sprang fortare enn Peter og kom først til grava.
5 Han bøygde seg inn og såg linkleda som låg der, men han gjekk ikkje inn i grava.
6 Simon Peter følgde etter, og han gjekk inn. Han såg linkleda som låg der,
7 og duken som Jesus hadde hatt over hovudet. Den låg ikkje saman med linkleda, men samanrulla på ein stad for seg.
8 Då gjekk den andre disippelen òg inn, han som var komen først fram til grava. Han såg og trudde.
9 For endå hadde dei ikkje skjøna det Skrifta seier, at han måtte stå opp frå dei døde.
10 Så gjekk disiplane heim.
(Joh 20,1-10)